Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1725 K.2022/1006

Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Birleşen .../... E .../... K sayılı dosyası,

DAVACI

... - ... ... VEKİLİ : ... - ...

DAVALI

1- ... -... ...

VEKİLLERİ

... - ... - ...

DAVALI

2- ...- ... İHBAR OLUNAN : ... - ... VEKİLİ : ... - ...

DAVA

Maddi ve Manevi Tazminat(Yaralamalı trafik kazası nedenine dayalı)

DAVA TARİHİ : 16/06/2015

KARAR TARİHİ : 15/11/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

27/05/2015 tarihinde ...' nin sevk ve idaresinde bulunan davalı ... tarafından ... sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile ... önünde bulunduğu sırada müvekkilinin sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada müvekkilinin yaralandığını, kalıcı olarak beden gücü kaybına maruz kalan müvekkilinin kazadan sonra ...'nde tedavi gördüğünü, daha sonra çeşitli operasyonlar geçirdiğini ancak vücudunda telafisi mümkün olmayan kalıcı hasarlar meydana geldiğini, müvekkilinin maluliyetinden kaynaklı olarak hali hazırda ve geleceğe yönelik ciddi kazanç mahrumiyetlerinin söz konusu olduğunu beyan ederek,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 09/08/2022 tarihli kısmi feragat dilekçesinde özetle: davalılardan ... ile varılan mutabakat neticesinde ZMMS teminat limiti olan 290.000,00-TL asıl alacak ve sigorta şirketinin sorumluğu olduğu 110.000,00-TL faiz ve ferileri yönünden sulh olduklarını, davanın ... yönünden konusuz kaldığını, taraflar arasında düzenlenen protokol gereği maddi tazminat davasından ... yönünden feragat ettiklerini, davalı sigorta şirketi ile karşılıklı olarak yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını, diğer davalılar yönünden ise taleplerinin devam ettiğini beyan etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ; Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın 25/11/2014-2015 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde müvekkili tarafından sigortalandığını, kusur oranlarının tespiti için dosyanın Trafik İhtisas Dairesi' ne gönderilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun ATK'dan alınmasını istediklerini, SGK tarafından yapılan bir ödemenin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının müterafik kusurundan dolayı tazminattan indirim yapılması gerektiğini, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğini bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DENİZLİ 4. AHM'NİN .../... E .../... K SAYILI DOSYASI

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

27/05/2015 tarihinde ...'nin sevk ve idaresinde bulunan, diğer davalı ...'ye ait ... plakalı araç ile müvekkilinin sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada müvekkilinin hayati tehlike geçirecek ve bel zincirlerinin kırılmasına yol açacak şekilde yaralanmasına neden olduğunu, kazada müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, kazadan sonra ...'nde tedavi gördüğünü, davalının her türlü masraf ve tazminatı ödeyeceğini beyan etmesine rağmen müvekkilinin zararlarının karşılanmadığını, müvekkilinin kaza tarihinde iş makinesi operatörü olarak çalıştığını, kazadan sonra çalışamaz hale geldiğini,

bu nedenle meslekte kazanma gücü kaybı tazminatı olarak 500,00 TL, 40.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 40.500,00 TL tazminatın 27/05/2015 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dava belirsiz alacak davası olarak açılmıştır.

SAVUNMANIN ÖZETİ. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

27/05/2015 tarihinde müvekkili ile davacının karıştığı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği hususunda bir uyuşmazlığın bulunmadığını, müvekkilinin kazadan sonra davacıya zararlarını karşılamak amacıyla ödeme teklif ettiğini ancak miktarda anlaşamadıklarını, kusur oranlarının tespiti için dosyanın Trafik İhtisas Dairesi' ne gönderilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun ATK'dan alınmasını istediklerini, müvekkilinin yüksek gelirinin bulunmadığını, bu nedenle müvekkilini büyük bir yıkıma sürükleyecek olan yüksek miktardaki taleplerin kabulünün mümkün olmadığını,

SGK tarafından yapılan bir ödemenin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, ayrıca ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle 3.şahısların uğradıkları zararların tazmini amacıyla poliçeyle güvence altına alındığını, bu nedenle davacının maddi ve manevi zararlarına ilişkin tazminat talepleri yönünden davanın ...' ne ihbarını talep ettiklerini beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Kazaya karışan araçlarının tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacıya ait tedavi evrakları, kaza nedeniyle başlatılan soruşturmaya ilişkin dosya getirtilmiş, davacının ekonomik ve sosyal durumu araştırılmış, gösterilen diğer deliller toplanmıştır.

HMK'nun 166/1.maddesi gereğince; ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinden açılmış davaların birleştirilmesi mümkün olup, birleştirme kararının kesinleşmesinden sonra birinci davanın açıldığı mahkeme bu kararla bağlıdır. Denizli 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyasında, birleştirme kararı 23/03/2017 tarihinde verilmiştir. Dosya, bu karar kesinleşmeden mahkememize gönderilmiş, yargılama devam ederken dosya heyete tevdi edilmiştir. Birleştirme kararının verildiği tarih, arada geçen süre ve özellikle birleştirme kararının mahkememizce taraflara tebliğ edildiği, bu karara karşı İstinaf yoluna başvurulmadığı, usul ekonomisi ve daha fazla zaman kaybı oluşmaması için dosya tefrik edilmemiş ve geri gönderilmemiştir.

Ancak, mahkememizce alınan 23/08/2022 tarihli son ek rapora göre; davacının ... ve ...aleyhine bakiye 79.553,21 TL maddi tazminatın tahsili için açtığı ek davanın Denizli 4.Asliye Hukuk Mahkemesi' nin .../... Esasına kaydedildiği görülmüş ve mahkememizden birleştirme için muvafakat istenmiştir. HMK 166/1.maddesi gereğince birleştirmeye muvafakat verilmemiştir. Kaldı ki; ... ve ...aleyhine açılan ve birleştirilen .../...

E. Sayılı dava, belirsiz alacak davası olarak açılmış ve birleşen davadaki talep 16/07/2021 tarihli dilekçe ile arttırılmıştır. Davacının birleşen dava yönünden ıslah imkanı varken bu hakkını kullanılmadığı ve Denizli'e ayrı bir dava açılarak birleştirme talep edildiği görülmektedir. Yeniden verilecek bir birleştirme kararının kesinleşmesi gerekeceğinden ve bu sürecin uzayabileceği gözetilerek yargılamaya devam edilmiştir.

14/11/2019 tarihli celsede, davacı vekiline asıl ve birleşen dosyadaki talep sonucunu açıklamak ve istedikleri miktarları kuruşlandırmak üzere süre verilmiş, davacı vekili, 18/11/2019 havale tarihli dilekçesi ile; ... için; 40.000,00 TL manevi tazminat 500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 40.600,00 TL' nin fazlaya ilişkin haklar ve ıslah hakkı saklı kalmak üzere tahsilini istediklerini beyan etmiştir.

TALEP ARTTIRIM

Davacı vekili 06/07/2021 tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle: 02/07/2021 tarihinde tebliğ edilen bilirkişi raporunda, 15.333,24 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 647.790,07 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığını beyan ederek, asıl dava yönünden poliçe limiti gereğince 290.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ...' den, geriye kalan 357.790,07-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 15.333,24-TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 40.000,00-TL manevi tazminatın ise ...ve ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Şu halde; gerek asıl, gerekse birleşen dava kalıcı iş gücü kaybından dolayı maddi tazminat istemli olarak açılmıştır. Talep sonucunun açıklanmasına ilişkin 18/11/2019 tarihli dilekçede. 100,00 TL'nin (asıl davada istenen) geçici iş gücü kaybından dolayı istendiği belirtilmiştir. Talep arttırım dilekçesinde ise; birleşen davada kalıcı iş gücü kaybı yanında 15.333,24 TL geçici iş gücü kaybı istendiği belirtilmiştir. Dava dilekçelerinde, geçici iş gücü kaybı talebi yoktur.

Dava konusu edilmeyen bir hususun ıslah yoluyla veya talep sonucunun açıklandığı dilekçe ile davaya ithali mümkün olmadığı gibi asıl yada birleşen dava ıslah edilmiş de değildir. Belirsiz alacak davalarında, ancak dava konusu edinen alacağın miktarı kesin olarak belirlendikten sonra arttırılabilir. Talep arttırım dilekçesiyle dava konusu edilmeyen bir alacağın istenmesi de mümkün değildir.

27/05/2015 tarihinde sürücü ...' nin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacı ...' in sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında davacı ... yaralanmıştır.

Denizli CBS' nin .../... soruşturma .../... Karar sayılı 08/06/2015 tarihli kararı ile şikayetten vazgeçme nedeniyle kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir.

... plakalı araç davalı ... adına kayıtlı olup, 25/11/2014-2015 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanmıştır. Dava tarihinden önce yapılmış bir başvuru yada ödeme yoktur. Poliçe limiti 290.000,00 TL' dir.

SGK tarafından da davacıya herhangi bir ödeme yapılmamıştır.

Mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi bilirkişi ... 23/02/2016 havale tarihli raporunda; ... plakalı otomobil sürücüsü ...' nin %75 oranında asli kusurlu, ... plakalı amotosiklet sürücüsü ...' in ise %25 oranında tali kusurlu olduğunu belirtmiştir. Bu rapora itiraz edilmiş olması nedeniyle dosya İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi' ne gönderilmiş, Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 14/05/2018 tarih ve ... sayılı raporda da aynı doğrultuda görüş belirtilmiştir.

Geçici ve kalıcı iş gücü kaybı konusunda rapor alınmak üzere dosya ATK'ya gönderilmiş, 14/09/2018 tarihli ve ... karar numaralı ön rapor ile, davacının bazı tetkikleri istenmiştir. Adli tıp tarafından bildirilen eksikliklerin giderilmesi üzerine dosya yeniden ATK'ya gönderilmiş, 2. İhtisas Kurulu'nun 23/09/2019 tarihli ve ... sayılı raporunda; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği dikkate alındığında davacının %... oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağını, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceğini bildirmişlerdir.

Hesap Bilirkişisi ... dosyaya sunmuş olduğu 08/01/2020 havale tarihli raporunda. PMF 1931 yaşam tablosu, prograsif rant formülü ve asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılmış ve davacının 9 aylık geçici iş göremezlik zararının 7.359,78 TL, sürekli iş göremezlik zararının 258.219,44 TL olarak hesaplandığını beyan etmiştir. Bu rapora itiraz edilmesi üzerine, davacının gelirleri, çalışmaları araştırılmış, SGK kayıtları getirtilmiş, emsal ücret araştırması yapılmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 01/07/2021 tarihli ek raporda. PMF yaşam tablosu, Progresif Rant formülü ile ... (...) tarafından bildirilen emsal ücretler esas alınarak yapılan hesaplamaya göre; davacının 9 aylık geçici iş göremezlik tazminatının 15.333,24 TL, sürekli iş göremezlik tazminatının 647.790,07 TL olarak hesaplandığını beyan etmiştir.

Bu rapor esas alınarak birleşen davadaki kalıcı iş göremezlik talebi artırılmış, aynı talep artırım dilekçesinde birleşen dava yönünden geçici iş göremezlik talep edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi 17/7/2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; KTK'nın 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi, İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin, Kanun’un 92. Maddesinin (i) Bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” ibaresinin, Anayasa’nın 5., 13., 17., 35. ve 48. maddelerine aykırı olduğundan iptallerine karar vermiştir.

Bu iptal kararından sonra Yargıtay 17. HD.'nin (kaza tarihine göre) TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve Progresif rant tekniğinin esas alınarak tazminat hesabı yapılması gerektiği yönünde kararlar vermiştir. (Yargıtay 17. HD. 2019/... E. 2021/... K.)

2918 sayılı KTK'nın 7327 sayılı kanunun 18. maddesi ile değişik 90 ıncı maddesi gereğince, sürekli sakatlık tazminatının, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı ve sürekli sakatlık oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak,hesaplanması gerekir.

7327 sayılı kanun, 23. maddesi gereğince yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Kanun 19/06/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yasal düzenleme, kanunun yürürlük tarihinden sonraki poliçe ve olaylara uygulanacaktır.

Ayrıca davacının kepçe operatörü olduğu konusunda ehliyet, iş makinesi bulunduğu konusunda ruhsat ve bu makinenin kiraya verildiğini gösteren faturalar ibraz edilmiştir. Sürücü belgesine göre; davacı kazadan sonra 29/06/2015 tarihinden itibaren iş makinesi kullanabilecek ehliyete sahip olmuştur. Daha önceki dönemlerde bu aracın kiraya verilmesi nedeniyle elde edilen kira gelirleri tazminata esas alınacak gelirler bakımından dikkate alınmamıştır.

Ancak davacının kaza tarihinden sonra bazı dönemlerde sigortalı çalıştığı, bazı dönemlerde ise bağkur sigortalısı olduğu görülmüştür. Davacının SGK'lı olarak çalıştığı dönemler için asgari ücret üzerinden (bu dönemlerde daha yüksek ücret alındığını gösteren belge bulunmamaktadır ve hizmet cetveline göre asgari ücretle çalışmıştır.) serbest çalıştığı dönemlerde ise, bir kepçe operatörünün alabileceği emsal ücretlere göre hesaplama yapılması gerekmektedir.

(Yargıtay 17 HD 2019/... E. 2021/... K. , 4. HD 2021/... E. 2021/... K)

Bu nedenlerle TRH 2010 yaşam tablosu dikkate alınarak, taraf vekillerinin rapor hakkındaki itirazları da gözetilerek, davacının talep edebileceği tazminat miktarının hesaplanması için rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 28/02/2022 tarihli raporda özetle.

27/05/2015 tarihinde meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsü kusuru %75 kabul edilmesi durumunda davacı ...' in maluliyet oranının %... esas alınması durumunda 13.763,64 TL geçici iş göremezlikten kaynaklanan tazminat, 727.343,28 TL sürekli maluliyetten kaynaklı tazminat hesaplandığını bildirmiştir. Bu raporda ... tarafından bildirilen ücretler dikkate alınmıştır.

Ancak ... tarafından iş makinesi operatörlerine ait ücretlerde bildirildiği için ortalamanın alınarak hesaplama yapılması için ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

22/08/2022 tarihli ek raporda; bu kez ... bildirdiği rakamlar esas alınmış, davacının geçici iş göremezlikten kaynaklı tazminatının 7.138,66 TL, sürekli maluliyetten kaynaklı tazminatının 727.415,81 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir. ... tarafından bildirilen rakamlar ... tarafından bildirilen rakamlardan daha düşük olmasına rağmen davacı bu ek rapora yalnızca geçici iş gücü kaybından dolayı itirazda bulunmuştur.

Yukarıda açıklandığı üzere, geçici iş gücü kaybı birleşen davanın konusunu oluşturmamaktadır.

Müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılması istenmiştir. Davacı ... kaza tarihi itibariyle motosiklet kullanabilecek ehliyete sahiptir. Ayrıca, kazada ... kırığı sebebiyle tedavi görmüş ve maluliyet tayin edilmiştir. Motosiklet sürücüsü olan davacının bu bölgenin korunması için kullanabileceği her hangi bir tertibat bulunmamaktadır. Kask, dizlik yada dirseklik gibi tertibatlar davacının yaralandığı bölgeyi koruyucu nitelikte değildir. Bu sebeplerle müterafik kusurdan dolayı indirim yapılmamıştır. 6098 sayılı TBK nın 54. Maddesi gereğince; cismani zarara uğrayan kişi çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan zararlarını talep edebilir.

2918 Sayılı KTK'nun 85/1 maddesinde işletenin sorumluluğu düzenlenmiştir. Aynı maddenin 5. fıkrasında. "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükmü bulunmaktadır. 2918 Sayılı KTK'nun 91/1 maddesi gereğince.

"İşletenlerin, bu Kanunun 85' inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Devam eden maddelerde ise zorunlu trafik sigortasının kapsamı düzenlenmiştir.

ZMSS, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davalı ...'nin zorunlu mali mesuliyet sigortasını yaptığı, davalı ...'ye ait ve diğer davalı ...'nin idaresindeki araç ile davacı ...' in idaresindeki motorun karıştığı kazada, davacının yaralandığı, bu kazada davalı ...'nin %75, davacı motor sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu oldukları, davacının geçici ve kalıcı iş gücü kaybından kaynaklanan zararlarından dolayı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, davacının zararlarından ...' nin TBK 49 vd. maddeleri gereğince haksız fiil faili, ...' nin KTK'nın 85. md. gereğinçe işleten olarak,

...'nin ise aynı yasanın 91. vd. maddeleri gereğince zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olarak vede KTK'nın 88 md. gereğince müteselsilen sorumlu oldukları, dava tarihinden sonra davacının ... ile sulh olduğu, kendisine sigorta tarafından ödeme yapıldığı, bu nedenle ... hakkındaki davadan feragat edildiği anlaşıldığından asıl davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Birleşen davanın ise sürücü ve işletene karşı açıldığı, kalıcı iş gücü kaybı yönünden poliçe limiti olan 290.000,0 TL' nin üstünde kalan kısımdan( 357.790,00 TL) sorumlu tutulmalarının istendiği, ayrıca birleşen davada talep arttırım dilekçesi ile geçici iş gücü kaybının da istendiği, ancak birleşen davanın açık bir şekilde kalıcı iş gücü kaybından dolayı açıldığı, geçici iş göremezlik tazminatının dava konusu edilmediği, talep arttırım dilekçesinde ancak dava konusu edilen kalemlerin attırılabileceği, birleşen davanın ıslah edilmediği,

kaldı ki, ıslah dilekçesiyle dava konusu edilmeyen bir hususun davaya ithal edilemeyeceği gözetilerek birleşen davada maddi tazminat talebinin yalnızca kalıcı iş gücü kaybından dolayı 357.790,00 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Birleşen davada manevi tazminat talebi yönünden ise; TBK'nın 56/1 maddesi gereğince; bedensel bütünlüğün zedelenmesi halinde olayın özellikleri göz önüne alınarak uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verilebileceğinin düzenlendiği, davacının yaralanmasının mahiyeti, maluliyet oranı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, özel hal ve şartlar, hak ve nesafet kuralları, paranın satın alma gücü gibi hususlar ve davalının kusuru değerlendirildiğinde manevi tazminat talebinin 30.000,00 TL üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan... · E-İmza Üye ... · E-İmza Üye ... · E-İmza Katip ... · E-İmza