Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/980 K.2022/383

2- ... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... - ... DAVALI : ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/11/2018

KARAR TARİHİ : 05/04/2022

YAZIM TARİHİ : ... Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketler ile davalı şirket arasında başta un alışverişi olmak üzere mal alım satımından kaynaklı ticari ilişki bulunduğunu, davacı şirketlerin gerek kendilerinin keşide ettiği gerekse diğer şirketin keşide ettiği 5 adet çekin sipariş avansı olarak davalıya verildiğini, davalı tarafından sipariş avansı olarak verilen çeklere karşılık mal gönderilmediğini ve bedelsiz kalan çeklerin istenilmesine rağmen müvekkili şirkete iade edilmediğini, davalıya sipariş avansı olarak verilen .... bankası Adana Kızılay caddesi Şubesine ait keşidecisinin .... çek nolu 10/08/2018 keşide tarihli 89.000,00 TL bedelli, ...

Şubesine ait keşidecisi ... olan .... çek nolu, 15/10/2018 keşide tarihli 62.000,00 TL, .... çek seri nolu, 01/11/2018 keşide tarihli 40.000,00 TL, ... çek nolu 2/12/2018 keşide nolu, 129.545,00 TL bedelli çeklerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadıklarını, çekleri ödemek zorunda kalacaklarını, davalı tarafından çeklerin müvekkillerine iade edilmediğini belirterek bu çeklerle ilgili teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek icra takibi yapılmasının durdurulmasına, ...

Şubesine ait keşidecisi İ.... olan .... çek nolu 20/12/2018 keşide nolu, 129.545,00 TL bedelli çek için ödeme yasağı kararının verilmesine, diğer çekler nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine ve çeklerin iptallerine, davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından çeklerin avans olarak verilmediğini, müvekkili firma ile davacılar arasında cari olarak ticari ilişkiden kaynaklı bir borcun söz konusu olmadığını, davacıların müvekkili firmanın alacağına karşı çek verdiklerini, fakat çeklerin gününde ödenmediğini, müvekkili şirketin Adana 13. İcra müdürlüğü'nün 2018/... E ve 2018/...

E sayılı dosyalarında borçlular aleyhine icra takibi başlatıldığını ve borçluların borca ve imzaya itiraz etmediklerini, takibin kesinleştiğini, müvekkili firmanın ticari defterleri ve faturalarında borçlu firmalara verilen mal karşılığında fatura kesildiğini belirterek haksız ve yersiz davanın reddine, itiraz eden davacılar aleyhine dava değerinin %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminat hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapı Kredi Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu 10/08/2018 keşide tarihli 89.000,00 TL bedelli çek .... tarafından diğer davacı . lehine keşide edilmiş olup, davalı ciranta, dava dışı . Şti ise hamildir. Alacaklı ... bu çekten dolayı Adana 1. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında, davacı ve davalılar hakkında 04/12/2018 tarihinde icra takibi başlatmıştır.

... Şubesine ait ... çek nolu, 15/10/2018 keşide tarihli 62.000,00 TL tutarındaki çek davacı ... tarafından .... lehine keşide edilmiştir. Alacaklı davalı bu çeki 27/11/2018 tarihinde Adana 13. İcra Dairesi' nin 2018/... E. Sayılı dosyasında icra takibine konu etmiştir.

.... çek seri nolu, 01/11/2018 keşide tarihli 40.000,00 TL tutarındaki çek .... tarafından ... lehine keşide edilmiştir. ... 'dir. .... bu çeki Adana 1. İcra Dairesi'nin 2018/... E. Sayılı dosyasında 04/12/2018 tarihinde takibe koymuştur.

.... çek nolu 2/12/2018 keşide nolu, 129.545,00 TL bedelli çek davacı ...tarafından davalı ...lehine keşide edilmiş, . tarafından Adana 10. İcra Dairesi' nin 2019/... E. Sayılı dosyasında 15/02/2019 tarihinde lehtar ve keşideci hakkında icra takibi başlatılmıştır.

Davalının delil olarak ibraz ettiği 05/03/2018 tarihli protokolde. A grubu olarak gösterilen ..., .., ..., ... ile B grubu olarak gösterilen, ..., ..., ... arasında yapılmıştır. Bu protokolde özetle; taraflar arasındaki alış verişlerden dolayı bazı çek ve senetlerin verildiği, bu çek ve senetlerden bir kısmının halen B grubu firmaların elinde olduğu belirtilerek protokolde listeleri verilmiştir.

A grubunda isimleri belirtilen şirketlerin toplam borçları karşılığında yine protokolde belirtilen taşınmazların ...'a devredileceği, bu taşınmazların tapudan devri sonucunda belirtilen çekler ve senetlerden vade ve tanzim tarihi 05/03/2018 den önce olan tüm çek ve senetlerin hükümsüz kalacağı ve iade edileceği, protokolde belirtilen konulardan dolayı tarafların 05/03/2018 tarihinden öncesi için birbirlerini ibra ettikleri belirtilmiştir.

Davaya konu edilen çekler protokolde belirtilen çekler arasında yer almamaktadır.

Mahkememizce görevlendirilen Mali müşavir bilirkişi tarafından ibraz edilen 28/01/2020 tarihli raporda; eksik belgelerden dolayı davacılara ve davalıya ait defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığının tespit edilemediğini, davacı ... şirketinin defterlerine göre davalıdan 348.121,46 TL TL alacaklı olduğunu, davaya konu edilen ... nolu 40.000,00 TL tutarındaki çekin defterlerine işlendiğini,.... 'nin defterlerine göre; davalıdan 268.544,80 TL alacağı bulunduğunu, ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin şirket defterlerine işlendiğini, davalının defterlerine göre;

...' nden 1.043.922,54 TL alacaklı olduğunu, ...' nin düzenlediği 10/05/2018 tarihli 62.064 TL ve 10/09/2018 tarihli 154.530,00 TL tutarındaki faturaların davalının defterlerinde görünmediğini, yine davalının defterlerine göre.

31/12/2018 tarihi itibariyle davacı ...' nden 62.000,00 TL alacağı bulunduğunu, porotokolden sonraki kayıtlara göre; ... şirketinin davalıdan 242.893,10 TL alacaklı göründüğünü, ancak iki adet faturanın davalının defterlerine işlenmediğini, 40.000,00 TL lik çekin bunun içinde yer aldığını, protokolden sonraki duruma göre ...nin davalıdan 209.844,80 TL alacaklı göründüğünü, davaya konu çeklerden 3 tanesininde buna dahil edildiğini, çekler ödenmediği için davacının fazla ödemesi çıkmadığını, protokolden önceki ve sonraki duruma göre de eksik belgeler bulunduğunu, tarafların defterlerinin bir birini teyit etmediğini,

aralarında yazılı bir sipariş sözleşmesi bulunmadığını, davacıların borçlu olup olmadıklarının belirlenebilmesi için tarafların 2017-2018 yıllarındaki kayıtlara ilişkin ödeme/fatura gibi tüm belgeleri ibraz etmeleri halinde borç/alacaklı olup olmadıklarının belirlenebileceğini beyan etmiştir. Taraf vekillerine 2017 ve 2018 yıllarına ait fatura/ödemelere ait tüm belgeleri ibraz etmek üzere kesin süre verilmiş, ancak başka bir belge ibraz edilmemiştir.

Çek bir ödeme vasıtası olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla düzenlenip teslim edildiğinin kabulü gerektiği, ispat yükü üzerinde olan davacının bu karinenin aksini yani dava konusu çeklerin, satın alınan mal bedeline karşılık avans olarak verildiğini ve malın da teslim edilmediğini yazılı delille kanıtlaması gerekir. 6098 sayılı TBK'nun 207/2 maddesi uyarınca; "sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler.'' Bu yasa hükmünden hareketle aslolan peşin satış olup mal ve bedelin aynı anda verildiğine dair yasal karine mevcuttur.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacılar tarafından keşide edilerek davalıya verilen çeklerin avans olarak verildiği ve bedelsiz kaldıklarını ispat yükünün davacıda olduğu, bu konuda yazılı bir delil gösterilmediği, 05/03/2018 tarihli protokolün davaya konu çekleri kapsamadığı, çeklerin keşide tarihinin protokolden sonraya ait olduğu, davacıların ve davalının defterlerinin usulüne uygun sekilde düzenlenip düzenlenmediğinin tespit edilemediği, defterlerin birbirini teyit etmediği,

alacak ve borç durumunun tespiti için faturaların ve ödeme belgelerinin tamamının ibraz edilmesi gerektiği, kesin süre verilmesine rağmen bu belgelerin ibraz edilmediği, davacının yemin deliline dayanmadığı anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm hukuka uygun bulunmuştur.

Başkan ... · E-İmza Üye ... · E-İmza Üye ... · E-İmza Katip ... · E-İmza