Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/101 K.2021/1142

Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVALI

1- ... LİMİTED ŞİRKETİ ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

2- ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

3- ... - ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVALILAR

4- ... LİMİTED ŞİRKETİ - ... 5- ... LİMİTED ŞİRKETİ - ... 6- ... - ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 23/11/2016

KARAR TARİHİ : 10/12/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ... Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ile davalı arasında imzalanan sözleşme gereğ güvenlik hizmetinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşme gereği davalı şirketin davacı adına ve kendi çalışanları ile Güvenlik Hizmet İşi yürüttükleri söz konusu hizmet sözleşmesi gereğnice ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'un iş akdi davacı ...nün yüklenici firmalarında işçi olarak çalışmaya başladığını iş sözleşmesinin 31/08/2014 tarihinde sona erdirildiğini davalı şirketlerin çalıştığı süre ile ilgili olarak davacı ...ne karşı kıdem tazminatı ihbar tazminatı,

yıllık izin ücreti ulusal bayram ücreti fazla çalışma ücreti talebi ile ilgili Adana 7. İş Mahkemesi'nin 2014/... Esas sayılı dosyasından alacak talebi ile dava açtığı yapılan yargılama neticesinde mahkemenin 17/12/2015 tarih ve 2015/... kararı ile davanın Kısmen Kabulüne karar verildiği verilen kararın taraflarınca temyiz edildiği verilen karar üzerine Adana 5. İcra Müdürlüğü'nün 2016/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı kurum tarafından ilgili icra dosyalarına ödeme yapıldığı tüm bu nedenlerle yapılan ödemelerden davalıların sorumluluklarının bulunduğu ...'a 22/02/2016 tarihinde 21.644,76 TL ve 04/03/2016 tarihinde 2.848,86 TL olmak üzere 24.493,62 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun maddeleri emsal kararlar ve resen göz önüne alınacak hususlar doğrultusunda davanın davacı şirket yönünden reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça talep edilen alacağın tamamen yersiz olduğunu, müvekkilinin yapılan ödeme ile ilgili herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, davacı taraf ile yapılan özel güvenlik hizmeti alımı sözleşmesi ile çalıştırılan personelin asıl işvereninin davacı taraf olduğunu, bu nedenle davacının çalışan işçilere karşı özlük haklarından tamamen sorumlu bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça talep edilen alacağın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kıdem tazminatlarının işçinin çalıştığı kamu kurum veya kuruluşları tarafından ödeneceğinin hükme bağlandığını, bu nedenle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; kıdem tazminatı yönünden Alt işveren işçisine ait kıdem tazminatını ödeyen asıl işveren işçiyi daha önce çalıştırmış bulunan alt işverenlere sorumlulukları oranında rücu etme hakkına sahip olduğunu, asıl iş verenin kıdem tazminatından sorumluluğunun işçinin kendi iş yerinde geçirdiği süre ile orantılı değerlendirilmesi gerektiğini, kıdem tazminatı alacağı bakımından daha önce ihaleyi alan firmalar açısından kendi dönemleri üzerinden sorumlu olduklarını, davacı tarafça açılan davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar .... Ltd.Şti, ... ve ...'ne usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak herhangi bir cevap sunmadığı görüldü

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir.

Adana Asliye Hukuk 5. Mahkemesinin 2016/... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen karar neticesinde Adana Bölge Adliye Hukuk 5. Dairesinin 2018/... Esas 2018/... Karar sayılı ilamı ile esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin kararın kaldırılmasına karar verildiği, Adana Asliye Hukuk 5. Mahkemesi tarafından 04.12.2018 tarihinde verilen görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği görüldü

Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/... Esas sayılı dosyasından bilirkişi ...'a ait 31.08.2017 tarihli raporunda; ... ltd.şti.'den toplam 10.924,59.-TL asıl alacağının olduğu, bu alacağın 10.449,78.-TL'sına ödeme tarihi olan 22/02/2016 tarihi , diğer 474,81.-TL'sına da 04/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği, ..., Ltd.Şti'den toplam 1. 790,36.-TL asıl alacağının olduğu, bu alacağın 1.315,55.-TL'sına ödeme tarihi olan 22/02/2016 tarihi, diğer 474,81 TL“sını da 04/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği, ..., Ltd.şti.'den toplam 1.568,46.-TL asıl alacağının olduğu, bu alacağın 1.093,65.-TL'sına ödeme tarihi olan 22/02/2016 tarihi, diğer 474,81 -TL'sını da 04/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği,

....ltd şti.'den toplam 3.133,15.-TL asıl alacağının olduğu, bu alacağın 2.658,34.-TL'sına ödeme tarihi olan 22/02/2016 tarihi, diğer 474,81-TL“sını da 04/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği,

.... Ltd.şti. 'den toplam 3.020,51.-TL asıl alacağının olduğu, bu alacağın 2.545,70.-TL“sına ödeme tarihi olan 22/02/2016 tarihi, diğer 474,81-TL 'sını da 04/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği,

... Ltd.şti.'den toplam 4.056,53.-TL asıl alacağının olduğu, bu alacağın 3.581,74“sına ödeme tarihi olan 22/02/2016 tarihi, diğer 474,81-TL“sına da 04/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği yönünde rapor sunmuştur.

Mahkememizce bilirkişi ...'dan alınan 28.10.2019 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dasyası ve ekleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde; dava dışı işçiye yapılan ödeme nedeniyle; davacı ...'nün

... Şirketinden; 10.924,59 TL,

... şirketinden 1.790,36 TL,

... Grup şirketinden 1.568,46 TL,

... Şirketinden 3.133,15 TL,

... şirketinden 3.020,52 TL,

... şirketinden 4.056,54 TL rücu hakkı olduğu yönünde rapor sunmuştur.

Mahkememizce bilirkişi ...'den alınan 08.05.2020 tarihli kök raporunda; dava dosyasında mevcut Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Sözleşmesi'nin eki teknik şartnamenin; personelin özlük hakları başlığı altındaki a, b, c ve d alt bentlerinde kararlaştırılan hususlar bakımından davalı yükleniciler işten çıkartılan işçilerin kıdem tazminatı ile ilgili diğer yasal haklarından sözleşme süresine kadar ödeme olduğunu kabul ettikleri, bu konuda iş veren idarenin yasal ve parasal hiç bir sorumluluğu olmadığının belirtildiği,

sözleşmenin vazgeçilmez eki olan teknik şartnameyi okuyup şartlarını kabul ederek ihaleye girmek sureti ile işi alan ve işi yürüten davalıların sonradan teknik şartnamede belirtilen bu hususlardan haberdar olmadığının gerekçesi ile sorumluluktan kurtulmasının hukuken mümkün olmayacağının düşünüldüğü,

... Şirketinden: 10.924,59 TL, asıl alacağı ve 741,57-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 11.666,16-TL alacağının olduğu,

... şirketinden 1.790,36 TL asıl alacak ve 120,44-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 1.910,80-TL alacağının olduğu,

... şirketinden 1.568,46 TL asıl alacak ve 105,35-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 1.673,81-TL alacağının olduğu,

... Şirketinden 3.133,15 TL asıl alacak ve 211,75-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 3.344,90-TL alacağının olduğu,

... şirketinden 3.020,52 TL asıl alacak ve 204,09-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 3.324,61-TL alacağının olduğu,

... şirketinden 4.056,54 TL asıl alacak ve 274,54-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 4.331,08-TL alacağının olduğu yönünde rapor sunmuştur.

Mahkememizce bilirkişi ...'den alınan 21.04.2021 tarihli ek raporda; davalı şirket vekillerinin bilirkişi raporuma karşı yapmış oldukları itirazların tamamının; itiraza konu kök bilirkişi raporumda, ayrıca aynı dava dosyası için görevlendirilen Sayın Prof. Dr. ... (Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi İş H. ve Sosyal Güvenlik H.

ABD Öğretim Üyesi) tarafından düzenlenen 28.10.2019 tarihli raporda da ve huzurdaki dava daha önce Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açılmış olduğundan, adı geçen mahkeme tarafından yapılan yargılama sürecinde görevlendirilen bilirkişi ...

(SMM Mali Müşavir) tarafından düzenlenen 31.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda karşılanmış olduğu, dava dosyası için düzenlenen her üç raporun da birbirini teyit ettiği, sadece tarafımdan düzenlenen raporda; davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemelerin ödeme tarihinden, eldeki davanın dava tarihine kadar hesaplanması gereken yasal faizin hesaplandığı, diğer bilirkişllerce davalıların sorumlu olduğu ) miktarları; ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar yasal faizi ile ödemeleri gerektiği yönünde görüş bildirildiği,

bu ayrıntı dışında her üç raporun da aynı mahiyette olduğu ve birbirini teyit ettiği, ayrıca her üç bilirkişi raporunun da bu konuda verilmiş ve içtihat haline gelmiş Yargıtay içtihatlarına uyumlu olduğu, davalı şirketlerin itirazlarının genel anlamda hukuki yorumu gerektirir nitelikte bulunduğu, uzmanlık alanım gereği hukuki yorum yapılmasının Bilirkişilik Yasasına ve etik ilkelere uygun olmayacağı, hukuki ihtilafları hukukçuların tartışarak yorumlaması gerektiği, taraflar arasından düzenlenen “Koruma Güvenlik Hizmetleri Alım İşi” sözleşmesinin eki Teknik Şartnamenin “Personelin Özlük Hakları” başlığı altındaki hüküm gereği;

dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer sosyal hakların davalı yükleniciler tarafından karşılanacağının açık ve net olarak belirtilmiş olması nedeniyle dava dışı işçiye yapılan ödemelerin tamamının dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı süreler ile orantılı olarak davalılar tarafından karşılanacağının düşünüldüğü, Yargıtay'ın içtihat haline gelmiş kararlarının da aynı paralelde olduğu gözetilerek kök bilirkişi raporumda değiştirilecek bir husus olmadığı yönünde rapor sunmuştur.

Mahkememizce bilirkişi ...'dan alınan 19.10.2021 tarihli raporunda; 22.02.2016 tarihinde 21.644,76 TL 04.03.2016 tarihinde 2.848,86 TL'sı üzerinden yapılan iki ayrı ödemeden kaynaklı olarak; 22.02.2016 T.Ö. 04.03.2016 T.Ö. TOPLAM

... NEZDİNDE 13.055,22 TL 1.635,52 TL 14.690,74 TL

... NEZDİNDE 515,15 TL 70,36 TL 585,51 TL

... NEZDİNDE 599,06 TL 503,90 TL 1.103,05 TL

... NEZDİNDE 2.306,23 TL 315,00 TL 2.621,23 TL

... NEZDİNDE 2.156,48 TL 294,54 TL 2.451,02 TL

... NEZDİNDE 3.012,62 TL 29,45 TL 3.042,07 TL

toplam 21.644,76-TL 2.848,86 TL 24,493,62 TL rücu hakkı bulunduğu yönünde rapor sunmuştur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.).

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı ...'un davacının alt iş verenleri davalılar nezdinde çalıştığı, iş sözleşmesinin feshi nedeniyle Adana İş 7. Mahkemesinin 2014/... Esas 2015/... Karar sayılı dosyasına açılan davada kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacakları yönünde verilen kararın Yargıtay Hukuk 22. Dairesi tarafından onanarak kesinleştiği, dava dışı işçinin alacaklarına ilişkin Adana İcra 5. Müdürlüğünün 2016/...

Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davacı tarafından 22.02.2016 tarihinde 21.644,76-TL, 04.03.2016 tarihinde 2.848,86-TL olmak üzere toplam 24.493,62-TL ödeme yapıldığı, hizmet alım sözleşmeleri nedeniyle açılan rücu davalarında verilen kararlara bakan Yargıtay Hukuk 23. Dairesinin uygulamalarında sözleşmede açıkça hangi tarafın sorumlu olduğuna ilişkin bir hükmün bulunmaması halinde hizmet alım sözleşmelerinin mahiyeti gereği tüm ücret ve sosyal hakların alt iş veren tarafından yapılması gerektiği belirtilmiş olup, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 1999 günlük çalışmasının davalılardan ...

Limited Şirketinde olduğu, İş mahkemesi ilamına göre kıdem tazminatı, fazla mesai ve UBGT ücretleri ile yargılama harç ve masraflarının toplam 14.690,74-TL'den, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 86 günlük çalışmasının davalılardan ... Ticaret Limited Şirketinde olduğu, İş mahkemesi ilamına göre kıdem tazminatı ve UBGT ücretleri ile yargılama harç ve masraflarının toplam 585,51-TL'den, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 616 günlük çalışmasının davalılardan ...

Limited Şirketinde olduğu, İş mahkemesi ilamına göre kıdem tazminatı ve UBGT ücretleri ile yargılama harç ve masraflarının toplam 1.103,05-TL'den, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 385 günlük çalışmasının davalılardan ...

Limited Şirketinde olduğu, İş mahkemesi ilamına göre kıdem tazminatı ve UBGT ücretleri ile yargılama harç ve masraflarının toplam 2.621,33-TL'den, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 360 günlük çalışmasının davalılardan ...nde olduğu, İş mahkemesi ilamına göre kıdem tazminatı ve UBGT ücretleri ile yargılama harç ve masraflarının toplam 2.451,02-TL'den, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 36 günlük çalışmasının davalılardan ...

Limited Şirketinde olduğu, İş mahkemesi ilamına göre kıdem tazminat, ihbar tazminatı ve UBGT ücretleri ile yargılama harç ve masraflarının toplam 3.042,07-TL'den sorumlu olacağı, dava tarihinden önce davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin davalılara gönderilmiş herhangi bir ihtarın bulunmadığı, faiz talebinin dava tarihinden itibaren yerinde olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... e- imzalıdır e- imzalıdır