Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/913 K.2022/305

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirketin ... Bayi/Distribütörü (...

Limited Şirketi) kanalı ile taraflar arasında 01.06.2018 tarihinden 31.05.2020 tarihine kadar sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 2.maddesinde işletici iş yerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini,

taraflar arasında yapılan bu sözleşmenin 12.maddesinde davalı iş yerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla müvekkili şirket kanalı ile sözleşmeye bağlı olarak davalıya 15.744,00-TL katkı payı ödenmesi yönünde mutabakata varıldığını,

davalı tarafa katkı payı ödendikten sonra sözleşme hükümlerine aykırı davranarak ticari ahlaka uygun olmayan bir davranış sergilediğini ve Eylül 2016 tarihi itibariyle tamamen müvekkili şirketten mal/ürün almadığını ve sözleşmenin 2.maddesini ihlal ettiğini belirterek ödeme tarihinden itibaren Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak ticari faizi ile birlikte 31.744,00-TL katkı payının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafın cevapları alınamamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye davalının aykırı davranması nedeniyle 15.744,00-TL olarak davalıya ödenen katkı payının ve 15.744,00-TL cezai şartın ödenmesi talebine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan kapalı satış noktası sözleşmesi, Kayseri Vergi Dairesi tarafından gönderilen gelir vergisi beyannameleri, Kayseri Ticaret Odası, Kayseri Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazılar mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür.

Bilirkişi ...'a ait 10.12.2021 tarihli raporunda; ... (Son Çare Tekel) katkı payını 15.744,00-TL nin sözleşme tarihi olan 01.06.2018 tarihinden itibaren TC. Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte ödemekle yükümlü olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.(Bu konuda takdir sayın mahkemeye aittir) ... (Son Çare Tekel) Sözleşmenin 15.maddesine aykırı hareket etmesi sebebiyle cezai şart olan 15.744,00-TL tutarının ...A.Ş. (Davacı) ya ödemekle yükümlü olduğu yönünde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi ...'a ait 31.01.2022 tarihli ek raporunda; davalı işletmenin 2016-2017-2018-2019 yıllarına ait alış ve satışların karşılaştırılması sonucunda, Vergi Usul Kanunun 177.maddesinde belirtilen alış ve satış tutarlarından 420 alış ve şatışların tutarlarından fazla olması nedeniyle esnaflık durumundan tacir durumuna geçtiği, ... (...) işletmenin alış ve satışların karşılaşılaştırılması sonucunda, Vergi Usul Kanunun 177.maddesinde belirtilen alış ve satış tutarlarından 9420 alış ve satış tutarlarından fazla olması nedeniyle esnaflık durumundan tacir durumuna geçtiği yönünde rapor sunulmuştur.

Yukarıda açıklanın tüm bu nedenlerle; davacı ile dava dışı ...

Limited Şirketi'nin bayi veya distribitör sıfatıyla davalının ise işletici sıfatıyla yapmış olduğu 01.06.2018 tarihli kapalı satış noktası sözleşmesine göre davalının sözleşme konusu oluşturan ürünleri satmaya taahhüt ettiği, davalının 31.12.2020 tarihi itibariyle resen terk ettirildiği, davalının 2018 yılında alış ve satış tutarlarının TTK m.11-2 gereğince çıkarılan kararname kapsamında VUK 177'deki hadleri aştığının, gelir vergi beyannamelerinden anlaşıldığı ve davalının tacir olduğu, mahkememizin görevli olduğu,

sözleşmenin 11. Maddesinde davalının iş yeri açılmasında veya işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki ticari faaliyetleri arttırmak amacıyla bayi ile davalının mutabakata vardığı 15.744,00-TL'nin fatura karşılığı olarak davalıya aktarılacağının kararlaştırıldığı,

yapılan bu ödemenin her hangi bir hedefe veyahut rakip ürünlerin satılmaması koşuluna bağlı olmaksızın sözleşme süresi boyunca bir kereye mahsus verileceği, verilen bu nakit bazlı katkının bayi veya distribütör tarafından ilgili mevzuattaki değişiklikler veya idari işlem veya kararlar nedeniyle veya her hangi bir mücbir sebebin varlığı halinde tek taraflı olarak değiştirmeye ve iptal etmeye yetkili olduğu, işleticinin davacının bu konuda yetkili olduğunu, sözleşmenin 15..maddesinde ise sözleşme süresi içerisinde işleticinin işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması,

işletmesindeki ürünlerin bulunurluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde yapılmaması veya bunun azaltılması, şirket tarafından verilen tabela, tente veya sair mevzuata uygun görselin kaldırılması, değiştirilmesi veya beklenen faydayı azaltacak uygulamalar yapılması, işletmeyi devretmesi, işletmede iş değişikliği yapması,

iş bu sözleşmede belirtilen hükümlerden her hangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıklardan kaynaklanan nedenlerde faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenlerle iş bu sözlemenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi şirket veya bayi kayıtlarındaki işleticiden olan alacakları ile şirketten veya bayiden almış olduğu mali yardım,

katkılar ve her türlü sabit harcamaların tümünü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket veya bayi'ye nakden itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 15.744,00-TL cezai şart ile birlikte şirket veya bayinin kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt edeceği işleticinin cezai şartın tenkisini hiç bir şekilde talep edemeyeceği,

satış noktasında başka marka bira çeşitlerinin satılması halinin bu madde kapsamı dışında olacağının belirtildiği, sözleşenin 10. Maddesinde işletici, şirketten doğrudan doğruya veya bayi veya distribütör veya şirketin görevlendirileceği veya yetkilendireceği kişiler aracılığıyla kendisine teslim edilecek her türlü malzeme ve eşyanın kendisine kullanım ödüncü olarak verildiğini ve verileceğini bilerek,

kullanım ödüncü sözleşmesini imzalamayı ve hükümlerine uymaması durumunda şirketin tek taraflı olarak sözleşmeyi derhal feshetmeye yetkili olduğunu ve şirketin sözleşmeden doğan cezai şart da da dahil olmak üzere her türlü zararı şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt edeceğinin düzenlendiği, TTK m.18/3 gereğince tacirler arasında, diğer tarafın temerrüte düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılacağının düzenlendiği,

dava dilekçesi ve eklerinde davacı tarafından davalının sözleşmeyi ihlali nedeniyle feshine ilişkin her hangi bir beyan ve TTK m.18/3'te belirtilen bir ihbarın bulunmadığı, buna göre sözleşmenin davacı tarafça usulüne uygun şekilde feshedilmemiş olduğu, sözleşmenin dava tarihi itibariyle ayakta olduğu, bununla birlikte sözleşmenin 11. maddesinde yapılan katkının iş yerindeki ticari faaliyetin arttırılması, pazarlama ve satış harcamalarına destek olmak amacıyla aktarıldığı,

sözleşme süresince bir defaya mahsus olmak üzere ve her hangi bir hedefe yahut rakip ürünlerin satılması koşuluna bağlı olmaksızın katkının ödeneceği kararlaştırılmış olup sözleşmenin feshedilmemesi nedeniyle bu katkının istenilemeyeceğinin kabulü gerektiği (Yargıtay Hukuk 19. Dairesinin 10.10.2017 tarih, 2016/9217 E ve 2017/6767 K.), cezai şarta talebi yönünden ise sözleşmede belirlenen cezai şartın seçimlik cezai şart olduğu, zira borçlunun borcunu sözleşmeye uygun olarak ifa etmemesi, özellikle edimin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesine bağlı olarak kararlaştırıldığı ve aynen ifadan da vazgeçildiği,

bundan başka sözleşmenin 15. Maddesinde de ceza şartın işleticinin feshe sebep olması şartına bağlandığı, ancak yukarıda belirtildiği üzere dava tarihi itibariyle sözleşmenin feshine ilişkin her hangi bir ihbarında bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e- imzalıdır Hakim ... · e- imzalıdır