Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/131 K.2022/746

Mahkememizde görülen Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı banka ile 01/12/2017 tarihinde Genel Kredi Sözleşmesi imzaladığını, sözleşmeye istinaden 25/05/2018 tarihinde 5.000.000,00 TL tutarında kredi kullandığını, müvekkilinin söz konusu kredi borcunu erken kapatmak için davalı banka şubesi ile birçok kez görüştüğünü, davalı bankanın erken kapatma nedeni ile müvekkilinden haksız ve fahiş miktarda kapatma tazminatı adıyla ödeme yapmasını istediğini, davalı bankanın 08/01/2020 tarihi itibariyle erken kapatma miktarının 3.513.577,39 TL olduğunu bildirdiğini,

müvekkili şirketin davalı bankanın çıkarttığı miktarı 08/01/2020 tarihinde ödediğini, ancak davalı bankanın erken kapama ceza tazminatı, masraf ve komisyon ücreti adı altında fazladan haksız tahsilat yaptığını beyan ederek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL'nin 08/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 19/08/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; davasının değerini 120.542,51 TL arttırarak 220.542,51 TL 'ye yükseltmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından imzalanan Genel Kredi Sözleşmesinin özel hükümler başlıklı 43.maddesinde davacının kullandığı dava konusu Taksitli Ticari Kredilerin düzenlenmiş olduğunu, davacının kredinin erken kapatılması talebinde bulunduğu tarihte yürürlükte olan müvekkil bankaca TC.Merkez Bankasına yapılan faiz ve kar payı dışında sağlanacak ücret, komisyon ve masraflar ile bankacılık hizmet komisyonlarının bildirim formunun hesaplama şeklinin belirlenmiş olduğunu, davacının tacir olduğunu,

müvekkili bankadan ticari kredi kullandığını ve bu denli yüksek tutarlı bir kredi ilişkisine giren her basiretli tacirin altına imza atacağı her hükmü değerlendirmesi gerektiğini, dava konusu ücretin Türk Ticaret Kanununa ve Bankacılık Kanununa uygun olduğunu, davacının imzalamış olduğu sözleşmelere bağlı olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyemeyeceğini, davacıdan yasal zorunluluk kapsamında ve yasanın belirlediği oran üzerinden alınan ve doğrudan devlete ödenen BSMV'nin yasadan ve ilgili mevzuattan kaynaklanan mükellefiyet olduğunu,

davacı yanın ticari faiz talebinin yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı bankadan kullanılan ticari kredinin erken kapatılması nedeniyle alınan erken kapama ücretinin istemine ilişkindir.

Davanın, 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereğince; dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu ticari davalardan olduğu, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesi gereğince arabuluculuk faaliyeti sonunda görüşme yapılmadığından anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın ibraz edildiği, dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

Davalı banka tarafından, davacı şirkete 25/05/2018 tarihinde 60 ay vadeli 5.000.000,00 TL tutarında kredi tahsis edilmiştir. Davacı 08/01/2020 tarihinde 3.513.577,39 TL ödeme yaparak krediyi erken kapatmıştır. Kendisinden 3.192.789,58 TL erken ödenen anapara, 35.605,20 TL faiz tutarı, 1.780,26 TL BSMV, 269.907,00 TL erken ödeme komisyonu ve 13.495,35 TL erken ödeme komisyonu BSMV alınmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi Neslihan Gönlüşen 29/01/2021 tarihli raporunda; bankaların mevzuat hükümleri uyarınca reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların niteliklerini ve sınırlarını serbestçe belirlemesinin mümkün olduğunu, mevzuat hükümleri ve Yargıtay içtihatları ile taraflar arasındaki sözleşmedeki hüküm dikkate alındığında kredinin erken kapatılması halinde davalı bankanın fahiş olmamak ve emsal banka uygulamaları da dikkate almak suretiyle erken kapama ücreti alabileceğini, bankanın sözleşme şartlarına uygun davrandığını, erken ödeme opsiyonsuz olarak kullandırılan kredide erken kapamayı kabul etmeme hakkı dahi olduğunu belirtmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler Prof. Dr. ... ve ...

28/07/2021 tarihli raporunda ; diğer bankalar nezdinde yapılan dava dosyasındaki belgeler gereği, taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinin m.43,9 hükmünde erken ödeme komisyonu hesaplamasının düzenlendiğini, bu düzenleme doğrultusunda yapılan hesaplamada, kredinin erken kapandığı 08/01/2020 tarihine aynı türde, bakiye tutar olan 3.192.789,58 TL için kalan vade olan 41 ay için aynı faiz oranı üzerinden yeni kredi kullandırılmış olsa idi yeni kredinin vade sonuna kadar işleyecek faiz tutarının 1.389.610,00 TL olacağı, bu faiz ile davacının ödediği faiz toplamının 2.691.497,09 TL olduğunun tespit edildiğini,

davacı tarafın krediyi erken kapamasa idi davalı bankaya ödeyeceği toplam faiz tutarının 2.628.937,93 TL olacağını, aradaki farkın 62.559,16 TL olduğunun tespit edildiğini, davalı bankanın sözleşmeye göre 62.559,16 TL erken ödeme komisyonu ve BSMV tahsil edebilecek iken 269.907,00 TL erken ödeme komisyonu ve BSMV tahsil ettiğini, dolayısıyla davacı şirketten fazladan 207.347,84 TL+BSMV tahsil edildiğinin tespit edildiğini, davacı şirketin 207.347,84 TL komisyon bedeli ve 10.367,39 TL BSMV tutarı fazladan tahsil edildiğinden toplamda 217.715,23 TL 'nin iadesini talep edebileceğini,

davacı şirketin dava tarihi itibariyle 217.715,23 TL asıl alacak, 2.827,27 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 220.542,51 TL 'nin iadesini talep edebileceğini belirtmişlerdir.

Davalı vekili tarafından rapora yapılan itiraz üzerine hazırlanan 07/07/2022 tarihli ek raporda; taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinin m.43,9 hükmünde erken ödeme komisyonu hesaplamasının düzenlendiğini, bu düzenleme doğrultusunda yapılan hesaplamada 540.948,63 TL tespit edildiğini, davalı bankanın sözleşmeye göre 540.948,63 TL erken ödeme komisyonu tahsil edebilecek iken 269.907,00 TL erken ödeme komisyonu tahsil ettiğini, davalı bankanın da sözleşme hükmünü uygulamadığını veya bankanın sözleşme hükmündeki düzenlemeden daha karmaşık bir hesaplama yaptığını,

genel kredi sözleşmesinin 43,9maddesinde yer alan formüle göre erken kapama komisyonunun kredi tutarına oranının %16,94 iken bankanın fiilen uyguladığı oranın %8,45 ve diğer bankaların ortalamasının ise %3 olduğunun tespit edildiğini, diğer bankaların ticari kredi erken kapama komisyon oranı ortalamasının %2,50 ve erken kapatılan tutara oranlandığında 79.819,74 TL erken ödeme komisyonu hesaplandığını, davalın bankanın ise 269.907,00 TL erken ödeme komisyonu tahsil etmiş olduğunu, aradaki farkın 190.087,26 TL olduğunu, BSMV 'ninde ilave edildiğinde farkın 199.591,62 TL olduğunu belirtmişlerdir.

09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarını, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.

Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken anılan düzenleme gereğince davalı Banka'nın belirlediği ve ilan ettiği komisyon oranları bulunduğu takdirde bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceği, bulunmadığı takdirde ise, alınan komisyon ve masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığının araştırılması gerekmektedir.

(Yargıtay 11. H.D 2019/1303 E. 2019/2961 K. 2017/4782 E. 2019/1250 K. 2017/1780 E. 2019/239 K.)

Davacı şirketin davalı bankadan ticari kredi kullandığı ve bu kredi ile ilgili erken kapama ücreti altında masraf alındığı konusunda ve davacının tacir olduğu ve ticari işletmesi ile ilgili ticari kredi kullanımı yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Taraflar arasında 01.12.2017 tarihli 10.000.000,0 limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalanmıştır.

Bilirkişi incelemesi öncesi mahkememizce ... Bankası, ... bankası, ... Bank ... ve ... bankalarından talep konusu komisyon ve giderlere ilişkin yapılan kesinti oranları talep edilmiş, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenmiş olan kredinin ticari kredi sözleşmesi olduğu, opsiyonlu faiz saptayan kredi sözleşmesi olduğu, sözleşmenin 43.9 maddesinde;" müşterinin banka onayı halinde erken kapama opsiyonu kullanabileceği buna göre erken kapama ücretinin tahsil edileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Sözleşmede düzenlenen ücret; mevcut kredinin erken kapama meblağının, erken kapandığı tarihe kadar tahakkuk etmiş faiz tutarı ile kredinin erken kapandığı tarihte aynı türde kalan vadeye yeni kredi kullandırılmış olsa idi yeni kredinin vade sonuna kadar işleyecek faiz tutarı toplamının, mevcut kredinin kullandıran tarihten vade sonuna kadar işleyecek faiz tutarından çıkarılması ile bulunacak tutara eşittir." şeklinde düzenlenmiştir.

Davalının tacir olması sebebi ile sözleşme ile belirlenebilen erken kapama ücretinin kural olarak bankanın alması mümkündür. Bununla birlikte erken kapama ücreti olarak alınan meblağın fahiş olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu konuda yargıtay kararı bulunmaktadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/13671 Esas ve 2016/8108 Karar 13.10.2016 tarihi karar )

Davalı basiretli tacir sıfatı ile imzalattığı sözleşme hükümleri ile erken kapatma ücreti taleplerini Medeni Kanun 2.maddesi gereğince hüsnüniyet kaidesine bağlı olarak talep etmesi aranmaktadır.

Açıklanan tüm bu nedenlerle; bankaların mevzuat hükümleri uyarınca reesknot kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların niteliklerini ve sınırlarını serbestçe belirlemesinin mümkün olduğu,

mevzuat hükümleri ve Yargıtay içtihatları, taraflar arasındaki sözleşmedeki hüküm ve özellikle TMK’nın 2. maddesi dikkate alındığında kredinin erken kapatılması halinde davalı bankanın fahiş olmamak ve emsal banka uygulamalarını da dikkate almak suretiyle erken kapama ücreti alabileceği, taraflar arasında imzalanan kredi sözleşmesinin 43.9. maddesinde bankanın erken ödeme ücreti alabileceğinin belirtildiği hesaplama yöntemine sözleşmede yer verildiği,

sözleşme hükmüne istinaden komisyon oranının hesaplanmasında bankaca baz alınan faiz oranının bildirilmesinin istenildiği banka tarafından bildirilen oran üzerinden sözleşme hükmüne göre yapılan hesaplama da davalı bankanın 540.948,63 TL erken ödeme komisyonu tahsil edebilecekken 269.907,00TL erken ödeme komisyonu tahsil ettiği, davalı bankanın ilgili sözleşme hükmünü uygulamadığı, bankanın fiilen uyguladığı oranın %8,75 olduğu, sözleşme hükümüne göre yapılan hesaplama da bu oranın %16,94 olduğu ancak emsal banka uygulamaları dikkate alındığında bu oranın %2.50 olduğu gözetilerek,

dosya içeriğine uygun alınan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamında Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 30.04.2012 tarih 2011/...-2012/... K. Sayılı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.10.2014 tarih 2014/... E. 2014/...

K. Sayılı ilamları ile benzer Yargıtay kararları dikkate alınmak suretiyle davalı bankanın uyguladığı erken kapama komisyonunun fahiş olduğu mahkememizce kabul edilerek %2,50 komisyon erken ödeme oranı kabul edilmiş ve davalı bankanın bu orana göre 79.819,74 TL erken kapama komisyonu alacağı bulunduğu, davalı bankanın davacıdan 269.907,0 TL erken kapama komisyonu aldığı,

%2,50 oranına göre 79.819,74 TL düşüldüğünde, davacının 190.087,26 TL davalıya fazla ödenen erken kapama komisyonu alacağının ve 9.504,36 TL BSMV alacağının bulunduğu mahkememizce kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( Benzer İstanbul BAM 2017/411 E. 2017/542 K. Sayılı ilamı, İzmir BAM 2020/479 E. 2021/824 K. Sayılı ilamı )

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza