Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/327 K.2022/11

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili için ... Genel Müdürlüğü aleyhine Adana 8. İş Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyası ile alacak davası açtığını ve davanın kabulüne karar verildiğini, ...

Genel Müdürlüğünün davalılardan ihale yöntemi ile hizmet alımı yaptığını, dosyaya sunulan sözleşme ve şartnamelerden anlaşılacağını, dava konusu olayda da kurumlarının ilgili yasal mevzuat gereğince hizmet alımını ihale yöntemi ile davalılardan temin ettiğini, dava dışı işçi tarafından Adana 8. İş Mahkemesinin 2017/... esas ve 2018/... karar sayılı ilamı gereğince Adana 11. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile ...

Genel Müdürlüğü aleyhine icra takibi başlattığını, Adana 11. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile ...

Genel Müdürlüğü aleyhine gönderilen icra emri doğrultusunda ilgi icra dairesine kurumlarınca 24.07.2018 tarihinde 12.687,19-TL ödeme yapıldığını, Genel Müdürlükleri tarafından dava dışı işçiye ödenen 12.687,19-TL tazminat bedelini davalı şirketlerden rücu etme hakkına sahip olduğunu belirterek fazlaya ilişkin ve dava hakları saklı kalmak koşuluyla 12.687,19-TL'nin davalılardan rücuen tahsilini alacağın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılardan .... Ltd. Şti vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Davalılardan ... Ticaret Limited Şirketi vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir.

Adana 8. İş Mahkemesinin 2017/... esas ve 2018/... karar sayılı ilamı, Adana 11. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası, ... Genel Müdürlüğü tarafından sunulan iş yeri özlük dosyası ve Adana Sgk İl Müdürlüğü tarafından gönderilen sigortalılık tescil ve hizmet kaydı mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişi ...'e ait 02.10.2021 tarihli raporunda; dava dışı işçi ...' ın asıl işveren davacı nezdinde alt işveren davalılar yanında çalıştığı, dava dışı işçiye mahkeme kararı uvarınca 12.687,19 -TL ödeme yapıldığı, is bu ödemelerin ... AŞ'den, tam sorumluluk durumunda 76,43-TL'sinin,%50 sorumluluk durumunda 38,21-TL'sinin, ... AŞ (... .. LTD ŞTİ)'den, tam sorumluluk durumunda 6.144,88-TL'sinin, %50 sorumluluk durumunda 3.072,44-TL'sinin, ... .. LTD ŞTİ'den tam sorumluluk durumunda 3.133,58-TL'sinin, %50 Sorumluluk durumunda 1.566,79-TL'sinin ... .. LTD ŞTİ' den, tam sorumluluk durumunda 3.332,30-TL'sinin, %50 sorumluluk durumunda 1.666,15-TL' sinin, rücuen tazminin talep edilebileceği yönünde rapor sunulmuştur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.).

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı ...'ın davacının alt iş verenleri davalılar nezdinde çalıştığı, iş sözleşmesinin feshi nedeniyle Adana İş 8.Mahkemesinin 2017/... esas ve 2018/... karar sayılı dosyasına açılan davada kıdem tazminatı yönünden verilen kararın Adana Bölge Adliye Mahkemesinin Hukuk 7. Dairesinin 2018/... esas ve 2020/... karar sayılı ilamı ile kaldırılarak yeniden kurulan hüküm ile dava dışı işçinin 7.222,53-TL net kıdem tazminatı alacağının iş akdinin feshi tarihi olan 28.02.2017 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanarak davalıdan tahsiline karar verildiği,

verilen bu kararın 26.11.2020 tarihinde kesinleştiği, Adana 11. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı takip dosyası ile davacı tarafından 24.07.2018 tarihinde 12.687,19-TL ödeme yapıldığı, hizmet alım sözleşmeleri nedeniyle açılan rücu davaları sonucunda verilen kararlara bakan Yargıtay Hukuk 23. Dairesinin uygulamalarında; sözleşmede açıkça hangi tarafın sorumlu olduğuna ilişkin bir hükmün bulunmaması halinde hizmet alım sözleşmelerinin mahiyeti gereği tüm ücret ve sosyal hakların alt iş veren tarafından yapılması gerektiği belirtilmiş olup, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 830 günlük çalışmasının davalılardan Tasfiye Halinde ... ...

Limited Şirketinde 101 günlük, ... Anonim Şirketinde toplam 407 günlük, ... Limited Şirketinde 205 günlük çalışmasının bulunduğu, davalılardan ... Anonim Şirketi ile davacı arasındaki sözleşmede kıdem tazminatından sorumluluğun kimde olduğuna ilişkin teknik şartnamede hükmün bulunduğu ve yüklenicinin sorumlu olduğu, davalılardan ... Anonim Şirketi ile davacı arasında düzenlenmiş bir ihalenin bulunmadığı, davalı ... Anonim Şirketinin diğer davalılardan ...

Anonim Şirketinin alt yüklenicisi olarak dava dışı işçiyi çalıştırdığı, davalı ... Anonim Şirketi ile davacı arasındaki 2015/... ihale kayıt numaralı sözleşmede kıdem tazminatından sorumluluğun kimde olacağına ilişkin hüküm bulunmadığı, yine davalı ... Anonim Şirketinin davacı ile yaptığı 2015/... ihale kayıt numaralı sözleşmede kıdem tazminatından sorumluluğun kimde olacağına ilişkin hüküm bulunmadığı, davalılardan ...

Anonim Şirketinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı 05.08.2015 tarihli 12 aylık sürede davacı ile aralarında yapılmış bir ihale ve sözleşmenin olmadığı, 2015/... numaralı ihalenin diğer davalılardan ... Anonim Şirketi ile yapıldığı, bu sözleşmede de kıdem tazminatından sorumluluğa ilişkin bir hükmün yer almadığı, davacı ile davalılardan ...

Limited Şirketi arasında 2016/219920 ihale kayıt numaralı hizmet alım sözleşmesinde kıdem tazminatından sorumluluğa ilişkin bir hükmün yer almadığı, davacı tarafından yapılan ödemenin dava dışı işçinin çalıştığı güne oranlanması suretiyle yapılan hesaplamada davalılardan ... Anonim Şirketinde ilk önce 5 günlük ve sonrasında 402 günlük çalışması bulunduğu, 5 günlük çalıştığı dönem için 76,42-TL, 402 günlük çalışması nedeniyle 6.144,87-TL diğer davalı ...

Limited Şirketinin 205 günlük çalışma dönemi için 3.133,58-TL'den ve diğer davalılardan Tasfiye Halinde ... ... Limited Şirketinin 218 günlük çalışma dönemi için 3.332,29-TL'den sorumlu olacağı, davalılardan ... Anonim Şirketi için yapılmış bir ihale sözleşmesi olmadığı, sözleşme gereğince sorumluluğun ...

Anonim Şirketinde olduğu, davacının ödemiş olduğu miktar için rücu talebinde her bir davalı yönünden talebini ayırmadığı, tüm davalılardan müteselsilen tahsilini talep ettiği, davalılardan ... Anonim Şirketi yönünden açılan davanın dava değeri üzerinden reddi ile bu miktar üzerinden vekalet ücreti takdirinin yerinde olacağı, davacının takip dosyasına ödemiş olduğu miktar için yasal faiz talebinde bulunduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e- imzalıdır Hakim ... · e- imzalıdır