Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/718 K.2022/47

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ....ltd.şti arasında 10/04/2018 tarihli sözleşme başlıklı temizlik kimyasalları alım satımına dayalı ticari faaliyette bulunma taahhütlerini içeren akit imzalandığını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan tüm vecibelerini yerine getirdiğini, davacı şirketin bu sözleşmenin 6.1 maddesinde belirtilen toplam 1.900,00 USD meblağındaki 1 adet ... ... Bulaşık Yıkama makinası, 1 Adet ...

Bardak Yıkama Makinası olmak üzere iki adet makinayı promosyon olarak verme taahhüdünü yerine getirdiğini, 5.1.1 madde de belirtilen iskonto uygulaması taahhüdünü harfiyen yerine getirdiğini, buna karşılık davalı sözleşmede bahsi geçen vecibelerini yerine getirmediğini ve sözleşmenin 4. maddesindeki ürün alma taahhüdüne aykırı davrandığını, sözleşmenin süre başlıklı 4. maddesinde,

her sözleşme yılı için 1.250 kg miktarında olmak üzere 3 yıllık sözleşme süresi içerisinde toplamda 3.750 kg. miktarında sözleşme konusu ürünlerin alımının yapılacağı yönünde davalının taahhüdünün bulunmasına rağmen kayıtlar üzerinde yapılan incelemede davalının sözleşmenin 1. yılında 432 kg 2.yılında 300 kg ürün alımının gerçekleştirdiği ve bakiye ürün alımı gerçekleştirmediği bu suretle sözleşmenin 4. Maddesindeki yükümlülüklerine aykırı davrandığını, davalının sözleşmeye aykırılıklarının giderimi için müvekkili şirket tarafından, İzmir 20. Noterliği’ nin 28/01/2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide olunarak,

sözleşmenin 1.yılından bakiye kalan 818 kg 2.yılından bakiye kalan 300 kg bakiye kalan ürünlerin siparişlerinin verilmesini, aksi takdirde doğacak tüm hukuki sorumluluklar belirtilmiş olmasına rağmen davalı tarafından herhangi bir şiparişte bulunulmadığını, müvekkili şirketin sözleşmenin kurulması anında davalının sözleşmeden doğan ürün alma miktarı ve ödeme sürelerine ilişkin taahhütleri de dahil olmak üzere tüm taahhütlerine güvenerek 6.1. maddede belirtilen nakit promosyonu davalıya verdiğini,

bunun karşılığında davalı ise sözleşmenin 4. maddesindeki ürün alım miktarı ve 5.2.1 maddesindeki ödeme sürelerine ilişkin taahhütlerine aykırı davrandığını ve bu suretle davacı şirketin iş bu sözleşmeden ve dolayısıyla ticari faaliyetlerinden beklentilerini boşa çıkardığını ve zarara uğrattığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı müvekkil şirket arasında 10.04.2018 tarihli, iki şirket arasındaki temizlik kimyasallarının alım satım taahhütlerini içeren bir sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin alınmış ve alınacak olan temizlik işlemlerinde kullanılmak üzere .... A.Ş'den sözleşme ekinde belirtilen ürünleri alıp, bu ürünleri "... Mah. ... Cad. ...

Apt. ... .../..." adresinde bulunan "..." unvanlı restoranda kullanma amacını açıkça belirttiğini, davacı şirket ile müvekkil şirket sözleşmenin kurulma aşamasından önce, müvekkil şirketin restoranı ...'e bir satış danışmanı göndererek bahsi geçen restoranın büyüklüğü, ürünler bakımından kapasitesi ve diğer hususlarda araştırma yapılmasını istediğini, yapılan bu araştırma neticesinde müvekkil şirket, satış danışmanı tarafından üç senelik 3.700 kg civarı bir ihtiyacın mevcut olduğu konusunda hatalı yönlendirme ile bilgilendirildiğini, müvekkil şirkete ait ... isimli restoran, sözleşme yapıldığı sırada yeni kurulmuş olduğu,

davacı şirketin bu durumu iyi bildiği, devamında yapılan sözleşme içerisinde taahhüt edilen miktarların iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, davacı şirket, gerek sözleşme yapılmadan önce gönderdiği satış danışmanı ile gerekse de sözleşme yapıldıktan sonra yeni bir anlaşma yapacaklarını söyleyip, taraflar arasındaki şifahi anlaşmaya uymayan tutumu ile müvekkil şirketi zarara uğrattığını müvekkilinin uğradığı zararın ve durumun daha da ağırlaşmaması için gerekli tedbirleri aldığını, durumunun ağırlaştığını davacı şirkete haber verdiğini,

davacı şirketin her ne kadar sözleşmede belirtilen bütün yükümlülükleri eksiksiz yerine getirdiğini iddia etmiş ise de müvekkili şirketin taleplerini dikkate almadığını, kötü niyetli olarak hareket ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince tarafların sözleşme gereği tazminat davasıdır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 04.11.2021 tarihli raporunda.

10.04.2018 tarihli "Sözleşme" başlığı ile dosya kapsamında bulunan ve toplamda 13 maddeden oluşan sözleşmenin davanın tarafları arasında kurulduğu, sözleşmenin geçerli bir şekilde kurulduğu, 1.900,00.USD karşılığı (KDV Dahil) 7.670,00.TL promosyonun davalıya fatura edildiği, faturaların defter kayıtlarında olduğu ve birbirini teyit ettiği, faturalara tarafların itiraz etmediği, sözleşme gereği davalının alım taahhüdünde bulunduğu kg miktarından daha düşük miktarda mal aldığı, 2020 yılında ise hiç mal alımında bulunulmadığı, bu durumda davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranmış olacağı ve 10/2.

Maddede belirtilen hükümler çerçevesinde davalıya ödenen 1.900,00.USD tutarındaki cezai şartın sözleşmeye aykırılık nedeniyle davalıdan istenilebileceği yönünde rapor sunmuştur.

Türk Borçlar Kanununun m.179 ve devamında cezai şart düzenlenmiş olup buna göre: Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.

Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.

Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır. Şeklinde düzenlenmiş olup ayrıca cezanın geçersizliği yada indirilmesine dair düzenleme yapılmış olup m.182'deki düzenlemeye göre;

Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler.

Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez.

Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.

Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir, şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; taraflar arasında davalı iş yerindeki temizlik ilerinde kullanılmak üzere ürün alımına dair sözleşme yapıldığı, 3 yıllık yapılan sözleşmede ürünlerin her yıl 1.250 Kg olmak üzere toplam 3.750 Kg.

Ürün alımının kararlaştırıldığı, ürün alınan miktar ve sürelerine uyulmaması halinde alıcıya ihtarname çekileceği 7 günlük süre içerisinde bu süreye uyulmaması halinde sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edilebileceği, sözleşmenin 6.1 maddesinde sözleşme karşılığı yatırım bedeli olarak fatura karşılığında 1.900 USD (KDV dahil) promosyon verileceği, bu promosyon karşılığının ise, 1 adet ... ... Bulaşık Yıkama makinası, 1 Adet ...

Bardak Yıkama Makinası olmak üzere iki adet makinanın promosyon olarak verildiği, sözleşmenin 6.2 maddesinde alıcının bedelsiz olarak verilen her türlü ekipman için ticari ilişkinin herhangi bir neden ile sona ermesi halinde en geç 15 gün içerisinde alıcıdan çalışır ve sağlam vaziyette geri alınacağı, herhangi bir sebeple geri alınamaması halinde 500 USD'yi sözleşmenin fesih ve sonuçlarının belirtildiği 10 maddedeki cezai şart miktarı dışında ve bu miktar ile alakalı olmamak üzere 15 gün içerisinde ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 10 maddesinde fesih ve sonuçlarının düzenlendiği,

buna göre sözleşmedeki yükümlülüklere aykırılık halinde aykırılığın giderilmesi için ihtarname tebliğinin gerektiği, ayrıca satıcının haklı nedenle fesihinde veya alıcının haksız bir nedenle süreden önce fesih edilmesinde sözleşmeye fiilen devam edilmemesi, sözleşme süresi sona ermesine rağmen tonaj kotasının tamamlanmaması halinde, promosyon bedeli satıcıya veya bayisine fatura edilmiş olsa dahi sözleşmenin 6.1 maddesinde belirtilen promosyon karşılığı 1.900 USD meblağın sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre içerisinde gerçekleştirilen alım miktarı dikkate alınmaksızın alıcıdan cezai şart olarak talep hakkına haiz olduğunun kararlaştırıldığı,

ayrıca sözleşmenin 10.4 maddesinde yatırım bedelinin likit ve taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile indirilemeyeceğinin ve ayrıca Dolar kurulunun ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif satış olarak alınacağının ve yine ayrıca sözleşmedeki belirlenen cezai şartın borca ve zarara bağlı olmadığı, buna aşan zararların talep edilmesinin cezai şart alacağını etkilemeyeceği, cezai şartın alıcıya KDV'siz düzenlenen sözleşme fesih bedeli faturası ile fatura edileceğinin düzenlendiği, dava dışı ...

Ltd.Şti tarafından davacı ... ... Ltd.A.Ş'ye sözleşme karşılığı yatırım bedeli olarak KDV dahil 7.670,00-TL'lik fatura düzenlendiği, aynı miktar faturanın davalı .... Ltd.Şti tarafınoan ...

Ltd.Şti'ye düzenlendiği, buna göre sözleşme gereğince davacının davalıya fatura karşılığında sözleşmede belirlenen 1.900 USD karşılığı ödeme yaptığı, davacının İzmir 20. Noterliğinin 28.01.2020 tarih ve ... yevmiyeli gönderilen ihtarnamede; sözleşmenin 4 maddesindeki ürün alım miktarının (tonaj kotasının) yerine getirilmediği, birinci yılı için 818 Kg eksik ürün alımının yapıldığı, ayrıca cari hesaptan borcunun bulunduğu,

ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde sözleşmeye aykırılıkları ortadan kaldırmak, cari hesap borcunu ödemek aksi takdirde sözleşmenin fesih edilmiş sayılacağının ve sözleşmenin 10 maddesinde belirtilen 1.900 USD cezai şartın talep ve tahsili yoluna gidileceğinin ihtar edildiği, ihtara rağmen sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilmediği, davacı tarafından öncelikle arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği, mahkememize açılan davadan sonra davacı vekilinin müvekkiline ait ticari defter ve belgelerin dava dışı ... ....

Ltd.Şti adresinde bulunduğunu bildirdiği, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişi tarafından sunulan raporda, davalı defterlerine göre davacıdan toplam 9.333,99-TL'lik mal alındığı, faturalara göre birinci yılda 432 Kg, ikinci yılda ise 300 Kg ürün alımının gerçekleştirildiği, taraflar arasında yatırım bedeli olarak düzenlenen faturanın defterlere işlendiği, davalının davacıdan toplam 732 Kg mal aldığı, ancak taahhüde göre 3.750 Kg ürünün alınması gerektiği, sözleşmenin 4.1 maddesine aykırı davranıldığı,

davalının 2018 ve 2019 yıllarında toplam 732 Kg mal aldığı ancak 2020 yılında hiç mal almadığı şeklinde rapor düzenlendiği, bilirkişi raporu da dikkate alınarak davacının davalıya sözleşme gereğince bulaşık ve bardak yıkama makinesi promosyon olarak verdiği, bunların değerinin 1.900 USD olduğu, sözleşmenin 10 maddesinde sözleşmeye aykırılık halinde 1.900 USD cezai şart ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı her ne kadar sözleşme kurulur iken müvekkili şirketin işletme büyüklüğü, ürün kapasitesi ve diğer hususlarda yapılan araştırma sonucunda ürün ihtiyacının davacı tarafça tespit edildiği ve sözleşmenin bu tespite göre yapıldığı,

ayrıca pandemi koşulları nedeni ile gerekli alımların yapılamadığının belirtildiği, sözleşmenin bir yıl uzatılmasına ilişkin satış danışmanı tarafından taahhütte bulunduğu ve ayrıca cezai şart miktarının fahiş olduğu belirtilmiş ise de, davalının basiretli bir tacir olarak sözleşmenin kurulması sırasında işletme ihtiyaçlarının ne şekilde olacağını kendisinin de dikkate alarak sözleşmeyi düzenlemesi gerektiği, pandemi şartlarının sözleşmenin kurulduğu 2018 yıllarında oluşmadığı ancak davalının 2018 yılından itibaren sözleşme şartlarını ihlal ettiği, cezai şartın fahiş olduğu ileri sürülmüş ise de,

sözleşmenin kurulduğu dönem değil belirlenen cezai şartın fahiş olmadığı, ayrıca tarafların tacir olup cezai şartın indirilmesini isteyemeyeceği, davalı savunmalarının yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... e- imzalıdır e- imzalıdır