Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/194 K.2022/626

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından ... Genel Müdürlüğü'ne karşı Adana 5.İş Mahkemesi'nin 2017/... E. sayılı dosyası ile işçi alacaklarından kaynaklı alacak davası açıldığını, yapılan yargılarna sonucu Adana 5.İş Mahkemesi 15.01.2019 tarih, 2017/... E.-2019/... K. sayılı kararı ile davanım kısmen kabul kısmen reddine karar verildiğini, verilen mahkeme kararının dava dışı İşçi tarafından Adana 9.İcra Dairesi'nin 2019/...

E. sayılı dosyası ile icraya konulması sebebiyle müvekkil kuruma ödeme emri tebliğ edildiğini ve ödeme emrine istinaden müvekkili kurumca ilgili icra dosyasına 04.03.2019 tarihinde 10.323,92-TL ödeme yapıldığını, taraflarca imzalanan sözleşme gereği işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğunun imza altına alındığını, bu nedenle de davalı tarafların sorumlu olduğu miktarın dava dışı işçiye müvekkili kurumca ödenmesi sebebiyle davalı şirketlere rücu haklarının bulunduğunu, ...

Genel Müdürlüğümüz ile davalılar arasında ihale yoluyla *Hizmet Almalarına İlişkin Sözleşme" imzalanmış olduğunu, davalıların belirli sürelerle bu işi almış olduğunu ve söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırdığını, sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalışan personele ilişkin sorumlulukların tamamının yüklenici (davalılara) ait olduğunu, dolayısı ile davalıların sözleşmesi fesih edilen personelin kıdem tazminatlarını (her bir davalının çalıştırdığı süre ile sınırlı) yerine getirmesi gerektiğini, belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça talep edilen alacağın tamamen yersiz olduğunu, müvekkilinin yapılan ödeme ile ilgili herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, davacı taraf ile yapılan özel güvenlik hizmeti alımı sözleşmesi ile çalıştırılan personelin asıl işvereninin davacı taraf olduğunu, bu nedenle davacının çalışan işçilere karşı özlük haklarından tamamen sorumlu bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalılara usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak duruşmalara gelmemiş ve herhangi bir beyanda da bulunmamışlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir. Bilirkişi ... 14.04.2022 tarihli raporunda; dava dışı işçi ...'ın asıl İşveren davacı nezdinde Alt İşveren davalılar yanında çalıştığı, dava dışı işçiye yapılan ödeme çalışma dönemleri ile oranlandığında;

Şirket Çalışma Dönemine Denk Gelen Kıdem Tazminatı İhbar Tazminatı Yıllık İzin Ücreti Sorumluluk/Tam ... ... Ltd.Şti 400,75-TL ------------ 400,75-TL ... Ltd.Şti 373,58-TL ----------- 373,58-TL ... Ltd.Şti 349,32-TL ----------- 349,32-TL .... .. Ltd.Şti 34,93-TL 8.456,01-TL

9.200,26-TL .... .. Ltd.Şti 709,32-TL

TOPLAM

10.323,91-TL

Tablodaki tutarların rücuen tazmininin talep edebileceği,

Temerrüt ve Faiz; Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 08.09.2020 tarih ve 2017/3129 E, 2020/2658 K sayılı kararında;

“Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince kabul edilerek taraflar arasındaki tip hizmet alım sözleşmesinin 122-125 maddesi ile teknik şartnamenin 6.21 ve 17.4 maddelerine göre davalı yüklenicinin davacının dava dışı işçilere ödediği bütün meblağdan sorumlu olduğu, davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair dosyada delil bulunmaması nedeniyle faize dava tarihi itibariyle hükmetmek gerektiği" gerekçesiyle yerel mahkeme kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.”

Hükmü yer almaktadır. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 09.04.2019 tarih ve 2016/3740 E, 2019/1263 K sayılı kararında;

“Mahkemece davacıyla davalı arasındaki sözleşme ve eki şartnamelerde ye alan hükümlerle davalı tarafından çalıştırılacak işçilerin haklarıyla ilgili sorumluluk konusunda düzenleme yapıldığı ve bu sorumluluğun davalıya yükletildiği, davacı yanca ödenen miktarların davalıdan istenebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 31.184,22 TL'nin davalıdan tahsiline; dava sözleşmeye dayandığından davalının temerrüdü için ihtarname düzenlenmesi gerektiği, davacı yanın 27.02.2012 tarihli yazısının davalıya 01.03.2012 tarihinde tebliğ edildiği gerekçesiyle de, bu tarihten tahsil tarihine kadar yıllık avans faizi hesaplanmasına dair verilen karar Dairemizin 18.11.2015 tarhli, 2014/9872 Esas, 2015/7388 Karar sayılı ilamıyla onanmıştır.”

Hükmü yer almaktadır. Yargıtayın yukarıda örneklerine yer verilen ve yerleşik içtihatları da aynı yönde olup, davacı kurum tarafından rücu talebinin davalılara iletildiği tarihin faiz başlangıç tarihi olacağı, rücu talebi tebliğ evrakı bulunmadığı durumlarda dava tarihinin faiz başlangıç tarihi olacağı göz önüne alınarak, dava dosyası içerisinde tebliğ evraklarına rastlanmaması sebebiyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği ve avans faizi talep edilebileceği, yönünde rapor sunmuştur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.).

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı ...'ın davacının alt iş verenleri davalılar nezdinde çalıştığı, iş sözleşmesinin feshi nedeniyle Adana İş 5. Mahkemesinin 2017/... Esas 2019/... Karar sayılı dosyasına açılan davada kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacakları yönünde verilen kararın Adana BAM Hukuk 7. Dairesi tarafından esastan red kararı verilerek kesinleştiği, dava dışı işçinin alacaklarına ilişkin Adana İcra 9. Müdürlüğünün 2019/...

Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davacı tarafından 04.03.2019 tarihinde 10.323,92-TL ödeme yapıldığı, hizmet alım sözleşmeleri nedeniyle açılan rücu davalarında verilen kararlara bakan Yargıtay Hukuk 23. Dairesinin uygulamalarında sözleşmede açıkça hangi tarafın sorumlu olduğuna ilişkin bir hükmün bulunmaması halinde hizmet alım sözleşmelerinin mahiyeti gereği tüm ücret ve sosyal hakların alt iş veren tarafından yapılması gerektiği belirtilmiş olup, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 413 günlük çalışmasının davalılardan ...

Ltd.Şti'de 385 günlük çalışmasının davalılardan ... Ltd.Şti'de, 360 günlük çalışmasının davalılardan ... Ltd.Şti, 767 günlük çalışmasında davalılardan ...enlik Ltd.Şti'nde olduğu, dava dışı işçinin çalışma süresine göre davacı tarafından icra müdürlüğüne yapılan ödemenin oranlandığı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden sorumluluğun son alt işverende olduğu, kıdem tazminatından sorumluluğun ise işçinin çalıştığı günlere göre yapılan oranlama neticesinde davalılardan ...

Ltd.Şti'nin 400,75-TL'den, ... Ltd.Şti'den 373,58-TL'den, ...

Ltd.Şti'den 349.32-TL'den ve ...enlik Ltd.Şti'nden 9.200,26-TL'den sorumlu olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerden işçi alacaklarından alt işverenin sorumluluğunu kısıtlayan herhangi bir hükmün bulunmadığı, dava tarihinden önce davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin davalılara gönderilmiş herhangi bir ihtarın bulunmadığı, faiz talebinin dava tarihinden itibaren yerinde olduğu, tarafların tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari davaya sebebiyet verdiği ve davacının avans faiz talebinin uygun olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... e- imzalıdır e- imzalıdır