Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/354 K.2022/968

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile: Müvekkili şirketin yol, baraj, sulama projeleri, boru hatları, içme suyu şebekeleri, atık su ve drenaj sistemlerini içeren altyapı, gaz dağıtım şebekeleri, tünel, hidroelektrik santralleri, toplu konut, otel, büyük hacimli dekapaj, sutaşıma sistemleri, tünel içeren yol projelerinin yapımında faaliyetler gösterdiğini, Müvekkili şirketin yüklenicisi olduğu ...

Sulaması işi kapsamında yapılacak olan, Sağ Ana Hat km: 3+350'de bulunan Basınç Kırıcı Vana yapısının vana hariç çelik malzemeleri için davalı ...

A.Ş.'ne sipariş verildiğini, davalının yaptığı imalatların dava dışı iş sahibi ... tarafından kullanılmasına izin verilmediğini, bunun üzerine, müvekkili şirket tarafından Ankara 13. Noterliği'nin 19.04.2019 gün ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilmiş ve davalı tarafa projeye uygun imal edilmeyen malzemelerin teslim alınması,

ödemesinin vermiş oldukları uygunluk onayına dayanılarak imalatçı firmaya yapılmış olması nedeniyle oluşan zararın rücu edileceğinin ihtar edildiğini, müvekkili firmanın anılan ihtarnamesine davalı tarafından Adana 4. Noterliği'nin 24.04.2019 gün ve ... yevmiye sayılı ihtarıyla cevap verildiği ve ayıp olarak varlığını iddia ettiğimiz hususların gizli ayıp mahiyetinde olmadığı ve satışı gerçekleştirilen ürünlerin üzerinde ayırt edici bir özelliği olmayan misli nevinde eşyalar olduğunu, bu nedenle taraflarına gönderilen ihtarnamenin içeriğini kabul etmediklerini cevabi ihtar olarak bildirdiklerini,

davalıya sipariş edilen boruların idarenin istediği evsafta olmadığı, idarenin kabul etmeme, ret kararıyla ortaya çıktığını, davalının itirazları bu nedenle de haksız ve dayanaksız olduğunu, davalı şirket tarafından tarafımıza teslim edilen ve sadece bu iş için özel üretilen malların imalat aşamasında iş sahibi ...'nin standartlarını sağlayamadığı gerekçesiyle reddedildiğini, iş sahibi ...'nin talep ettiği standartlarda malları talep etmişse de davalı şirket müvekkil şirketin haklı talebini reddedildiğini,

müvekkili şirketin üstlendiği işi süresinde yapabilmek ve teslim edebilmek için çeşitli şirketlere imalat için 115.314,32 TL ödeme yaptığını, anılan imalatların nakliyesi için 5.432,28 TL ödeme yapıldığını, davalı şirket nedeniyle müvekkil şirketin katlanmak zorunda kaldığı 120.746,60 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili firmanın uzun yıllardan bu yana Adana ili Sarıçam ilçesi Organize Sanayi Bölgesinde metal sanayi ve ticareti-döküm işleri sektöründe faaliyet gösterdiği, bu kapsamda, davacı taraın yüklenicisi olduğu ...

Sulaması işi kapsamında yapılacak olan, Basınç Kırıcı Vana yapısının vana hariç çelik malzemelerini müvekkiline sipariş verildiği, siparişin imalinde kullanılan sac et kalınlığının projede gösterilenden daha az olmasının yanında 2 adet olan bu parçanın proje ölçülerine de uygun olarak imal edilmediğinin tespit edildiğini ve tüm bu nedenlerle, dava dışı iş sahibi ... tarafından anılan imalatların kullanılmasına izin verilmediğini belirterek kendilerine satılan ürünlerin ayıplı olduğundan bahisle huzurdaki davayı ikame ettikleri, müvekkilinin davalıya satmış olduğu ürünlerde herhangi bir ayıbın mevcut olmadığı,

davacı tarafın, ihtarında iddia ettiği üzere müvekkili firmanın ... isimli bir çalışanının bulunmadığı, bugüne kadar da bu isimde herhangi bir kimsenin müvekkili firmada çalışmadığı, satışı yapılan ürünlerin davacının ihtarından bir yıldan fazla bir süre önce, davanın açılmasından ise iki yıl önce teslim edildiği, iki yıla yakın bir süre geçmesine rağmen bu şekilde ayıp olduğu iddiasının gerçeklikle ve iyi niyet kuralları ile örtüşmediği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyanın Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı Adana Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna dair karar verilerek Ankara BAM 22. Hukuk Dairesinin .... ... K. Sayılı esastan ret kararı ile mahkememize gelmiş olduğu anlaşıldı.

Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesinin talimat sayılı dosyasından aldırılan makine mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporu ile; ürünlerin davadan bağımsız olarak ayıplı olmadığı, belirtilen kalınlıkta olan ürünlerin başka bir işyerinde kullanılabilir nitelikte olduğu, dava konusu teklif/sipariş sözleşmesinde ve ihale projesinde talep edilen ürünlerin et kalınlığının dava konusu olan ve sahada kendilerine gösterilen ürünlerle aynı olmadığı, ...'nin de bu ürünleri reddettiği kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Hukukçu ..., Makine Müh. ..., Mali müşavir ... tarafından düzenlenen 14/09/2022 tarihli bilirkişi raporu ile; dava dosyasındaki taraflar arasında e posta yazışmaları. 07/11/2017 tarihli Teklif/Sipariş Formu; ...

Sulaması işi kapsamında yapılacak olan, Sağ Ana Hat km: 3+350'de bulunan Basınç Kırıcı Vana yapısına ait projeden, davalı şirket tarafından teslim edilen ürünlerin davacı için özel olarak üretildiği, taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu boruların et kalınlıklarının istenileni karşılamadığının tespit edildiği, ürünlerin ayıplı olduğunun anlaşıldığı,

malzemelerin kabulü senasında ölçüsel kontrolün oldukça basit yollar ile yapılabilir ve boruların et kalınlığının istenilen değerleri taşıyıp taşımadığının kolayca tespitinin mümkün olacağı dikkate alındığında ürünlerdeki ayıbın açık ayıp olduğu kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Dava; sipariş edilen malın ayıplı olmasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık; davacı tarafından davalı taraftan sipariş edilen çelik boruların proje aykırı olup olmadığı, imal edilen borular nedeniyle davacının zararının bulunup bulunmadığı konularına ilişkindir.

Eser sözleşmesi ilişkisinde ayıp, yüklenicinin meydana getirip iş sahibine teslim ettiği eserde bulunan sözleşme ve fenne aykırılıklardır. Başka bir ifadeyle ayıp, sözleşme ve eklerinde kararlaştırılan ve iş sahibinin beklediği amaca göre eserde bulunması gereken bazı vasıfların bulunmaması ya da olmaması gereken bazı bozuklukların bulunması şeklinde tanımlanmaktadır.

Eldeki davada uygulanması gereken ve uyuşmazlığın ortaya çıktığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK’nın 474- 478 (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 359-363. maddeleri) ayıplı işler hakkında uygulanır.

Bu maddelerde yer alan düzenlemelere göre yüklenicinin ayıp nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için eserin teslim edilmiş olması ve teslim edilen eserin ayıplı olması, ayıbın iş sahibinden kaynaklanmamış olması, iş sahibinin eseri muayene ve ayıbı ihbar yükümlülüğünü yerine getirerek eseri açık ya da zımnen kabul etmemiş olması gerekir. Eserin ayıplı yapılması sözleşmeye aykırılık teşkil etmekte olup; ayıp, açık ve gizli olabileceği gibi maddî ve hukukî ayıp şeklinde de olabilir.

Açık ayıp, eserin teslimini müteakip makul süre içinde yapılan kontrol ve muayene sonucu görülüp tespit edilecek ayıptır. Gizli ayıp ise, basit bir kontrol ve muayene ile tespit edilemeyen, eserin kullanılmaya başlanmasından sonra ortaya çıkan ayıptır. Türk Borçlar Kanunu’nun 474/1.

(BK, m. 359/1) maddesi gereğince iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre mümkün olduğunca en kısa sürede eseri gözden geçirip muayene ederek varsa açık ayıpları tespit etmek ve bu ayıpların neler olduğunu tek tek açıklamak suretiyle gecikmeksizin sözlü veya yazılı olarak yükleniciye bildirmesi gerekir.

Gerek TBK’da gerekse mülga BK’da iş sahibinin muayene ve ihbar süreleri açıkça belirlenmemiş olup, işin niteliği ve olayın özelliğine, imâl edilen eserin büyüklüğü ve genişliğine göre süreler farklı olacak ve işin uzmanı bilirkişiler tarafından belirlenecektir. Muayene ve gözden geçirmeyi veya ayıbın belirlenmesini iş sahibi bizzat yapabileceği gibi, TBK’nın 474/2. ve mülga BK’nın 359/2. maddesine göre mahkeme aracılığıyla bilirkişi raporu ile de tespit ettirmesi mümkündür.

Açık ayıpta iş sahibi muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmezse, eseri kabul etmiş sayılır ve yüklenici açık ayıplarla ilgili sorumluluktan kurtulur. Gizli ayıplarla ilgili mülga BK’nın 359/1. maddesindeki makul sürede muayene ve ihbar yükümlülüğüne ilişkin düzenleme mevcut değildir.

Ancak TBK’nın 477/3. maddesi ile mülga BK’nın 362/3. maddesinde, eserdeki ayıbın sonradan ortaya çıkması hâlinde, iş sahibinin gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, aksi takdirde eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı belirtilerek gizli ayıplar yönünden de iş sahibine ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin yükleniciye ayıbı ihbar etmek yükümlülüğü getirilmiştir. Ayıp hâlinde iş sahibinin hakları TBK’nın 475. (BK, m. 360) maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları; eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olması hâlinde sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını isteme veya aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme haklarıdır.

İş sahibi bu seçimlik haklarının yanında ayıplı meydana getirilmiş olan eserin neden olduğu zararın tazminini de isteyebilir. Başka bir anlatımla iş sahibi tazminat hakkı ile seçimlik haklarını birlikte kullanabilir. Tazminatın istenebilmesi için de, ayıpta yüklenicinin kusurunun bulunması ve ayıp ihbarının süresinde yapılmış olması gerekir.

Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(15)6-3030 E., 2021/1077 K. sayılı kararında da değinilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme olmadığı, taraflar arasında önceden belirlenen vasıflarda ve kararlaştırılan özelliklerde özel üretim bir makina teslimi hususunda anlaşılmış olup, bu hususlarda teklif sipariş formları ve faturalar düzenlendiğinden, taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi niteliğinde olduğunun belirlendiği, davacının sadece tazminat talebinde bulunduğu, tazminatın istenebilmesi için de, ayıpta yüklenicinin kusurunun bulunması ve ayıp ihbarının süresinde yapılmış olması gerektiği, davaya konu malzemelerin et kalınlıklarının istenilen değeri taşımadığı,

bu hususun açık ayıp olduğu, 20/03/2018 tarihli faturalarla davacı şirketin ürünü teslim aldığında, makul sürede yapılacak bir ölçümle ayıbı tespit etmesi mümkün iken, 19/04/2019 tarihinde ayıp ihbarında bulunduğu, 14/09/2022 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E İmzalıdır Hakim ... · E İmzalıdır