Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/789 K.2023/173

3- ... 4- ... 5- ... 6- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13.10.2021

KARAR TARİHİ : 10.05.2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ... Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için müvekkili kuruma müracaat edildiğini ve dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu işçilik alacaklarının işçiye müvekkili kurum tarafından ödendiğini, davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi ... için 16.10.2019 tarihinde 24.894,14-TL tazminat ödemesi yapıldığını, davalıların sorumluluğuna 14.305,03-TL düştüğünü belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla müvekkili şirketin davalı şirketten olan alacağı olan şimdilik 14.305,03-TL'nin rücuen tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... TURİZM ... LTD. ŞTİ vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir. Davacı kurum tarafından dosyaya sunulan davalı şirketlerle yapılan sözleşmeler, ihale sözleşmeleri, şartnameler, banka dekontları ve Sgk kaydı mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Bilirkişi ...'e ait 09.11.2022 tarihli raporunda; Dava dışı işçinin davacı kurum nezdinde toplam çalışma süresi 1818 gün olup, 1818 gün karşılığı tarafımızca kıdem tazminatı asıl alacağının 19.096,42-TL olduğu tespit edildiği, ¸

Davacı kurum tarafından dava dışı işçiyi çalıştıran tüm yüklenici/alt işverenlere(... … AŞ) husumet yöneltilmemiştir.

Dava dışı işçi ...’ın davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde çalışma süreleri karşılığı Kıdem Tazminatının 19.096,42-TL olduğu, İş bu tutarın 4.768,84 TL’ sinin dava dışı ... … AŞ sorumluluğunda olduğu, Davalılarla ilgili çalışma süreleri karşılığı Kıdem Tazminatı tutarının toplam 14.327,58 ₺ olduğu, İş bu tutarın; 1. ... Peyzaj … LTD ŞTİ’ den 966,37-TL’ nin,

2.... Temizlik … LTD ŞTİ’ den 966,37-TL’ nin, 3. ... Hafriyat … AŞ’ den 892,84-TL’ nin,

4. ... Turizm … LTD ŞTİ’ den 6.407,46-TL’ nin, Rücuen Tazmininin talep edilebileceği, Dava dışı işçinin hizmet sürelerinin SGK Hizmet Kaydı uyarınca tespit edildiği,

5. Davalı ... ... Medikal … AŞ ile ilgili dava dışı işçinin herhangi bir çalışma süresinin bulunmadığı,

6. Davalı ... … LTD ŞTİ ile ilgili çalışma süresi karşılığı kıdem tazminatının 1.260,48-TL olduğu, (Dosya arasında davalı ile ilgili herhangi bir sözleşme, alt yüklenici sözleşmesinin bulunmadığı )

7. Davalı ... Turizm … LTD ŞTİ ile ilgili dava dışı işçinin 01.05.2015 – 30.04.2016 tarihleri arası çalışma süresi karşılığı kıdem tazminatının 3.833,96 ₺ olduğu, ( Dosya arasında çalışma dönemine ilişkin herhangi bir sözleşme, alt yüklenici sözleşmesinin bulunmadığı )

Dosya arasında davalıdan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmaması nedeniyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği, faiz türü hususunda takdirin sayın mahkemede olduğu yönünde rapor sunulmuştur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.).

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı işçi ...'ın 01.07.2014 ila 28.06.2019 tarihleri arasında davalı alt iş verenin ihale dönemleri kapsamında 4 yıl 11 ay 28 gün çalıştığı, dava konusu olayda davacı ile davalı arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak 4857 sayılı İş Kanunu 2/6. maddesinden kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur.

Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından kök raporda dava dışı işçi ... ile ilgili olarak davacı kurum ve bağlı alt işveren nezdinde yapılan çalışma süreleri karşılığı olarak yapılan kıdem tazminatı hesaplamasında 966,37-TL'nin davalı Tasfiye Halinde ...

Peyzaj İnşaat Temizlik Hayvancılık Telekomünikasyon Dış Ticaret Limited Şirketinden, 966,37-TL'nin davalı ... Temizlik Güvenlik sistemleri taşıma İkram Hizmetleri turizm Dış Ticaret Pazarlama Limited Şirketinden, 892,84-TL'nin davalı ... Hafriyat İnşaat Otomotiv Turizm Petrol Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden, 6.407,46-TL'nin davalı ...

Turizm İnşaat Enerji Akaryakıt Nakliye Ve Taşımacılık Gıda Temizlik Otomotiv Oto Kiralama İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden toplam 9.233,04-TL rücuen tazmininin olduğu, davalıdan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmaması nedeniyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olacağı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... e- imzalıdır e- imzalıdır