Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/814 K.2023/85

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu, 18/10/2021 tarihli dilekçesinde, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için müvekkil kuruma müracaat ettiğini, yapılan anlaşma sonucu ...'a müvekkil kurum tarafından 15/10/2019 tarihinde 13.130,14 TL ödendiğini, davalı şirketler tarafından herhangi bir bedel ödenmemesi sebebiyle ödenen işçilik alacağından davalıların sorumluluğuna düşen 13.130,14 TL'nin rücuen tahsilini talep etmek zorunluluğu doğduğunu, ...

Genel Müdürlüğünün, davalılardan ihale yöntemi ile hizmet alımı yaptığını, ülkemizde kamu kurum ve kuruşlarının yönetimsel etkinliği arttırmak, işletme maliyet dengesini sağlamak personel eksikliğini gidermek, esneklik sağlamak, rekabet etmek adına özellikle temizlik, güvenlik, bilgi işlem ve yemek gibi yardımcı işlerin özel sektör altı işverenlerinden ihale yolu ile hizmet almakta olduğunu, müvekkil kurumunda bu yolla hizmet aldığını, davalı kurumlar söz konusu alacak ile ilgili yapılan arabuluculuk görüşmelerininde olumsuz sonuçlandığını, müvekkil kurum ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince,

davalı şirketlerin elemanı olarak açışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminat gibi tüm sorumlulukların şirkete ait olduğunu, bu nedenle müvekkil kurum tarafından dava dışı işçeye ödenen 13.130,14 TL tazminat bedelinin davalı şirketlerden rücu etme hakkına sahip olduğunu, davalı şirketler ile imzalanan sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorunlulukların yükleniciye ait olduğu sözleşme ve şartnamelerde yüküm altına alındığını bu nedenlerle davalı şirketlerden alacağı olan 13.130,14 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı .... İnş. Vekilinin Mahkememize vermiş olduğu, 27/10/2021 tarihli cevap dilekçesinde, müvekkil şirketin 4734 sayılı kanun uyarınca kamu ihalesi ile davacı kurumun alt işverenliğini üstlendiğini ve müvekkil şirket ile davacı kurum arasında düzenlenen hizmet sözleşmesinde işçilere üst işveren tarafından ödenecek tazminatlardan dolayı altı işverene rücu edileceğine ilişkin bir maddenin bulunmadığını, 4857 sayılı iş kanunun 112.

Maddesinden düzenlenen 04/01/2002 tarih ve 4734 sayılı kamu ihale kanununun 62. Maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir şeklinde olduğu,

müvekkil kurum ile davacı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin 22. Maddesinin atıfta bulunduğu genel şartnamenin 6. Bölüm çalışanların özlük hakları kenar başlıklı 38. Maddesinde işçinin ücret miktarı ne şekilde ücretin ödeneceği, ücretin ödenmesi için uygulanacak prosedürün salı olduğunu, ücret ödenmesi konusunda kamu kurumunun denetleme mekanizmasının nasıl olacağı hususlarının düzenlendiğini,

taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve hizmet işleri genel şartnamesi bilirkişi tarafından incelendiğinde asıl işverenin dava dışı işçiye ödeyeceği işçilik alacaklarını alt işverene rücu etmesine dair açık hüküm olmadığının ortaya çıkacağını bu nedenlerle öncelikle davanın reddini mahkeme aksi kanaate ise dava dışı işçinin müvekkil şirkette çalıştığı dönem ile sınırlı olmak üzere hesaplanacak miktarın yarı oranında rücusuna karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi ...'nun Mahkememize sunmuş olduğu, 06/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda, 21/11/2019 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle,

İŞVEREN

TAM

YARI SORUMLULUK

TALEP İLE ORANTI

... ŞTİ. 875,44 TL

875,16

... ŞTİ

885,06 TL

884,82

... ALT İŞVEREN

1.173,67 TL

1.173,43

... ALT İŞVEREN

3.511,38 TL

3.511,14 ... ŞTİ. 5.849,09 TL 2.924,55 TL 5.848,86 ... A.Ş. 836.96 TL

836,73

TOPLAM

13.131,30 TL

13.130,14 Yönünde hesaplama yaptığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir. Davanın, 6102 sayılı TTK' nın 5/A maddesi gereğince; dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu ticari davalardan olduğu, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesi gereğince arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın ibraz edildiği, dava şartının yerine getirildiği görülmüştür. Davacı tarafından bazı birimlerde personel çalıştırılması amacıyla değişik tarihlerde açılan ihaleler davalılar tarafından alınmış ve ihaleyi alan firmalar ile davacı arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalanmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.).

Şu halde, asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin feshi nedeniyle işçilik alacaklarının davacı tarafından ödendiği, ödemeye ilişkin dekontların dosyada mevcut olduğu,

asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, davalı ...

Şirketi sözleşmede bir hüküm bulunmamasına rağmen, işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden, ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, hizmet alım sözleşmelerinde dava dışı işçiye yapılan ödemelerden yüklenicilerin sorumlu olduğunun diğer davalılar yönünden açıkça düzenlendiği yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları,

düzenlenen bilirkişi raporun usule denetime ve esasa uygun olduğu değerlendirilerek hükme esas alındığı yukarıda açıklandığı üzere davanın taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır