Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/853 K.2022/812

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davası yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin şehirler arası ve şehir içi kara taşımacılığı, personel servisleri gibi taşımacılık faaliyeti gösteren bir firma olduğunu, ... plakalı minibüsün müvekkili şirket adına kayıtlı olduğunu, 2020 yılı Ekim ayı ortalarında minibüsün faaliyeti sırasında stop etmesi ve arızalanması üzerine araç şoförü tarafından ...ne götürüldüğünü ve ...'a teslim edildiğini, ... ile aracın onarımı konusunda anlaştıklarını, işlerinin çok yoğun olduğunu, aracı 2-3 ay içerisinde teslim edeceğini, bu süre içerisinde aracın atölyesinde kalması gerektiğini bildirdiğini,

2,5 ay sonra ...'ın müvekkili şirket yetkilisini aradığını, aracın motor kaputunun açılarak, birçok parçasının sökülerek çalındığını bildirdiğini, aracın teslim alınmasını istediğini, müvekkili şirketin aracın hurda haliyle teslim aldığını, davalının ihmali ve kusuru sebebiyle çalınan parçaları temin etmesi ve aracı eski haline getirmesinin istendiğini, davalının müvekkili şirketin sürekli oyaladığını, zararı gidermek için hiçbir girişimde bulunmadığını, aracın artık kullanılamaz durumda olduğunu, araçta meydana gelen zararın tazmini için Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/...

D.İş sayılı dosyasıyla araçtan sökülen parçaların ve tekrar çalışır hale gelmesi için yapılması gereken onarım bedelinin 78.490,00 TL, değer kaybının ise 20.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2021/...

E. Sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, ancak davalının itirazı üzerine takip durduğunu beyan ederek, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, %20' den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunarak görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının ...'ın müşterisi olduğunu, müvekkilinin dükkanının ...'ın dükkanının yakınında olduğunu, müvekkili ile birbirlerini tanıdıklarını, davacı firmanın aracın anahtarlarını ve fiili zilyetliğini ...'a devrettiğini, aracın müvekkilinin dükkanına gelmediğini, ilgili aracın daha önce Adana ...

Sanayide uzun süredir tamir edilmeyi beklediğini, ardından oto tamircisi ...'a teslim edildiğini, ...'ın ise yeni dükkan açacağını, eski dükkanını kapattığını, aracı kısa süreliğine müvekkilinin dükkanının yakınlarında bulunan araziye koyacağını, aracın bakıma ve tamire ihtiyacı olduğunu, aracın kısa süreliğine arazide kalacağını müvekkiline bildirdiğini, aracın ... tarafından ... kurtarma firması tarafından araziye getirildiğini, uzun süre tamir olmayı beklediğini, aracın müvekkiline teslim edilmemesine rağmen tarafların muvazaalı eylemler gerçekleştirerek müvekkilinden haksız kazanç elde etmeye çalıştıklarını,

...'ın arkadaşı ... ile birlikte aracın parçalarını ... plakalı araca taktıklarını, ...'ın sorumluluktan kurtulmaya çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Adana Genel İcra Dairesinin 2021/... E. Sayılı dosyasında, alacaklı davacı, borçlu davalı hakkında Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı tespit dosyasından dolayı 78.490,00 TL parça ve işçilik bedeli, 20.000,00 TL araçta oluşan değer kaybı olmak üzere toplam 98.490,00 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatmış, itiraz üzerine takip durmuştur.

Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/... D.iş sayılı dosyasında bilirkişi ... tarafından hazırlanan 02/04/2021 tarihli raporda; araçta sökülen parçalar ve çalışır hale geri getirilmesi için yapılması gerek masrafın 78.490,00 TL, aracın tamir edilmesi durumunda motor kaputunun değişmesi ve onarım bedeli ile değer kaybının 20.000,00 TL, aracın onarımının mümkün olmasına karşın aracın onarım bedeli ile emsal araç bedeli kıyaslandığında pert araç olarak değerlendirilebileceğini, pert bedelinin ise 70.000 TL olduğunu belirtmiştir.

Adana Vergi Dairesine yazılan yazıya verilen cevabi yazıda; davalının esnaf ve sanatkar meslek kollarından Motorlu Kara Taşıtlarının Genel Bakım ve Onarım Hizmetleri faaliyetinden Basit Usulde kayıtlı faal mükellefi olduğunu belirtmiştir.

Adana Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen cevapta davalının sicil kaydının olmadığı bildirilmiştir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da Ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Aksine düzenleme bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir. (TTK'nın 5/1.) TTK'nun 3. maddesi ise, ”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir” hükmünü içermektedir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.

Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava hâline getirmez.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenler ile, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacıya ait dava konusu aracın tamir için davalıya teslim edilip edilmediği, davalının uhdesindeyken aracın parçalarının çalınıp çalınmadığı, çalınan parçalar nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise onarım ve değer kaybı bedelinin ne kadar olduğu noktalarında toplandığı, mahkememizce yargılamaya devam edilebilmesi için davanın ticari dava niteliğinde olması gerektiği, bu haliyle davanın mutlak ticari davalardan olmadığı,

TTK'nın 4/1. maddesine göre nispi ticari dava kabul edilebilmesi için ise her iki tarafın tacir olmasının ve ticari işletmelerinden doğan bir uyuşmazlığın mevcut olmasının gerektiği, davalının esnaf olduğu, tacir olmadığı, uyuşmazlıkta davalıya ait bir ticari işletmenin varlığından bahsedilemeyeceği, davanın her iki tarafının tacir olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerinden kaynaklanmadığı,

6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 11.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemelere göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmakla 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nın 115/2 maddesi gereğince davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, görevli ve yetkili mahkemenin Adana Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza