Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/424 K.2022/959

Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile; Mersin Büyükşehir Belediyesi Kontrol ve Denetim Ekiplerince 18/04/2022 tarihli ve ... numaralı tutanakla düzenlene ve Mersin Büyükşehir Belediye Encümenince 20/04/2022 tarihli ve ...sayılı karara bağlanan 12.000,00 TL Cezalı Hal Rücum tutanağına ve İdari Yaptırım kararına karşı Adana Hal Hakem Heyetine başvurulması suretiyle iptali yönünde karar aldırılmıştır. Adana İl Hakem Heyetinin kesilen idari cezanın iptaline karar alma görev ve yetkisinin bulunmadığı, bu nedenlerle davanın kabulü ile Adana İl Hakem Heyetinin 16/05/2022 tarihli ve 14 karar sayılı kararının iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafından savunma yapılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın Mersin Büyükşehir Belediyesi görevlileri tarafından tesis edilen cezalı hal rüsumuna karşı, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine, Adana Valiliği Hal Hakem Heyeti Başkanlığı tarafından verilen, 16/05/2022 tarihli ve 14 nolu cezalı hal rüsumunun kaldırılmasına yönelik kararın iptaline ilişkin olduğu, kararın davacı tarafa 31/05/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 06/06/2022 tarihinde açıldığı, bu itibarla davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derece Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki iptal davaları ile tam yargı davalarını ve genel hizmetlerden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözümleyeceği, aynı Kanunun 6. maddesinde ise;

vergi mahkemelerinin genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları ve bu konulardaki 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları çözümleyeceği kurala bağlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 31.03.1987 tarih ve E:1987/20, K:1987/9 sayılı kararında (resimlerin) rüsum'un, "Devlet dairelerinde ve kamu kuruluşlarında görülen hizmet ve yapılan giderlerin karşılığı yalnız o işle ilgili olan gerçek ve tüzel kişilerden sağlanan gelirler" olmasına göre, anılan rüsumun karşılığı verilen kamu hizmetlerinin; belediye idaresince belirli bir alanda, idari tahsis yapılan mekanlarda hal piyasasının oluşturulması ve işleyişinin denetlenmesi olduğunda "hal rüsumu" adı altında yerine getirilmesi istenilen mükellefiyetin, genel bir idari teberru değil, vergi hukuku alanında düzenlenen bir katlanma mükellefiyeti olduğu belirtilmiştir.

Bölge İdare Mahkemelerinin farklı kararlarında, cezalı hal rüsumu tarhiyatının, 2576 sayılı Kanun'da vergi mahkemelerinin görevinde olduğu belirtilen nitelikte bir "resim" olduğu, cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararın iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde de vergi mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiştir. (İstanbul BİM 1. İdari Dava Dairesi ... E. 2019/24 K., Ankara BİM 4. Vergi Dava Dairesi 2018/17 E. 2019/37K., Konya BİM 2. Vergi Dava Dairesi 2018/6 E. 2019/1 K.)

5957 sy. Kanunun 10/7. maddesinde; 14 üncü madde dışındaki tüm uyuşmazlıkların, hal hakem heyetinin görev ve yetkileri kapsamında olduğu belirtilmiştir. Davaya konu cezalı hal rüsumu aynı yasanın 8. maddesi gereğince düzenlendiği için hal hakem heyetinin görevli olduğu düşünülebilirse de 10. maddenin 1. fıkrası gereğince; Hal Hakem Heyetleri, üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla kurulmuştur. Belediye, üretici ya da meslek mensubu değildir.

5957 Sayılı Yasanın 8/8-a maddesi ile Sebze ve Meyve Ticaret ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin 47/1-a maddesine istinaden davalı hakında tutulan tutanak ile hesaplanan hal rüsumunun cezalı olarak istenilmesi ve söz konusu tutarın belediyeye ait bir gelir niteliğinde olması nedeniyle, bu tür kararlara karşı idari yargı yerinde davası açılması gerekirken, cezalı hal rüsumunun iptalinde görevli olmayan Adana Valiliği Hal Hakem Heyeti Başkanlığı tarafından verilen 57 karar sayılı 16/11/2020 tarihli kararın iptaline karar vermek gerekmiştir (Uyuşmazlık Mahkemesi 2016/30 E. 2016/68K., 2018/48 E. 2018/57 K., 2019/14 E. 2019/22 K., İzmir BAM 4. HD. 2018/248 E. 2018/192 K.).

Katip .. · E İmzalıdır Hakim ... · E İmzalıdır