Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/651 K.2022/1054

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 25.09.2019 tarihli dilekçe ile davalı aleyhine icra takibine yapılan itirazın iptali istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 28.09.2018 tarihli ara kararı ile davacı şirket hakkında geçici mühlet kararı verilmiştir.

Bu dosyada Mahkeme tarafından 01.07.2019 tarihinde “05.10.2018 tarihinden itibaren davacı şirketin alacaklısı bankaların davacı şirketin borçlusu haline gelmesi durumunda yani geçici mühletin ilanından sonra davacının hesabına üçüncü kişilerce yatırılan paralar, ödemeler, POS cihazı gelirleri, tahsil edilen çek/senet bedellerine bankalar tarafından takas yoluyla bloke koymasının ihtiyati tedbir yoluyla yasaklanmasına” karar verilmiştir.

Mahkemenin ihtiyati tedbir kararına rağmen davalı banka tarafından davacı şirketin 102.638.66 TL tahsilatına bloke konulmuştur. Alacağın tahsili Adana 9. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Davalı tarafın haksız itirazı ile takibin durdurulduğu ileri sürülerek itirazın iptaline ve % 20 icra inkâr tazminatına karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekili 22.12.2022 tarihli duruşmada; bilirkişi raporunun önceki vekile tebliğ edilmesine rağmen rapora itiraz edilmediğini belirterek raporundaki hesaplamaya göre karar verilmesini talep etmiştir. Dava .... Tic. Ve Pz. Ltd. Şti. vekili tarafından ikame edilmiştir. Yargılama sırasında Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile davacı şirketin iflasına karar verilmiştir. İkinci alacaklılar toplantısı sonrası dava iflas masası tarafından takip edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 30.10.2019 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davacı şirketin davalı bankaya genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcu bulunmaktadır (Adana 2. İcra Müdürlüğü .... sayılı dosya). Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı ve 01.07.2019 tarihli tedbir kararında davacı şirketin hesabına üçüncü kişilerce yatırılan paralar üzerine takas yoluyla bloke konulmasını yasaklamıştır.

Davacı şirketin davalı banka nezdindeki 100.000 TL limitli kredili mevduat hesabı (KMH) konkordato başvurusunun yapıldığı 27.09.2018 tarihinde kötü niyetli olarak eksi bakiyeye düşürülmüştür. Geçici mühlet kararı Ticaret Sicil Gazetesinde 16.10.2018 tarihinde, resmi ilan portalında (www.ilan.gov.tr) ise 05.10.2018 tarihinde ilan edilmiştir. 7201 sayılı Tebligat Kanunun 31. Maddesine göre ilanen tebligat son ilan tarihinden 5 gün sonra yapılmış sayılmaktadır.

Davalı banka nezdindeki davacı şirkete ait hesaba yatan 591.807,66 TL’den KMH hesabın eksi bakiyesi 102.638,66 TL sistemsel olarak sıfırlanmıştır. Davalı Banka genel kredi sözleşmesinden doğan alacakları için de mahsup hakkını kullanma imkanına sahipken bu hakkını kullanmamıştır. Davacı tarafın isteminin taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi ve İİK hükümlerine aykırı olduğu belirtilerek davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Adana 5. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının incelenmesinden; davacı tarafın davalı Banka aleyhine 08.07.2019 tarihinde ilamsız takipte bulunduğu görülmüştür. Takip talebinde; 102.638,66 TL asıl alacak, 15.134,28 TL işlemiş faiz alacağının takip tarihinden itibaren yasalfaizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir. Davalının borca itirazı üzerine takip durdurulmuştur.

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden .... Tic. Ve Pz. Ltd. Şti. tarafından 27.09.2018 tarihinde konkordato başvurusunda bulunulduğu görülmüştür. Mahkeme, aynı gün tensip ara kararı ile talepte bulunana şirket hakkında 3 ay süreyle geçici mühlet kararı vermiştir. Geçici mühlet kararının bildirildiği kurumlar arasında ... Bankaları Birliği bulunmaktadır. Geçici mühlet kararı Basın İlam Kurumu resmi ilan portalında 05.08.2018 tarihinde ilan edilmiştir. 10.07.2020 tarihinde talepte bulunan şirketin iflasına karar verilmiştir. İkinci alacaklılar toplantısı 14.11.2022 tarihinde yapılmıştır.

... Bankası AŞ (...) dekont fotokopisine göre .... Tic. Ve Pz. Ltd. Şti.’nin banka nezdindeki ... No.lu hesabına 05.10.2018 tarihinde ... ... Mağ. AŞ tarafından 591.807,66 TL gönderilmiştir.

Bilirkişi Prof. Dr. ... ile Doç. Dr. ... tarafından 13.10.2020 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; davacı şirketin davalı banka nezdindeki hesabında 05.10.2018 tarihi itibariyle 591.807,66 TL bakiye bulunmaktadır. 09.10.2018 tarihinde bu hesaptan davacı şirketin TAŞ’da bulunan hesabına 489.160,00 TL aktarılmıştır. Aradaki 102.647,66 TL’nin davalı banka tarafından kesinti yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı şirket hakkında 28.09.2018 tarihinde 3 ay süreyle geçici mühlet kararı verilmiştir. Karar 05.10.2018 tarihinde www. İlan.gov.tr sitesinde yayınlanmıştır.

Aynı gün davalı banka tarafından davacı şirkete ait hesaptan 102.638,66 TL kesinti yapılmıştır. İİK 288 ve 294. Maddeleri hükümleri düzenlemesi dikkate alındığında kesintinin iadesinin istenebileceği belirtilmiştir.

İİK’nun 294 Ve 200. Maddesi şu şekildedir: Madde 294- (Değişik madde: 28/2/2018-7101 S.K./22. Md) Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.

Takas bu Kanunun 200 ve 201 inci maddelerine tabidir. Bu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilanı tarihi esas alınır. Hacizli mallar hakkında niteliğine uygun düştüğü ölçüde 186 ncı madde hükmü uygulanır. Konkordato mühletinin verilmesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğmuş ise, bu devir hükümsüzdür.

Konusu para olmayan alacaklar, alacaklı tarafından, ona eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir. Şu kadar ki borçlu, komiserin onayıyla taahhüdün aynen ifasını üstlenmekte serbesttir.

Madde 200 - Alacaklı alacağını müflisin kendinde olan alacağı ile takas edebilir. Aşağıdaki hallerde takas yapılamaz.

1-Müflisin borçlusu iflas açıldıktan sonra müflisin alacaklısı olursa;

2-Müflisin alacaklısı iflas açıldıktan sonra müflisin veya masanın borçlusu olursa;

3-Alacaklının alacağı hamile muharrer bir senede müstenit ise.

(Değişik fıkra: 29/06/1956 - 6763/42 md.) Anonim, limited ve kooperatif şirketlerin iflasları halinde esas mukavele gereğince verilmesi lazımgelen hisse senedi bedellerinin henüz ödenmemiş olan kısımları veya konması taahhüt edilen ve fakat konmamış olan sermayeler bu şirketlerin borçlariyle takas edilemez.

Somut olayda .... Tic. Ve Pz. Ltd. Şti. 27.09.2018 tarihinde

konkordato başvurusunda bulunmuştur. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... Esas sayılı dosyada aynı gün tensip ara kararı ile talepte bulunana şirket hakkında 3 ay süreyle geçici mühlet kararı vermiştir. Geçici mühlet kararı Basın İlam Kurumu resmi ilan portalında 05.08.2018 tarihinde ilan edilmiştir.

Davalı banka nezdindeki davacı şirkete ait ... No.lu hesaba 05.10.2018 tarihinde ... ... Mağ. AŞ tarafından 591.807,66 TL gönderilmiştir. Davalı banka tarafından gönderilen bu meblağdan 05.08.2018 tarihinde 102.638,66 TL kesinti yapılmıştır. Davalı vekili bu kesintinin KMH eksi bakiyesinin kapatılması için kullanıldığını savunmuştur.

Yukarıya metni alınan İİK 294/4 maddesi ile geçici mühlet kararının ilan tarihi itibariyle takas hakkı İİK 200 ve 201 maddelerine tabi tutulmuştur. İİK 200. Maddesindeki düzenlemeye göre borçlunun (.... Tic. Ve Pz. Ltd. Şti.) alacaklısı (...) geçici mühletin ilan tarihi itibariyle borçlunun borçlusu olursa takas hakkını kullanamayacaktır.

Davacı (borçlu) şirkete ait hesaba üçüncü kişi tarafından gönderilen tutarın ödenmesi davalı Bankanın mevduat sözleşmesi kapsamındaki borcudur. Bu çerçevede üçüncü kişi tarafından gönderilen meblağ yönünden davalı banka davacı-borçlunun borçlusu durumuna gelmiştir. Maddenin açık hükmüne göre bu meblağ için takas (bloke) hakkı kullanılamayacağından yapılan kesintinin iadesi gerekmektedir.

Davalı Banka vekili 7201 sayılı TK 31. Maddesi uyarınca ilanın, ilan tarihinden 5 gün sonra hüküm doğuracağını savunmuş olmakla birlikte 294/4. Maddesinin “Bu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilanı tarihi esas alınır” açık hükmü nedeniyle bu savunma dikkate alınmamıştır. Takip talebinde işlemiş faiz isteminde de bulunulmuştur. Bilirkişi raporunda işlemiş faiz hesabı yapılmamış ve davacı taraf rapora itiraz etmemiştir. Davacı iflas masası vekili 22.12.2022 tarihli duruşmada, bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre karar verilmesini talep ettiğinden işlemiş faiz istemi reddedilmiştir. Bu nedenlerle davanın kısmen kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.