Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/809 K.2023/230

3- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 18/10/2021

KARAR TARİHİ : 13/06/2023

YAZIM TARİHİ : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığını, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı işçi ...

25.07.2019 tarihinde 10.781,88 TL tazminat ödemesi yapıldığını, davalı şirketler tarafından herhangi bir bedel ödenmemesi sebebiyle ödenen işçilik alacaklarından davalıların sorumluluklarına düşen 10.781,88 TL sının rücuan tahsil etme zorunluluğu hasıl olduğunu, davacı kurumun davalıdan ihale yöntemi yardımcı işlerde ile hizmet alım işini yaptığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı şirket elemanı olarak çalışan işçilere yapılan ödemelerden bu firmaların sorumlu tutulacağının karar altına alındığını, davalıların alt işveren sıfatıyla hizmet yürüttüğünü,

taraflar arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğunu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, ancak ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde müvekkilinin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılar ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiğini sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığını, iş bu sebeplerden ötürü 10.781,88 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hangi işçilik alacağından dolayı rücuan tazminat istediğinin belli olmadığını, müvekkili şirketin fazla mesai, UBGT ,bayram ve hafta tatil ücretlerinden sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde çalışmalarının SGK kayıtlarında belirtildiğini, diğer davalılar ile şirket arasında hukuki bağ bulunmadığını, davalılar ile birlikte tüm dönemden sorumlu tutulması imkanı olmadığını, alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili firmanın davacı kurumdan yüklü miktarda alacağının olduğunu, takas haklarının kullanıldığını, takas definin kabulü ile birlikte davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Diğer davalılara dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, taraf dosyaya cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, rücu’en tazminat talebine ilişkin olup, dava konusu alacağın davalıların davacının belirli süreler dahilinde alt işverini olması sebebiyle davacı tarafından dava dışı işçi ...'ın davalı şirketler nezindeki çalışmalarından dolayı yapılan düzenlemeler gereği üst işveren sıfatıyla iş akdi sona ermesi nedeni ile kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olduğu, ödenen bu 10.781,88 TL tazminatın davalılar ile yapılmış olan sözleşme gereğince davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili talebinden kaynaklanmış olduğu anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Dosya dava dilekçesi ekindeki hizmet alım sözleşmeleriyle birlikte bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya ibraz edilen işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişinin 05/10/2022 tarihli raporunda; 25/07/2019 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle, ... Proje Müh. San. Tic. Ltd. Şti'nin 7.940,44 TL, ... Mühendislik Müş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 926,39 TL, ... Sağlık A.Ş.'nin 1.915,05 TL olarak, bulunduğu davanın 10.781,88 TL si üzerinden açıldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığı, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiği, davacı ile davalı şirketler arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğu, ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen İşçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine İşçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde davacının işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiği, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığı, dosya içerisinde davacı kurum ile davalılar arasında imza edilen sözleşmeler ve idari şartnamelerin bulunduğu,

yapılan hizmet sözleşmesi ve şartnamelerinin incelenmesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluğunun mevcut olup, davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının tamamını yükleniciye rücu edebileceği sözleşme hükümlerinden anlaşılmakla; dosyaya ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporunda, davacının 25/07/2019 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle,

... Proje Müh. San. Tic. Ltd. Şti'nin 7.940,44 TL, ... Mühendislik Müş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 926,39 TL, ... Sağlık A.Ş.'nin 1.915,05 TL olmak üzere toplamda 10.781,88 TL davacı idarenin davalılardan alacağının olduğu kanaatine varılmış, buna göre açılan davanın kabulü ile, 926,39 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Mühendislik Müşavirlik... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, 7.940,44 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Proje Mühendislik... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, 1.915,05 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sağlık... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜ K Ü M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın KABULÜ ile,

a) 926,39 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Mühendislik Müşavirlik... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

b) 7.940,44 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Proje Mühendislik... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

c) 1.915,05 TL'nin 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sağlık... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 736,51 TL karar harcından, peşin alınan 184,13 TL harcın mahsubu ile, bakiye 552,38 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, (davalılardan davalı ... Mühendislik, Müşavirlik, Arıtma Sistemleri, Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, İnşaat,turizm,taşımacılık, Tekstil, Gıda, Hizmet Organizasyonu,tarım Ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 63,28 TL ile, davalı ... Proje Müh. İnş. Harf. Nak. Taah. Paz San Ve Tic Ltd Şti'nin sorumluluğunun 542,41 TL ile, davalı ... Sağlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin sorumluluğunun 130,81 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, (davalılardan davalı ... Mühendislik, Müşavirlik, Arıtma Sistemleri, Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, İnşaat,turizm,taşımacılık, Tekstil, Gıda, Hizmet Organizasyonu,tarım Ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 790,48 TL ile, davalı ... Proje Müh. İnş. Harf. Nak. Taah. Paz San Ve Tic Ltd Şti'nin sorumluluğunun 6.775,45 TL ile, davalı ... Sağlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin sorumluluğunun 1.634,07 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)

4-Davacı tarafından yapılan 243,43 TL peşin ve başvuru harcının tamamının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, (davalılardan davalı ... Mühendislik, Müşavirlik, Arıtma Sistemleri, Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, İnşaat,turizm,taşımacılık, Tekstil, Gıda, Hizmet Organizasyonu, Tarım Ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 20,90 TL ile sınırlı, davalı ... Proje Müh. İnş. Harf. Nak. Taah. Paz San Ve Tic Ltd Şti'nin sorumluluğunun 179,21 TL, davalı ... Sağlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin sorumluluğunun 43,22 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)

5-Davacı tarafından yapılan 700,00 TL bilirkişi ücreti, 940,00 TL davetiye, posta ve müzekkere gideri davetiye gideri olmak üzere toplam 1.640,00 TL yargılama giderinin, davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, (davalılardan davalı ... Mühendislik, Müşavirlik, Arıtma Sistemleri, Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, İnşaat,turizm,taşımacılık, Tekstil, Gıda, Hizmet Organizasyonu, Tarım Ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 140,90 TL ile sınırlı, davalı ... Proje Müh. İnş. Harf. Nak. Taah. Paz San Ve Tic Ltd Şti'nin sorumluluğunun 1.207,68 TL, davalı ... Sağlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin sorumluluğunun 291,42 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)

6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13. maddesi uyarınca 1.360,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, (davalılardan davalı ... Mühendislik, Müşavirlik, Arıtma Sistemleri, Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, İnşaat,turizm,taşımacılık, Tekstil, Gıda, Hizmet Organizasyonu, tarım Ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 116,74 TL ile sınırlı, davalı ... Proje Müh. İnş. Harf. Nak. Taah. Paz San Ve Tic Ltd Şti'nin sorumluluğunun 1.000,00 TL, davalı ... Sağlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin sorumluluğunun 243,26 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)

7-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 13/06/2023

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır

Not: 5070 sayılı Yasa hükümleri gereğince e-imza ile imzalanmıştır.