Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/829 K.2022/741

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı sigorta şirketi ile gaz dolum tesisindeki makinelerin ve techizatlarda meydana gelebilecek hasarlara ilişkin 11.01.2021 başlangıç tarihli ve ... poliçe nolu endüstriyel paket sigorta poliçesi yaptırıldığını, müvekkili şirkete ait doğal gaz dolum tesisi ... A.Ş.

Tarafından düzenlenen endüstriyel paket sigorta poliçesi ile yangın, deprem, makine kırılması, hırsızlık, üçüncü kişilere karşı mali sorumluluk gibi rizikolar teminat kapsamına alınmıştır.

Müvekkil şirket ile davalı sigorta şirketi arasında akdedilen endüstriyel paket sigorta poliçesi kapsamında, müvekkili şirketin tesisindeki tüm teçhizat ve ekipmanların mutabakatlı değer esasıyla “sigorta değer tespiti” için 20.01.2021 ekspertiz talep tarikli, 18.02.2021 ekspertiz tarihli, ...

A.Ş. tarafından 26.04.2021 tarih ve ... talep no: ..., ... nolu mutabakatlı takdir raporu hazırlanarak karşılıklı imzalandığını, bu raporda tüm teçhizat, ekipman makine, tesisatlar, demirbaşların değerleri karşılıklı mutabakatla belirlendiğini, müvekkil şirketin tesisine elektrik sağlayan enerji hattında 21.04.2021 tarihinde saat 18:00'da yaşanan sorun nedeniyle tesisteki ... markalı, ... model, ... seri nolu 2 takım soğutma kulesi içerisinde soğutmayı sağlayan içerisinde amonyak dolaşan yaklaşık 4-5 km uzunluğundaki 3/4X 3 mm çelik çekme boru hatları ve amonyak dolaşımını sağlayan ... markalı,

CAM 2/5 tipinde iki adet amonyak sirkülasyon pompalarının zarar gördüğünü, bu hasarla ilgili müvekkili şirketin sigorta şirketine 29.04.2021 tarihinde başvuruda bulunduğunu ve ... nolu hasar dosyası açıldığını, müvekkili şirketin elektrik sağlayan yüksek gerilim hattı ile ilgili ... A.Ş “nin ve mevzuat kapsamında ... Elektrik Mühendisteri Odasının listesindeki elektrik mühendisinden hizmet satın aldığını, ...

Elektrik Mühendisleri Odasının “Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu hizmet Sözleşmesi” ile .... Ltd.

Şti’nden hizmet satın aldığını, yüksek gerilim hattı ile ilgili hizmet sunan şirketin mühendisi Hakan Karadal tarafından, 21.04.2021 tarihinde tutanak tutulduğunu, bu tutanaktan da görüleceği üzere elektrik dalgalanması nedeniyle müvekkil şirketin ekipmanlarının hasar gördüğünü, yine bu elektrik dalgalanması nedeniyle müvekkili şirketin üretiminin durdurduğunu ve makinaların arızalandığını “Güncel Üretim Takip Tablosu “ ile belirlendiğini, tüm bu belgeler ve tutanaklar ışığında yapılan başvurunun sigorta şirketi tarafından 27/08/2021 tarihli yazısı ile reddedildiğini,

müvekkili şirketin tazminat talebinin dayanağının sigorta konusu makinelerin normal çalışır halde iken ani ve beklenmedik şekilde gerçekleşen voltaj yükselmesine bağlı olarak hasar görmesinden oluştuğunu belirterek, müvekkili şirketin, 2 adet soğutma kulesi ve 2 adet amonyak sirkülasyon pompalarının bedeline ilişkin birkaç firmadan teklif aldıklarını, bu tekliflerden hareketle 2 adet soğutma kulesi bedelinin yaklaşık 300.000,00 TL ve 2 adet amonyak sirkülasyon pompalarının bir adedinin yaklaşık bedelinin 5.192,00 Euro olduğunu ve toplam yaklaşık bedelin 10.384 Euro olduğunu öğrendiğini,

müvekkili şirketin teçhizatında zarar gören 2 adet soğutma kulesi ve 2 adet amonyak sirkülasyon pompalarının 418 KDV dahil olarak belirlenecek hasar tazminatı ile bu tutara TTK.m.1427 uyarınca belirlenecek temerrüt tarihinden itibaren TL cinsinden talep ettikleri alacakla ilgili işlemiş/işleyecek olan avans faiziyle, EURO cinsinden talep ettikleri alacağın ise 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işlemiş/işleyecek faiziyle birlikte müvekkili şirkete ödenmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacının zamanaşımına uğrayan tüm taleplerinin reddini, davacının talebinin poliçe teminatı dışında olduğunu bu nedenlerle mesnetsiz tazminat talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, alacak talebine ilişkin olup, taraflar arasında mevcut endüstriyel paket sigorta poliçesi kapsamında davacıya ait tesisteki makine ve techizatın arızalanması sebebiyle oluşan zararın davalıdan tazmini talebinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. ... A.Ş.' ye yazılan yazı cevabı dosya arasına alınmış, keşif mahallinde davacı tanıklarının beyanları tespit edilmiş, taraflarca bildirilen sair deliller toplanmıştır.

Davacı Tanığı ...'ın alınan beyanında aynen; "...ben ... doğalgaz şirketinin ... şubesinin fabrika müdürüyüm. 21/04/2021 tarihinde ben oradaydım. Elektrik dalgalanması oldu, yani elektrikler sık sık gidip gelmesinden dolayı fabrikada makineler kapandı. Makineleri tekrar devreye almak için gittiğimizde makinelerin çalışmadığını gördük, sonra elektrik sayacına gittik. Elektriğin 3 faz olmadığını, 2 faz geldiğini gördük.

Sebebini bulmak için civarı dolaşırken leyleğin çarpıp yerde ölüsünü gördük. O hat üzerindeki seksioner direğinin olduğu sigortanın attığını gördük, trafo bakım işletme sorumlusu ... beye haber verdik, olay yerine intikal etti, sigortayı değiştirdi, sonra fabrikaya geldik. Sonra makineleri tekrar çalıştırmaya çalıştığımızda yaklaşık 30 saniye, 1 dakika arasında makinelerin tekrar durduğunu gördük.

Sonra amonyak pompalarının çalışmadığını fark ettik, ... bey amonyak pompasının yandığını tespit etti. sonra biz yananı yedeği ile değiştirmeye çalışırken üstte amonyak soğutma kulesinden amonyak sızıntısının olduğu fark ettik. Çıkıp baktığımızda kaçak olduğunu tespit ettik. Pompaları değiştirdikten sonra Tesisi tekrar çalıştırdık. Ancak serpantin borularında patlaklar olduğunu tespit ettik" şeklinde beyanda bulunduğu,

Davacı Tanığı ...'ın alınan beyanında aynen; "...ben ... doğalgaz şirketinde ... şubesinde danışman olarak çalışırım, 15 günde bir fabrikaya kontrole gidiyorum. Olay olduğunda orada değildim. Bir buçuk iki saat sonrasında beni çağırdılar, gittiğimde seksiyoner direğine kuş çarpmıştı, ben kuşun ölüsünü gördüm. Bana anlattıklarına göre olay anında elektrik dalgalanması olmuş, yani elektrikler gelip gitmiş. Daha sonra amonyak pompalarının yanmış olduğunu tespit ettik, yani elektriksel işlev yapılamaz olduğunu gördüm, ben sadece arıza tespiti yaptım" şeklinde beyanda bulunduğu,

Davacı Tanığı ...'ın alınan beyanında aynen; "...ben ... doğalgaz şirketinde ... şubesinde maden mühendisi olarak çalışıyorum. Olay olduğunda oradaydım. Elektrik dalgalanması oldu, yani elektrikler sık sık gidip gelmesinden dolayı fabrikada makineler kapandı. Makineleri tekrar devreye almak için gittiğimizde makinelerin çalışmadığını gördük, sonra elektrik sayacına gittik. Elektriğin 3 faz olmadığını, 2 faz geldiğini gördük.

Sebebini bulmak için civarı dolaşırken leyleğin çarpıp yerde ölüsünü gördük. O hat üzerindeki seksioner direğinin olduğu sigortanın attığını gördük, trafo bakım işletme sorumlusu Hakan beye haber verdik, olay yerine intikal etti, sigorta ... beyin gözetiminde değiştirildi, sonra fabrikaya geldik. Makineleri tekrar çalıştırmaya çalıştığımızda yaklaşık 30 saniye , 1 dakika arasında makinelerin tekrar durduğunu gördük.

Sonra amonyak pompalarının çalışmadığını fark ettik, ... bey amonyak pompasının yandığını tespit etti. sonra biz yananı yedeği ile değiştirmeye çalışırken üstte amonyak soğutma kulesinden amonyak sızıntısının olduğu fark ettik. Zaten yoğun bir amonyak kokusu vardı. Çıkıp baktığımızda kaçak olduğunu tespit ettik. Pompaları değiştirdikten sonra Tesisi tekrar çalıştırdık. Ancak serpantin borularında patlaklar olduğunu tespit ettik" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarının teminat dışında kalan hallerin düzenlendiği 3.maddesinin h bendinde; "...Makinelerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik ve sair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan" oluşacak bütün zararların teminat kapsamı dışında bırakıldığı düzenleme altına alınmıştır.

Dosyaya ibraz edilen bir elektrik mühendisi ve bir makine mühendisi bilirkişiden oluşan 14/04/2022 tarihli heyet raporunda; ilgili makinelerdeki hasarların sistemin zaman içinde kullanımı sırasında oluşan problem ve bu problemlerin geçici çözümü için kullanılan körlemeler nedeni ile sistem veriminin değişimini gerektirecek kadar düşmesi sonucu oluştuğunun tespit edildiği, İddia edildiği gibi leylek çarpması nedeniyle voltajda düzensizliklerin oluşması ve büyük çoğunlukta Voltajın düşmesi neticesinde amonyak soğutucu kulelerde amonyak basınçlarında ve pompalarda basıncın artması değil basıncın azalmasının mümkün olduğu,

(davacı tarafın makinelerin hasar görmesinin pompalardaki basıncın artmasından kaynaklı olduğu tezinin yanlış olduğu) zarar gören ilgili makinelerin ekonomik ömrünü doldurduğu, bundan kaynaklı gerilim dalgalanmalarından kaynaklı bir arıza olmadığı hususu taraflarınca kanaat bulduğu, ilgili makinelerin davaya konu elektrik geriliminden kaynaklı zarar görmediğinin düşünüldüğünde, makinelerde oluşan zarar tespitini yapmaya gerek kalmadığı kanaati belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamından, davacı şirket tarafından davalı sigorta şirketi ile gaz dolum tesisindeki makinelerin ve techizatlarda meydana gelebilecek hasarlara ilişkin 11.01.2021 başlangıç tarihli ve ... poliçe nolu endüstriyel paket sigorta poliçesi yaptırıldığı, davacı şirketin tesisine elektrik sağlayan enerji hattında 21.04.2021 tarihinde yaşanan sorun nedeniyle tesisteki 2 takım soğutma kulesi içerisinde soğutmayı sağlayan çelik çekme boru hatları ve iki adet amonyak sirkülasyon pompalarının zarar gördüğü, elektrik dalgalanması sonucu davacı şirketin ekipmanlarının hasar gördüğü iddiasıyla davalı şirkete başvuru yapıldığı,

ancak başvurunun reddi sebebiyle zararın tazmini talebiyle iş bu davanın açıldığı, dosyaya ibraz edilen hükme esas almaya elverişli 14/04/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; amonyağı basınçlandıran pompalardaki problem nedeni ile basınç oluşamayacağı ve delinmenin bu sebebe dayanamayacağı, serpantinler üzerinde yapılan incelemede ilgili ünitenin 2007 yılında üretilmiş ünite olduğu, tesisatı oluşturan borular üzerinde delinmeler oluştuğu, davacı firma tarafından bunların körlenmesi yapılarak sistemin kullanılmaya devam ettirildiğinin görüldüğü,

oluşan problemin sistemin 14 yıllık kullanımı sırasında oluşan su, amonyak ve atmosfer kaynaklı korozyon nedeni ile çelik boruların delinmesi kaynaklı olduğu, oluşan bu durumların voltaj ve gerilimden kaynaklı olmadığının net bir şekilde tespit edildiği, ünite içinde pek çok noktada korozyonun aşındırıcı etkilerinin görüldüğü, ayrıca her iki ünitede de benzer problem oluşmasının temel kaynağının mutat kullanıma bağlı korozyon kaynaklı aşınma ve delinmeler olduğunu gösterdiği,

makinelerdeki hasarların sistemin zaman içinde kullanımı sırasında oluşan problem ve bu problemlerin geçici çözümü için kullanılan körlemeler nedeni ile sistem veriminin değişimini gerektirecek kadar düşmesi sonucu oluştuğunun tespit edildiği, davacı tarafın makinelerin hasar görmesinin pompalardaki basıncın artmasından kaynaklı olduğu tezinin yanlış olduğu, zarar gören ilgili makinelerin ekonomik ömrünü doldurduğu belirtilmiş olup rapor hükme esas alınarak davalının teminat kapsamı dışında bulunan bu zarardan sorumlu olmadığı,

aksini ispata salt davacı tarafın tanık beyanlarının yeterli olmadığı kanaatine varılmış, açılan davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.