Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/154 K.2022/15

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle. DHMİ Genel Müdürlüğü 8.6.1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, DHMİ Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki güvenlik hizmetleri 1988 yılından beri piyasaya yaptırılmaktadır. İstanbul Atatürk Havalimanının güvenlik hizmetleri 01.04.2008-31.12.2009 tarihleri arasında ...

Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ... ... Özel Güvenlik Eğitimi Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından, 01.01.2010-31.12.2012 tarihleri arasında ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti. tarafından yürütüldüğünü, davalılar bünyesinde İstanbul Atatürk Havalimanında çalışmakta olan isçiler tarafından isçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan davalar sonucunda verilen kararları kesinleşmesi neticesinde icra Müdürlüklerine Genel Müdürlerimizce yapılan ödemelerin ilişkin tutarın tablodaki gibi olduğu, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme, ekleri teknik şartname ve özel şartnamelerde "yüklenicinin istihdam ettiği personelin.

İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez." şeklinde düzenleme bulunduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2004/11-254 E., 2004/295 K. sayılı ilamında; davacı Kurum tarafından sözleşme gereği çalıştırılan ve işçiler tarafından açılan dava sonunda işçilere dediği ihbar, kıdem ve deprem tazminatının taşerondan tahsilini istemiyle açılan davaya ilişkin olarak yerel mahkemenin vermiş olduğu davanın reddi kararını bozan Daire Kararının hukuka uygun olduğuna karar verdiğini, Yargıtay HGK kararından görüleceği üzere.

Yargıtay, davalı tarafından "taşeron olarak çalışan kişilerin değişmesine rağmen işçilerin işini aynen ve aralıksız olarak sürdürdüğü.." şeklindeki savunmasına itibar etmemiş ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak davalı tarafın sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğine karar verildiğini, konu hakkında davalı şirketlerle davacı idare arasında dava şartı arabuluculuk süreci takip edilmiş ise de davacı idarece dava dışı işçilere ödenmek durumunda kalınan meblağlar rücusun hususunda taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığını,

davalar neticesinde Genel Müdürlükçe ödenen tutarlardan davalılar ile Kuruluş arasında imzalanan güvenlik hizmetleri sözleşmesi hükümleri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı gereğince, Genel Müdürlükçe ödenen 54.949,38 TL 'nin rücuen tahsilini talep etmistir.

CEVAP

Davalı taraflara usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap sunulmamıştır.

GEREKÇE

Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilafın;Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye davacının ödediği işçi alacağının davalılardan rücuen istenip istenemeyeceği, istenebilecekse miktarı noktasında toplanmıştır.

Mahkememizce, Bakırköy ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası uyap sureti, Bakırköy ....İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası uyap sureti, Bakırköy ... Müdürlüğünün .... Esas sayılı icra takip dosyası uyap sureti, hizmet döküm cetveli ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.

4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.

Mahkememizce, dava dışı işçilere ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla, Rücuen İşçi Alacağı alanında Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi marifetiyle rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, Bilirkişi tarafından sunulan raporda, dava dışı işçi ... ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti - ... ... Özel Güvenlik Eğit. Ltd. Şti 'nden 6.567,20-TL, davalı ... Özel Güv. Hiz. Ltd.

Şti 18.986,99-TL sorumlu olduğu, Dava dışı diğer işçi İbrahim Keskinsoy için davalı ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti 'nden 29.395,19-TL sorumlu olduğu, Davacının talep ettiği 54.949,38-TLrücu tutarının davalı ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti - ... ... Özel Güv. Eğit. Ltd. Şti için 6.567,20-TL, davalı ... Özel Güv. Hiz. Ltd.

Şti 48.382,17-TL için hesaplandığı, mahkemece davacı ve davalının yarı yarıya sorumlu olduğuna dair karar verilmesi halinde 27.474,69-TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.

Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen İşçi Alacağı davası olup, buna ilişkin olarak;

"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. "

(Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve 2017/2497 E- 2020/2808 K)

Eldeki davada; yukarıda aktarılan emsal Yargıtay İçtihadı ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan tüm bilgi belgeler ile birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dosyada bulunan bilgi belgelerden davacı idare işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiler ... ile İbrahim Keskinsoy 'un çalışması karşılığında açmış oldukları iş mahkemeleri dosyalarından verilen kararın İcra Müdürlüğü dosyalarına yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsiline ilişkin mevcut dava açılmış olup, davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunduğu,

4857 sayılı Kanunun 2/6 maddesi gereğince işçi alacaklarından asıl işveren ve alt işverenler birlikte sorumlu olduğu, davalı olarak gösterilen firmaların dava dışı işçinin çalıştığı dönemlerdeki kıdem tazminat kısımların tamamından işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçilerin ücreti ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle dava dışı işçi için ödenen kıdem tazminatının dava dışı işçilerin davalıların çalıştırdıkları dönemleri kapsayacak şekilde davalılara rücu edilebileceği anlaşılmakla, dava dışı işçi ... yönünden davalılar ...

Özel Güvenlik...Ltd. Şti ve ... ... Özel Güvenlik...Ltd. Şti 'nden müştereken ve müteselsilen olmak üzere 6.567,20-TL olmak üzere, davalı ... Özel Güvenlik...Ltd.

Şti'nin ise 18.986,90-TL'den sorumlu olduğu, sorumluluk miktarı toplamı olan 25.554,19-TL'nin 25.000,00-TL'lik kısmına ödeme tarihi olan 03/01/2020 tarihinde kalan 554,19-TL'lik kısmına 24/01/2020 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, Dava dışı İşçi İbrahim Keskinsoy yönünden ise davalı Yeni Yıl Özel Güvenlik... Ltd.

Şti 'nin 29.395,19-TL'den sorumlu olduğu nazara alınarak, ödeme tarihi olan 02/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi işletilmek suretiyle davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır