Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/483 K.2022/832

İddia

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı borçlu ... tarafından keşide edilerek müvekkili tarafından tahsile konulan Keçiören Şubesine ait, 30/07/2014 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli, 4026600 seri nolu çekin karşılığı çıkmadığını, bu çekle ilgili yapılan takipte semeresiz kaldığını, davalı banka çek kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermediğini, çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek hesabı açarak müvekkilinin zara uğramasına neden olduğunu,

tüzel kişili haiz bir tacir olan bankaların çek hesabı açarken ve çek defteri verirken bütün diğer bankacılık işlemlerinde olduğu gibi basiret ve özenle davranmalarının gerektiğini, davalı banka davadışı borçlu hakkında gerekli araştırmayı yapmayarak özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini, davalı banka dava dışı borçluya çek karnesi verirken henüz vadesi gelmemiş ödenmeyen çok sayıda çeki olduğu halde çek karnesi verdiğini, borçlunun TCMB'dan karşılıksız çek kaydı bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, borçlu hakkında icra takipleri olup olmadığının araştırılması gerektiğini,

borçlunun Vergi ve SGK borçlarının araştırılmasının gerektiği beyanla, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlendiği aşamada HMK m.107 hükmü gereğince arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL’nin öncelikle çekin karşılıksız çıktığı (zararın doğduğu) tarihten itibaren, bu talebim mahkemece kabul görmez ise dava tarihinden itibaren 3095 sk m.2/2'ye göre işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili banka 5941 sayılı çek kanunu gereği çek karnesi verirken gereken basiret ve ihtimamı gösterdiğini ve yasanın aradığı tüm belgeleri tedarik ettiğini, resmi kurumların görev ve yetkileri dahilinde düzenledikleri bu belgelere istinaden çek karnesi verdiğini, müvekkili banka gerekli özeni göstererek söz konusu şahsa peyderpey çek karnesi vermek suretiyle 2012 yılından 2014 yılı sonuna kadar 70 adet çek yaprağı temin ettiğini, çek keşidecisi firma müvekkili bankadan gayri nakdi kredi haricinde çek karnesi talebinde de bulunduğunu ve firmaya "9 adet iade, 5 adet iptal, 1 adet koçanda,

40 adet kullanılmış, 4 adet tcmb, 11 adet tazmin durumunda" olmak üzere toplam 70 adet çek yaprağı verildiğini, ibraz edilen ticaret sicil evraklarından, çek keşidecesi firmanın 2012 yılında kurulduğu ve firmanın faaliyetine devam ettiği süre içerisinde firma yetkilisinin ve müvekkili banka ile olan tüm işlemleri yürütenin ... olduğunu, davacının zararına yol açan doğrudan müvekkili bankanın kusuru olmadığını, bu şekilde davacının zararı ile müvekkili bankanın davranışı arasındaki uygun illiyet bağı kopmakta ve zararın oluşumunda müvekkili bankanın sorumluluğu bulunmadığını,

davacının dava dilekçesindeki müvekkili bankaya ilişkin iddialarının asılsız olduğu gibi hukuki temelinin de olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELLİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, tahsili sağlanamayan çekten dolayı tazminat istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup, işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası aslı, Türkiye Bankalar Birliği ve davalı bankanın yazı cevapları getirtilerek dosya kapsamına alınmış, tarafların bildirdiği davayla ilintili diğer tüm deliller toplanmıştır.

Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı ... Grup... Ltd Şti' nin, ... Katılım Bankası A.Ş, Keçiören Şubesi' neden verilme 30/07/2014 keşide tarihli, 4026600 seri numaralı ve 40.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak dava dışı ... aleyhine icra takibi başlattığı, dosya kapsamında yapılan sorgulamalarda borçlu adına kayıtlı herhangi bir mal varlığına rastlanmadığı anlaşılmıştır.

Kusur ve sorumluluk tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 16/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu uyuşmazlığın dava dışı borçlu ... tarafından keşide edilerek davacı tarafından 31.07.2014 tarihinde tahsile konulan, 30.07.2014 keşide tarihli 40.000,00-TL bedelli 4026600 seri nolu karşılığı çıkmayan çek yaprağından kaynaklandığı, dava dışı firmaya çek taahhütnamesi akdedilerek 02.08.2012 tarihinde ilk çek karnesi verilerek, toplam 70 adet çek yaprağı teslim edildiği,

dava dışı firmanın ilk çek yaprağının 02.06.2014 tarihinde karşılıksız çıktığı, dava konusu çek yaprağının bulunduğu çek karnesinin 09.04.2014 tarihinde teslim edildiği, dava konusu çek yaprağının 31.07.2014 tarihinde karşılıksız çıktığı, çeklerin karşılıksız çıkmasından sonra firmaya çek karnesi verilmediği, davalı bankanın dava dışı firmaya çek karnelerini düzenli olarak gerekli araştırmalar yapıldığı teslim ettiği, dava dışı firmaya çek karnelerinin verildiği 02.08.2012/09.04.2014 tarih aralığında ... hakkında 5941 sayılı Çek Kanununun 5. maddesinde belirtilen “çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının” olmadığı,

KKB Merkezinin müzekkere cevabında; ...'ın 09.04.2014 tarihinde son çek karnesi teslimi sonrasında 03.02.2016 tarihinden itibaren 18 adet senedinin protesto edildiği, davalı bankanın (09/04/20214 tarihinde son çek karnesi teslimi sonrasında) dava dışı Yakıp Akbalık aleyhine Ankara 22. İcra Müdürlüğü 2015/27886 Esas sayılı dosya ile 19.12.2015 tarihinde takip başlatıldığı, dava dışı ... çek yasaklısı olmaması,

davalı banka ile dava konusu çek yaprağının da teslim edildiği 09.04.2014 tarihine kadar herhangi bir sorun yaşamadan çalıştığı, yeni faaliyete geçen bir firma olmasının da, davalı banka tarafından dava dışı firmaya çek karnesi verilmesine engel bir hal bulunmadığı, davacı ... Grup Paz Nak Mad Yağ İmal Top Ve Per Satış İnş.

Tur.Tic.Ltd.Şti.'nin de tacir olması nedeniyle, ticari ilişkide bulunduğu kişilerin mali durumlarını ve ödeme kabiliyetlerini araştırması ve sonucuna göre ilişki kurma zorunluluğunun bulunduğu, davacı şirketin dava dışı firma hakkında yeterli araştırmayı yapmayarak gerekli özeni göstermediği, davalı Katılım Bankasının tacir olması nedeniyle ve 5941 sayılı Çek Kanunun 2/1.

Maddesi çek hesabı açılması ile ilgili olarak kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken gerkli basiret ve özeni gösterdiği, karşılıksız çıkan miktar olan 40.000,00 TL ile ilgili olarak, davalı bankanın kusurlu olmadığı rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; dava dışı ... (T.C:....) tarafından keşide edilen ve ciro yolu ile davacıya geçen, davalı bankanın Keçiören Şubesinden verilme, 4026600 seri numaralı, 30/07/2014 keşide tarihli ve 40.000,00TL bedelli çekin karşılıksız çıkması neticesinde davalı bankanın bundan dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağı, tutulacak ise ne miktarda sorumlu tutulması gerektiğine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafından bilirkişinin reddi isteminde bulunulmuş ise de; bilirkişinin reddine karar vermeyi gerektirir tarafsızlığını ihlal edecek herhangi bir somut neden ve buna yönelik bir delil sunulmadığından bilirkişinin reddi istemi yerinde görülmemiştir.

Davacı, dava dışı ...'ın keşide ettiği, davalı bankanın Keçiören Şubesi'ne ait 4026600 seri numaralı, 30/07/2014 keşide tarihli ve 40.000,00TL bedelli çekten dolayı yapmış oldukları icra takibinin semeresiz kaldığını, çeki tahsil edememeleri sebebi ile zarara uğradıklarını, ortaya çıkan zarardan davalı bankanın sorumlu olduğunu, zira davalı bankanın dava dışı ...'a çek karnesi verirken, 5941 sayılı Çek Kanun ile Türk Ticaret Kanunu'nun kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davalı, kendisine mevzuat gereği yüklenen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Sorumluluğa sebep olduğu iddia edilen çekin, davacının eline ciro yoluyla geçtiği ve meşru hamil iken Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında, borçlu keşideci ... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlattığı, takipte herhangi bir tahsilat yapılamadığı dosya arasına alınan icra dosyasından anlaşılmaktadır. 5941 sayılı Yasa'nın 2. ve devamı maddeleri uyarınca; bankaların çek hesabı açma ve çek defteri düzenleme hususunda yasa ile kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken gerekli dikkat ve özen göstermesi gerekmektedir.

Gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediğinin tespiti bakımından değerlendirme yapılırken bankanın ulaşması mümkün ve gerekli verileri toplama yönündeki gayretine bakılması gerekir.

Davalı bankanın görev ve yükümlüklerini yerine getirirken gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediğini tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi raporunda davalı bankanın tüm sorumluluklarını yerine getirdiği ve kusurunun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; dava dışı borçlu ...'a davalı banka tarafından ilk olarak toplam 70 adet çek yaprağının 02/08/2012 tarihinde teslim edildiği, teslimden önce gerekli istihbaratın yapıldığı, ... tarafından keşide edilen edilen çeklerden birisinin ilk kez 02/06/2014 tarihinde karşılıksız çıktığı, davaya konu çek karnesinin 09/04/2014 tarihinde teslim edildiği, bu tarihte çek karnesi verilmesine engel bir hal bulunmadığı, çeklerin karşılıksız çıkmasından sonra kendisine çek yaprağı verilmediği,

davalı bankanın çek karnelerini düzenlerken gerekli araştırmaları yaptığı, yani azami dikkat, özen ve basireti gösterdiği böylelikle herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.