Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/736 K.2025/235

Av. ....

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/12/2020

KARAR TARİHİ : 14/04/2025

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

( .... Karar sayılı dosyası) DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/12/2020

KARAR TARİHİ : 05/07/2021

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

( .... sayılı dosyası) DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/12/2020

KARAR TARİHİ : 24/03/2021

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından .... Şubesinde bulunan .... IBAN numaralı hesaba ilişkin .... San.... Aş olan 31/07/2020 vadeli, 38.000,00-TL bedelli, ... seri nolu çekin keşide edildiğini, söz konusu çekin daha sonrasında lehdarı ... tarafından ... işlemi için ...

A.ş firmasına sunulduğunu, çek ile ilgili ödeme yasağı konulduğunu, ödemeden men kararının bankaya gönderilerek kayıtlara işlendiğini, müvekkilinin zayi olmuş çek bedellerini ödeme yasağı olması nedeniyle tevdi mahalline ödemiş, bu durumdan alacaklıyı 14.08.2020 tarihinde yapılan hacizle, 31.08.2020 ve 08.10.2020 tarihinde gönderilen ihtarname ile haberdar etmesine rağmen davalı taraf kötü niyetli olarak ihtiyati haciz ve cebri icra baskısı ile müvekkilin tevdii mahalline ödediği çek bedellerini ikinci kez tahsil etmeye çalışmış/çalışmakta olduğu,

müvekkil şirketin icra takibi yapılmasında herhangi bir kusuru olmadığı gibi takibe konu çeki ibraz tarihinde tevdi mahalline ödemiş olmakla söz konusu çek nedeniyle herhangi bir sorumluluğu ve borcu kalmadığını, davalı tarafça takip konusu çekler hakkında ödeme yasağı olduğunu, çek bedelinin tevdi mahalline ödendiğini bildiği halde hamili olduğunu iddia ettiği çeki tevdi mahalline ibraz etmek yerine müvekkil hakkında ihtiyati haciz alarak,

haksız ve hukuka aykırı haciz işlemleri ile müvekkilin ticari itibarını sarstığı gibi çek bedelini ikinci kez icra dosyasına ödemek zorunda bıraktığını, ödeme yaptığı halde haksız olarak başlatılan icra takibi dolayısıyla yeniden bir ödeme yaptığını, müvekkilin takip konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyetli takip nedeniyle davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etme zarureti doğduğunu, öncelikle müvekkil aleyhindeki .... e sayılı dosyası ile yapılan takibin durdurulması ile dosyaya depo edilen ödemenin alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmesine,

müvekkil şirketin .... E sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli olarak icra takibi yapan ve haciz işlemi uygulayan davalı aleyhinde %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının açmış olduğu davanın muhatabının müvekkili olmadığını, tek taraflı olarak açılan hasımsız bir dava olduğunu, çek iptali davası takip alacaklısının takip hakkını engellemediğini, davacı tarafın çeklerin kimin elinde olduğunu bilmesine rağmen takip hukuku ve müteallik bilimum mevzuat kapsamında başvurabileceği İİK 72 maddesi gereğince takipten önce menfi tespit davası yolu bulunmasına rağmen bu yola başvurmadığını, takipten önceki menfi tespit davasında çek bedelinin %15 i gibi bir tutarla icra takibini bertaraf etmesi mümkün iken,

davacı tarafın kötü niyetli olarak takibe sebebiyet verdiğini beyan ederek, dava konusu çekler ile ilgili olarak ....

Esas sayılı çek istirdatı davasının bekletici mesele yapılmasına, esasa ilişkin beyanları doğrultusunda haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, kötü niyetli davacının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkumiyetine, mahkeme tarafından verilen İhtiyati Tedbir kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını dosyada var olan teminatın depo edilerek davacı tarafa verilmemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

( .... )

TALEP

Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... şubesinde bulunan .... Iban nolu hesaba ilişkin lehtarı ... San. Ve Tic. Aş. Olan 31/09/2020 vadeli, 40.000,00-TL bedelli, ... seri nolu çekin keşide edildiğini, söz konusu çekin sonrasında lehtarı ... tarafından ... işlemi için ... Aş firmasına sunulduğunu, ... firmasının çekn kargoda zayi olduğu gerekçesiyle ....

Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve mahkemece ödeme yasağı konulduğunu, keşideci olan müvekkilinin muhatap kalabileceği hukuki süreçlerden dolayı hak kaybına ve zarara uğramamak adına çek ile ilglii olarak tevdi mahalli tayini talep edildiğini ve .... sayılı dosyasına verdiği karar uyarınca çek bedelinin keşide tarihinde .... Esas sayılı hesabına yatırıldığını, çekin davalı tarafından bankaya ibrazı sonrası davalı şirkete ...

Noterliğinin 08/10/2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile çek hakkında ödemeden men yasağı bulunması nedeniyle çek bedelinin tevdi mahalline yatırıldığının ihtar edildiğini, ihtara rağmen .... Değişik iş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, .... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, kısacası müvekkilinin araçlarına, tapularına, banka hesaplarına tüm hak ve alacaklarına haciz konulduğunu, ....

Mahkemesine yapılan başvuru sonucu ihtiyati haczin kaldırıldığını, icra mahkemesine yapılan şikayet sonucunda da .... Mahkemesinin 20/10/2020 tarih, .... sayılı yetkisizlik kararı verildiğini, davalı tarafça dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi talebi üzerine ....

Esas sayılı dosyası ile yeniden takip yapıldığını, müvekkilinin zayi olmuş çek nedeniyle mağdur olduğunu, çek bedeli nedeniyle müvekkilinin bir sorumluluğu ve borcu bulunmadığını beyan ederek, müvekkilinin aleyhindeki .... Esas sayılı dosyası ile yapılan takibin durdurulması ile dosyaya depo edilen ödemenin alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin ....

Esas sayılı dosyasına borcu olmadığının tespitine, kötü niyetli olarak icra takibi yapan davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; çek iptali davasının takip alacaklısının takip hakkını engellemeyeceğini, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu kendisinin de taraf olmadığı davada verilen bir kararın takip hakkını engellemeyeceğini, müvekkilinin iş bu çekin yasal hamili olduğunu, dava konusu çekin illetten mücerret olduğunu, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını ve iyi niyetli meşru hamil olduğunu,

davacı tarafça hak kaybına ve zarara uğramamak kastıyla tespit davası açıldığını ve çekin kimin elinde olduğunu bilmesine rağmen takip hukuku ve müteallik bilimum mevzuat kapsamında başvurabileceği İİK 72 maddesi gereğince takipten önce menfi tespit davası yolu bulunmasına rağmen bu yola başvurmadığını beyan ederek, dava konusu çekler ile ilgili açılan ....

Esas sayılı çek istirdatı davasının bekletici mesele yapılmasına, esasa ilişkin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, kötü niyetli davacının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkumiyetine, mahkeme tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını dosyada var olan teminatın depo edilerek davacı tarafa verilmemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

( .... )

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... Şubesinde bulunan .... IBAN numaralı hesaba ilişkin lehtarı ... San. ve Tic. A.Ş. olan 31/09/2020 vadeli, 16.000,00-TL bedelli, ... seri nolu çekin keşide edildiğini, söz konusu çekin daha sonrasında lehdarı ... tarafından ... işlemi için ... A.Ş.

Firmasına sunulduğunu, ... firması, söz konusu çekin kargoda zayi olduğu gerekçesiyle .... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını ve çekle ilgili mahkemece ödeme yasağı konulduğunu, keşideci olan müvekkili tarafından, muhatap kalabileceği hukuki süreçlerden dolayı hak kaybına ve zarara uğramamak adına çek ile ilgili olarak tevdi mahalli tayini talep edilmiş ve ..... Sayılı dosyasına verdiği karar uyarınca çek bedeli keşide tarihinde ....

E. Sayılı hesabına yatırıldığını, çek davalı tarafından bankaya ibraz edildikten sonra davalı şirket söz konusu çek ile ilgili yaptıkları takip nedeniyle 14.08.2020 tarihinde fiili hacze geldikleri esnada bilgilendirildiğini, ihtiyati hacizlerin kaldırılması amacıyla .... D.İş sayılı dosyasına yapılan başvurucu sonucu ihtiyati haciz kararının kaldırıldığını, icra mahkemesine yapılan şikayet sonucu da ....

Mahkemesinin 17.08.2020 tarih .... sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verildiğini, yetkisizlik kararı üzerine davalı tarafça dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi talebi üzerine de .... E sayılı dosya ile yeniden takip yapıldığını beyanla, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı usulüne uygun olarak yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

GEREKÇE

Asıl ve Birleşen davalar Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit davasıdır.

Asıl dava yönünden ihtilafın; Davacının keşidecisi olduğu .... San. Ve Tic. A.ş olan 31/07/2020 vadeli 38.000,00-TL bedelli ... seri nolu çek nedeniyle davalı firma tarafından .... Esas sayılı icra dosyası ile yapmış olduğu icra takibine dayanak davacının davalıya borçlu olup olmadığı, varsa borcunun yerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmıştır.

Birleşen .... Esas sayılı dosyasına ilişkin taraflar arasındaki ihtilafın; Davacının keşidecisi olduğu .... San. Ve Tic. A.ş olan 31/09/2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli ... seri nolu çek nedeniyle davalı firma tarafından .... Esas sayılı icra dosyası ile yapmış olduğu icra takibine dayanak davacının davalıya borçlu olup olmadığı, varsa borcunun yerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmıştır.

.... Esas sayılı dosyasına ilişkin taraflar arasındaki ihtilafın; Davacının keşidecisi, ... ... A.ş. Olduğu, 31/09/2020 tarihli, 16.000,00-TL bedelli ... seri nolu çek nedeniyle davalı firma tarafından .... Esas sayılı icra dosyası ile yapmış olduğu icra takibine dayanak çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, borcunu yerine getirip getirmediği noktasında toplanmıştır.

Mahkememizden verilen .... sayılı kararı .... Dairesi'nin 14/10/2024 tarih ve .... sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA,, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldı.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde .... sayılı kararı, 14/03/2022 tarihli kararı ile asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine

.... Dairesi'nin 14/10/2024 tarih ve .... sayılı kararı ile, " ... Asıl dava yönünden mahkeme kısa kararında; davanın reddine karar verilmişken gerekçeli karar da asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmekle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır. Kısa kararda birleşen davalar yönünden karar verilmemesi doğru olmamıştır.

Kanunda belirtilen sınırlar ve kurallar çerçevesinde hem maddi, hem de hukuki denetim yapılan istinaf kanun yolunda, HMK'nın 353/(1)-b-2, maddesi, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlemesini içermekte ise de, somut olayda maddi ve hukuki denetime elverişli bir hüküm bulunduğundan söz edilemez.

Bu durumda Dairemizce, bu husus kamu düzenine ilişkin olmakla HMK'nin 355.maddesi uyarınca esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve usulüne uygun nitelikte karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir...." ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; Mahkememizce Asıl ve birleşen davalara ilişkin; .... sayılı icra takip dosyası aslı, .... Esas sayılı icra takip dosyası aslı, .... Esas sayılı icra takip dosyası aslı ile .... sayılı dosyası uyap sureti ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.

Asıl ve Birleşen davalara yönelik. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ile birlikte yapılan inceleme sonucunda; söz konusu davalara ilişkin çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, çeklerin kargoda zayi olmaları nedeni ile ...

Aş. firması tarafından çek iptali davalarının açıldığı, mahkemece ödeme yasağı konulduğu davacı/keşideci/borçlu tarafından tevdii mahalli tayin ettirilerek çek bedellerinin belirlenen mahallere yatırıldığı, daha sonra çeki elinde bulunduran hamil davalı/alacaklı tarafından çekler dayanak gösterilerek yapılan icra takiplerinden kaynaklı davacının borçlu olup olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası olduğu,

dava ve icra takibine konu olan çekler Kambiyo senedi ve havale niteliğinde bir ödeme aracı olup çeki elinde bulunduran hamil bankaya ibraz etmek sureti ile alacağını tahsil etme hakkını kullanabileceği, çekin keşidecisi olan davacının imzayı inkar veya herhangi bir nedenle dava ve icra takiplerine konu çeklerden borçlu olmadığını iddia etmediği gibi borcunu kabul ettiği, çeklerin zayii olduğu dönemde hasımsız olarak açılan tespit davası sonucu .....

Sayılı ilamı ile tevdi mahalli tayin ettirmek sureti ile borçlu olmaktan kurtulmuş olmayacağı,zira davalının hasımsız olarak açılan davanın tarafı olmadığı,davalının aleyhine bir tedbir kararı verilmediği, bu durumun çeki elinde bulunduran hamil/alacaklı/davalı'nın icra takibi yapmasına engel olacak mahiyette bir hak doğurmayacağı aşağıda anılan içtihat uyarınca da ;

"Diğer taraftan alacaklı cirantanın taraf olmadığı hasımsız çek iptali davasında verilen tedbir kararı da takip alacaklısını bağlamaz. 6102 sayılı TTK'nun 778/1-c maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken 708. maddesi gereği senedin vadesinde ibraz olunmadığı ahvalde, keşideci borçlu aynı Kanunun 712. maddesi (yürürlükten kaldırılan 6762 sayılı TTK'nun 624. maddesi) uyarınca masraf ve hasar hamile ait olmak üzere bono bedelini bir bankaya tevdi ederek borçtan kurtulur. Bu gereği yerine getirmeyen keşideci borçlunun vadesinde senedin ödenmek üzere kendisine ibraz olunmadığına ilişkin iddiası mercide tartışma konusu yapılamaz. Keşidecinin takibi için protestosuna da gerek bulunmamaktadır.

Somut olayda, her ne kadar itiraz eden borçlu keşideci tarafından takibe konu bononun çalınması nedeniyle .... E sayılı dosyasında ... tarafından senet iptali davası açıldığı ve bu davada kendilerinin başvurusu üzerine mahkemece muhatap bankanın tevdi mahalli tayin edilerek bono karşılığının bankaca 02/06/2021 tarihinde bloke edildiği görülmüş ise de, bono bedelinin ibraz anında alacaklıya ödenmediği dolayısıyla alacaklının takip yapmakta haklı olduğu anlaşılmaktadır.( .... .)

Davalının takip yapmakta haklı olduğu ve de davacının borcu ödemiş sayılmayacağı bu hali ile;Asıl ve Birleşen davalar yönünden davaların ayrı ayrı reddine ayrıca İhtiyati Tedbir kararı verilip, teminat bedeli yatırılan Birleşen .... sayılı davası yönünden, İİK 72/4 maddesinde yer alan "Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar" hüküm gereğince verilen tedbir kararlarının kendiliğinden kalkmış olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip .... Hakim .... · ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır