Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/5 K.2025/213

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı müvekkilinin firma plastik bant ve ambalaj ticareti ile uğraşmakta olup firmaya ait 4 adet çek firma yetkililerinin bilgi ve muvafakatı dışında, şirketten bir şekilde bilinmeyen şahıslar tarafından alındığını ve çekler üzerine muhtelif rakam ve tarihler yazılmak suretiyle muhtelif bankalara tahsil edilmek üzere takasa verildiğini, çek hesaplarının bulunduğu banka yetkililerinin müvekkili firmayı aramaları üzerine çek örneklerine ulaşıldığı,

çeklerdeki imzaların firma yetkililerine ait olmadığı ve keşide tarihleri ile çek tutarlarının sahte olduğunu çek aslında birtakım tahrifatların yapıldığını, çekleri tahsil etmeye çalışan şahıslar veya firmalarla müvekkil firmanın ticari veya hukuki bir alış-verişinin bulunmadığı öğrenildiğini, müvekkili firma tarafından çekler üzerindeki imza, yazı ve miktar tahribatları nedeniyle de ......nezninde suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilin lehdarı olduğu 4 adet çekin çalındığı ve kötü niyetli 3.şahıslar tarafından tahsil edilme amaçlı olarak bankalara ve factoring firmalarına ibraz edilerek tahsil edilmeye çalışıldığını,

müvekkili yönünden ağır ve telafisi güç zararlara neden olacağını ilgili çeklerin tahsilinin durdurulması ve iptalini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Davaya konu çek örnekleri, ... cevabi yazıları Müdahale talep eden ... San. ve Tic. A.Ş vekilinin 27/03/2025 tarihi celsede tespit edilen beyanı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: Kıymetli Evrak İptali istemine ilişkindir.

Talebin yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 818/1. Fırka (s) bendi yollaması ile aynı kanunun 757-763, 764/1. Fıkrası hükümlerinden ibarettir.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz. (Emsal ...... Dairesi'nin 13/07/2023 tarih, ......sayılı kararı).

Keza, TTK. 818/1 maddesinin (s) bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddeleri uyarınca; zayi edilen çek hakkında iptal davası açma yetkisi, çekin yetkili hamiline ait olup, davacının talep konusu çekin kaybolduğundan ödemeden men kararı verilmesi talebinin de reddine karar verilmesi gerekmiştir (Emsal: ......Dairesi'nin 17/03/2021 tarih, ...... sayılı kararı). Bu nedenle, davacı vekilinin talep konusu etmiş olduğu çekler yönünden ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

...... Dairesi'nin 13/11/2018 tarih ...... sayılı kararında "...Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur." Bu nedenle davaya ve duruşmaya müdahil olarak kabul edilmeyen müdahale talep eden ... San. ve Tic. A.Ş., müdahil olarak gerekçeli karar başlığında da gösterilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Davacı her ne kadar dava dilekçesinde çekin lehtarı olduğunu da beyan etmiş ise de yargılamada davacının çeki keşide eden olarak dava konusu çeklerde unvanın bulunduğu, kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkının TTK'nun 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinde çıkan kişi yani yetkili hamilin bu davayı açma hakkına sahip olduğu ve davacının keşideci olduğu anlaşılmış olup keşidecinin zayi nedeniyle iptali davası açma hakkı olmadığından, davanın ve ödeme yasağı talebinin ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulması gerekmiştir.

Başkan ...... · ¸e-imza · Üye ...... · ¸e-imza · Üye...... · ¸e-imza · Katip ...... · ¸e-imza