Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/712 K.2025/562

..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : .....

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 25/09/2025

KARAR TARİHİ : 02/10/2025

GR.KR.YZM.TARİHİ : 02/10/2025

Mahkememize tevzi edilen dosyanın ..... Mahkemesi'nin 25/09/2025 tarih, ..... sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderildiği; mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ... tarafından keşide edilen, ..... Şubesi, ... Seri Nolu, ..... Keşide Yerli, 17.02.2025 Keşide Tarihli, 200.000 TL bedelli çekin zilyedi olduğunu ve müvekkilinin zilyedi olduğu bu çeki kaybettiğini, yeni çek karnesi alınmak adına söz konusu çekin bankaya geri ibrazı gerektiğini, kaybolan çekin imzalı olduğunu fakat bankaya ibraz edilmediğini, bu nedenle görüntüsünün de mevcut olmadığını beyan ederek; öncelikle ..... Şubesi Şubesi müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde teminatsız olarak tedbir kararı verilmesine, ..... Şubesi, ... Seri Nolu, ..... keşide yerli, 17.02.2025 keşide tarihli ve 200.000,00-TL bedelli çekin zıyaı nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, kıymetli evrak iptali davası niteliğindedir.

Dava dilekçesinin incelenmesinde; davaya konu çekin davacı ... tarafından keşide edildiği, ancak çek kaybedildiğinden ellerinde mevcut görüntüsünün bulunmadığı beyan edilmiştir.

6102 sy TTK'nın 651/2. maddesinde yer alan "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." düzenlemesi gereği çek iptali davası açma hakkı senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir, keşidecinin böyle bir hakkı yoktur.

Mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 711/3. Maddesinde “Keşideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten menedebilir.” şeklinde düzenleme mevcut iken yürürlükte bulunan 6102 sy TTK'ya bu hüküm alınmamış, mülga 6762 sy kanunun 711. maddesinin 6102 sy TTK'daki karşılığı olarak 799. Madde düzenlenmiştir ve madde metni "(1) Çekten cayma ancak ibraz süresi geçtikten sonra hüküm ifade eder.

(2) Çekten cayılmamışsa, muhatap, ibraz süresinin geçmesinden sonra da çeki ödeyebilir." hükmünü içermektedir. 6102 sy kanunun 799. maddesi gerekçesinde de "... 6762 sayılı Kanun, maddenin üçüncü fıkrasını İsv.BK. m. 1119 (3) hükmünden aynen aktarmıştır.

Kaynak öğretide de tartışmalara yol açan, amaç ve faydası pek belirlenemeyen bu hüküm, Türkiye’de yanlış anlamalara neden olmuş ve çekin niteliğiyle bağdaştırılması mümkün olmayan bir uygulamanın yerleşmesine de sebebiyet vermiştir. Karışıklık yaratmaktan başka hiçbir yarar sağlamayan ve çekin değerini düşüren bu hüküm kaldırılmıştır." denilmiştir.

Kanun, açık bir şekilde ibraz süresi içerisinde keşideciye çekin ödenmesinin durdurulması hakkı vermemiş olup dava konusu çekte olduğu gibi keşidecinin kendisini lehtar olarak gösterip düzenlediği çeklerde lehtar sıfatına dayalı olarak çek iptali ve ödeme yasağı talep etmesi kanunun amacına aykırı olacaktır.

Huzurdaki dava dosyası bu esaslara göre incelendiğinde; davacının keşideci olduğu ve keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı anlaşıldığından, davanın ve ihtiyati tedbir talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · ¸e-imza Hakim ..... · ¸e-imza