Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/247 K.2023/117

... DAVALI : ... Mersis No: ... VEKİLİ : Av. ... ...

DAVA

Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü

DAVA TARİHİ : 08/10/2015

KARAR TARİHİ : 02/11/2023

KARAR YAZIM

TARİHİ :09/01/2024

Taraflar arasında görülen davada mahkememizce verilen 10.04.2018 tarih ve .... sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Dairesi'nce verilen 05.03.2020 tarih ve .... sayılı kararın ... Dairesi'nin 21/04/2021 tarih ve ... sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yapılan açık duruşma neticesinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin 01.09.2010 tarihli ... sayılı tasarım tescil başvurusuna davalı tarafından yapılan itirazın ... tarafından ... sayılı karar ile reddedildiğini, aynı kapsamda açılan iptal davasının da reddedilerek ... denetiminden de geçmek suretiyle kesinleştiğini, bu süreçte davalı tarafından başvurusu yapılan 13.10.2011 tarih ve ... sayılı tasarımın dava dosyasına sunulduğunu, bu tasarımın 554 sayılı KHK ile tanımlanan yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadığını ileri sürerek, davalının ... sayılı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; dava konusu yol süpürme araçlarında teknik zorunluluktan kaynaklanan pek çok ortak özelliklerin olduğunu, bu araçların genellikle kamu idarelerince açılan ihaleler ile alındığını, şartnamelerde araçların detaylı bir şekilde tanımlandığını, ayırt ediciliğin ufak ayrıntılarda sağlanabildiğini, müvekkilinin tasarımı açısından bu farklılıkların, asimetrik yapı ile yuvarlatılmış ve ergonomik hatlar kullanımı, birden fazla emiş boğazı kombine vakum ünitesinin bulunması, fırça konumlarının farklılaşması,

genel dış görünüm, üstyapı motoru havalandırmasının formu, çöp haznesi vakum hortumu yuvası, aks mesafeleri, çöp haznesi boyutları vb. pek çok aksamda ve detayda farklılaşması olarak listelenebileceği, davacının ... Esas sayılı dosyası ile de benzer iddialarla dava açtığını, bu dosyaya sunulan bilirkişi raporunda tasarımların farklı olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı adına tescilli tasarımın 554 sayılı KHK 3, 5, 6, 7, 10 maddeleri kapsamında yeni ve ayırt edici olup olmadığı hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Bozma öncesi dosyaya sunulan kök raporda;

... (...) ve ... (...) veritabanlarında dava konusu tasarımlar ile ilgili ... sınıf kodu (12-08 ve 12-13) ve ürün tanımı ile yapılan mutlak yenilik araştırması kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucu taraf tasarımlarına benzer tasarım bulunmadığı,

Taraf tasarım tescil başvurularında yer alan görsel anlatımlar incelendiğinde ortak tasarım özelliklerinin var olduğu, ancak bu özelliklerin tasarımların ilgili olduğu alanda ve pazar koşullarında teknik şartnameler çerçevesinde oluştuğu,

Söz konusu görsel anlatımların teknik çizim (davacı) ve fotoğraf (davalı) gibi iki farklı sunum biçiminde olmasından kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle dava ve tescil konusu araçları birebir görmenin/incelemenin sağlıklı ve rasyonel bir değerlendirme için gerekli olduğu, bunun sağlıklı yapılabilmesi için araçların yan yana mukayesesinin temin edilmesinin yararlı olacağı,

şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce davalıların üretip teslim ettiği dva konusu tasarıma konu araçların bulunduğu ... taraf tasarımlarına konu araçlar bilirkişilerce yan yana karşılaştırılak ek rapor düzenlenmiştir.

Mahkememizce alınan 2.ek raporda;

... (...) ve Avrupa Topluluk Tasarım Tescili (...) veritabanlarında dava konusu tasarımlar ile ilgili ... sınıf kodu (12-08 ve 12-13) ve ürün tanımı ile yapılan mutlak yenilik araştırması kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucu taraf tasarımlarına benzer tasarım bulunmadığı,

Ek görev kapsamında taraf tasarımlarına konu araçların 22.06.2017 günü ... bahçesinde yan yana mukayesesinin yapılması sonucunda; araçlar arasında tasarım bütünlüğünü etkilemeyecek derecede, ufak ayrıntı oluşturacak şekilde son derece küçük noktalar açısından farklılık bulunduğu,

Ek görev kapsamında yerinde yapılan karşılaştırma sonucunda; davalı tasarımının davacı tasarımı karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını haiz olmadığı,

Seçenek özgürlüğü kapsamının genişliği de dikkate alınınca davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın davacı tasarımı karşısında hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğu

şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 10.04.2018 tarih ve .... sayılı karar ile; iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalı tasarımının davacı tasarımı karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını haiz olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı adına tescilli ... sayılı tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

...'nin 05.03.2020 tarih ve .... sayılı kararıyla;'' (...) davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğu, taraflar arasında aynı ürünlerin haksız rekabet teşkil ettiği iddiasıyla görülen davada alınan ve işbu dosyaya da sunulan 10.11.2014 tarihli kök ve 27.07.2015 tarihli ek bilirkişi raporunda, tarafların makinelerinin gerek görsel gerekse teknik ve fonksiyonel özellikler bakımından benzerlikler göstermekte ise de, ürünlerin maliyetinin yüksekliği de dikkate alındığında, bire bir ayniyetin bulunmadığı,

dolayısıyla karıştırılma olasılığının ve haksız rekabet için aranan benzerlik şartının gerçekleşmediği sonucuna varılmış ve bu hususta verilen 17.12.2015 tarihli kararın, ...

Dairesi'nin 19.03.2018 gün ve .... sayılı bozma ilamının kapsamı dışında kalarak, 20.01.2020 gün ve ... sayılı ilamı sonucunda kesinleştiği görülmüş ise de tasarım ve haksız rekabet hukukunun koruma alanlarının farklı bulunması, bu farkın pratik sonucu olarak haksız rekabet hukukunda dürüstlük kurallarına aykırı olmadıkça serbest rekabet ilkesinden yararlanılarak,

önceki ürüne benzetme özgürlüğü mevcutken, sınai mülkiyet hukukunda mutlak haklara tecavüz eyleminin gerçekleştiğinin kabulü için bu eylemin hangi metotlar kullanılarak gerçekleştirildiğinin önem taşımadığı nazara alındığında, davalı vekilinin her iki dosyada alınan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğuna dair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

... 'nin 21/04/2021 tarih ve ... . sayılı kararıyla, ''(...) Dava, endüstriyel tasarım belgesi hükümsüzlüğüne ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince 03.07.2017 tarihli ve 12.03.2018 tarihli bilirkişi raporları hükme esas alınarak davacı adına tescilli endüstriyel tasarım belgesine istinaden üretilen süpürme aracı ile davalı adına tescilli endüstriyel tasarım belgesine istinaden üretilen süpürme aracı üzerinde yapılan karşılaştırmaya göre davalının endüstriyel tasarım belgesinin davacının endüstriyel tasarım belgesi karşısında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davalı vekilince hükme esas alınan bilirkişi raporlarına davacı tarafından müvekkili aleyhine açılan haksız rekabet davasında alınan bilirkişi raporlarında aynı araçların karşılaştırıldığı ve benzer olmadıklarının ifade edildiğine dair ciddi itirazlar ileri sürülmüş, İlk Derece Mahkemesince, bu itirazları karşılar bir bilirkişi raporu alınmadığı gibi karar yerinde de bu itirazlar değerlendirilmemiştir.

Bu durumda davalı tarafın itirazlarına dayanak haksız rekabet davası dosyası getirtilip anılan dosyadaki raporlar da değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün açıklanan nedenlerle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. '' gerekçesiyle, ''Yukarıdaki bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA karar verilmiştir.

Dava mahkememizin ... E. Sırasına kaydedilmiştir. Yapılan yargılamada; ... bozma ilamı, iddia, savunmalar doğrultusunda dosyada bulunan bilirkişi raporu ile ... 'nin bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin tartışılarak giderilmesi için bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Bozma sonrası alınan bilirkişi RAPORUNDA özetle; dava konusu ... sayılı tasarımın ... sayılı tasarım karşısında, bilgilenmiş kullanıcı tarafından tespit edilebilecek olan mevcut farklılıkların tasarımları genel izlenim itibariyle farklılaştırdığı göz önünde bulundurulduğunda yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olduğu, Dosya kapsamında ... tarafından hazırlanmış olan kök, ek ve ikinci ek rapor bakımından yerinde incelemede karşılaştırılan araçlardan davacıya ait aracın ... sayılı tasarıma konu görsellerden farklı olduğu,

dolayısı ile yerinde incelemeye konu araçlar bakımından ... sayılı tasarım ile dava konusu ... sayılı tasarımların karşılaştırılmasının yapılması söz konusu olmadığı, yerinde incelemede karşılaştırılan araçlar bakımından; araçların bütün itibariyle benzerlik taşıdığı, aralarındaki ufak farklılıkların ise araçlara ayırt edicilik kazandıracak nitelikte olmadığı, dosya kapsamında ... E. sayılı dosya kapsamından ... tarafından hazırlanmış kök ve ek rapor bakımından ...

E. sayılı dosya kapsamından ... tarafından Konya 35. Şube Şefliği ve Afyon 31. Şube Şefliğinde yerinde inceleme yaptığı araçlar ile ... tarafından ... bahçesinde yapılan yerinde incelemeye konu araçların aynı araçlar olduğu, yerinde incelemede karşılaştırılan araçlardan davacıya ait aracın ... sayılı tasarıma konu görsellerden farklı olduğu, dolayısı ile yerinde incelemeye konu araçlar bakımından ... sayılı tasarım ile dava konusu ... sayılı tasarımların karşılaştırılmasının yapılması söz konusu olmadığı, yerinde incelemede karşılaştırılan araçlar bakımından;

belirtilen raporlarda ulaşılan “ilgili tüketicisi/bilgilenmiş kullanıcısı nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verecek düzeyde benzer olduklarından bahsedilmesinin mümkün olmadığı” kanaatinin yerinde olmadığı, dava konusu ürünlerin ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Bozma sonrası alınan bilirkişi EK RAPORUNDA özetle;

Kök raporda yer alan, “Dava konusu ... sayılı tasarımın ... sayılı tasarım karşısında, bilgilenmiş kullanıcı tarafından tespit edilebilecek olan mevcut farklılıkların tasarımları genel izlenim itibariyle farklılaştırdığı göz önünde bulundurulduğunda yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olduğu, Dosya kapsamında ... tarafından hazırlanmış olan kök, ek ve ikinci ek rapor bakımından yerinde incelemede karşılaştırılan araçlardan davacıya ait aracın ... sayılı tasarıma konu görsellerden farklı olduğu,

dolayısı ile yerinde incelemeye konu araçlar bakımından ... sayılı tasarım ile dava konusu ... sayılı tasarımların karşılaştırılmasının yapılması söz konusu olmadığı, yerinde incelemede karşılaştırılan araçlar bakımından; araçların bütün itibariyle benzerlik taşıdığı, aralarındaki ufak farklılıkların ise araçlara ayırt edicilik kazandıracak nitelikte olmadığı, dosya kapsamında ... E. sayılı dosya kapsamından ... tarafından hazırlanmış kök ve ek rapor bakımından ...

E. sayılı dosya kapsamından ... tarafından ... yerinde inceleme yaptığı araçlar ile ... tarafından Karayolları Konya 35. Şube Şefliği bahçesinde yapılan yerinde incelemeye konu araçların aynı araçlar olduğu, yerinde incelemede karşılaştırılan araçlardan davacıya ait aracın ... sayılı tasarıma konu görsellerden farklı olduğu, dolayısı ile yerinde incelemeye konu araçlar bakımından ... sayılı tasarım ile dava konusu ... sayılı tasarımların karşılaştırılmasının yapılması söz konusu olmadığı, yerinde incelemede karşılaştırılan araçlar bakımından;

belirtilen raporlarda ulaşılan “ilgili tüketicisi/bilgilenmiş kullanıcısı nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verecek düzeyde benzer olduklarından bahsedilmesinin mümkün olmadığı” kanaatinin yerinde olmadığı” değerlendirmeler, konusunda heyetin görüş ve kanaatini değiştirmesini gerektirecek bir husus bulunmadığı; yerinde incelemeye konu davalı aracı ile dava konusu ... sayılı tasarıma ait görsellerin aynı araca ait olduğu,

yerinde inceleme konu davacı aracının davalıya ait dava konusu ... sayılı tasarımın başvuru tarihi olan 13.10.2011 tarihinden önce üretiminin yapılmış olması halinde işbu tasarımın “yerinde incelemeye konu araçların bütün itibariyle benzerlik taşıdığı, aralarındaki ufak farklılıkların ise araçlara ayırt edicilik kazandıracak nitelikte olmadığı” gerekçesi ile ayırt edicilik taşımadığı, ... tarafından açılan ... sayılı ihalesi bakımından davaya konusu tasarımı taşıyan aracın ihale için davalı tarafından “sağlanan”/”sağlanması taahhüt edilen” araç olması durumunda;

dava konusu tasarımın başvuru tarihi öncesinde işbu tasarımın kamuya arz sunulduğunun kabulü gerektiği, dava konusu ürünlerin ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

GEREKÇE

554 sayılı KHK’nın 3/a bendine göre; tasarım, bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütündür. 554 sayılı KHK’nın “Genel Şartlar” başlığını taşıyan 5 inci maddesinde; belge verilerek korunacak tasarımların yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar olduğu hükme bağlanmıştır. Nitekim dava konusu tasarımın haklı bir koruma elde edip etmediğinin tespitinde “yenilik” ve “ayırt edici nitelik” kriterlerini taşıyıp taşımadığının belirlenmesi önem arz etmektedir.

Yenilik kriterini düzenleyen 6 ncı maddenin 1 inci fıkrası uyarınca; bir tasarımın aynısı, tescil başvurusundan önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamışsa o tasarım yeni kabul edilir. “Bir tasarımın aynısı” kavramından ne anlaşılması gerektiği anılan 1 inci fıkranın ikinci cümlesinde açıklanmış bulunmaktadır. Buna göre; küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımlar dahi “aynı” kabul edilir. Madde hükmüne göre yenilik değerlendirmesinde temel alınan kriter mutlak yenilik, yani dünyada yenilik ilkesidir.

554 sayılı KHK ile tasarımların korunabilmesi için “mutlak yenilik” ölçütü getirilmiş olduğundan, sadece taraflarca bildirilen delillerle bağlı kalınmaksızın, konusunda uzman bilirkişiler tarafından 554

sayılı KHK’nın 5 ila 10. maddeleri çerçevesinde inceleme yapılması söz konusu olabilmektedir1 . Mutlak yenilik ölçütü, tasarımın aynısının gerek Türkiye’de gerekse dünyanın herhangi bir yerinde, hem daha önce tescil edilmemiş olmasını hem de herhangi bir şekilde kamuya sunulmamış olmasını gerektirmektedir.

Ayırt edicilik kriterini düzenleyen 7 nci madde uyarınca;

a) Başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya sunulmuş olan veya

b) Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olarak yayınlanmış ve ayırt edici nitelik açısından değerlendirilen tasarımın başvuru veya rüçhan tarihinde henüz koruma süresini doldurmamış olan tasarımlar, ayırt edicilik değerlendirmesinde dikkate alınırlar.

554 sayılı KHK’nın 7/1 hükmü uyarınca, herhangi bir tasarımın ayırt edici nitelik açısından kıyaslandığı diğer bir tasarımın, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin belirgin bir farklılık arz etmesi gerekmektedir. Bilgilenmiş Kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Öğretide, bilgilenmiş kullanıcının bir uzmanı ifade etmediği; ortalama bir tüketiciden daha üst düzeydeki bir ara veya nihai tüketici olarak anlaşılması gerektiği ifade edilmiştir.

Aynı maddede, ayırt edici nitelik bakımından birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verileceği ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun göz önüne alınacağı da hükme bağlanmıştır.

Seçenek özgürlüğü ile ilgili olarak, koruma dışı hallerin değerlendirildiği 10’uncu maddede; “teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiç bir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar koruma kapsamı dışındadır” ifadesi yer almaktadır. Aynı maddeye göre, “tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, başka bir ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya bağlayabilmek için ancak zorunlu biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarımlar koruma kapsamı dışında” kalmaktadır.

554 sayılı KHK’nın 43. Maddesinde hükümsüzlük halleri:

Aşağıdaki hallerde tasarımın hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:

a) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci ila 10 uncu, maddelerinde belirtilen koruma şartlarına sahip olmadığı ispat edilmişse.

b) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü, 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddesinde belirtilen hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse.

c) Tescilli bir tasarım, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki diğer tasarımın başvuru tarihi kendisinden önce ise.

şeklinde tanımlamaktadır.

... E. sayılı Dosyası İncelendiğinde; davacı sıfatıyla ....LTD.ŞTİ. Firması ... ve ... TİC. VE SAN.A.Ş.'ye karşı ... E. sayılı davayı “davalıların haksız rekabet oluşturan n uğramış olduğu maddi zarara karşın” tazminat talebiyle ikame ettiği; buna karşın davalı vekili davacının davalıyı ve ürettiği ürünleri tamamen haksız olarak kötülemesini gerekçe göstererek davalının uğramış olduğu maddi ve manevi zararın tazmin edilmesi talebiyle karşı dava açtığı; ...

Mahkemesinin 09/06/2011 tarih ve ... sayılı kararıyla görevsizlik kararı verildiği ve ...'nin esasına kaydedilerek 29.12.2011 tarih .... sayılı kararıyla “asıl ve karşı dava bakımından mahkemenin görevsizliğine karar verildiği, ... Dairesinin 02.05.2013 tarih ve ... sayılı kararı ile “yargı yeri olarak ... Mahkemesinin belirlenmesine” yönünde karar tesis edildiği, ...

E. sayılı dosya üzerinden yargılamaya devam olunduğu, dosyanın kapsamında; mahkemenin 17.04.2014 tarihli duruşmasında taraflarca teslimatı yapılmış ... ve ... vakumlu süpürgeleri yerinde inceleyerek belirlenen uyuşmazlık konularında bilirkişi raporu düzenlenmesine karar verildiği; bilirkişiler tarafından düzenlenen 10.11.2014 tarihli bilirkişi raporunda “Asıl Davada Haksız Rekabet İlişkin” ve “Karşı davada Haksız Rekabete İlişkin” ayrı başlıklar altında değerlendirme yapıldığı,

sonuç olarak ''dava konusu yol süpürme makinelerinin temel olarak teknik şartnamede belirlenen hususlarda tasarlanması gerektiği, şartamede belirtilen özellikleri bakımından taraflara ait ürünlerin ortak olmasını durumunun benzerlik olarak değerlendirilemeyeceği; bu ortak özellikler haricinde kalan unsurlarda davacı ... firması ile davalı ... firması tarafından üretilen yol süpürme makinelerinin ilgili tüketicisi/bilgilenmiş kullanıcısı nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verecek düzeyde benzer olduklarından bahsedilmesinin mümkün olmadığı,

davalı ... firmasının bu bağlamda haksız rekabete dayalı tazminat talepleri yönünden herhangi bit sorumluluğu bulunmadığı, davalılardan ...’nun ise haksız rekabete dayalı tazminat talepleri yönünden maddi anlamda davacıyı zarara uğrattığı hususunun belgelendirilemeyeceği ancak davacıya ait işyerinden ayrılırken yanında götürdüğü çizim ve sair dokümanların varlığının tespit edilmiş olması nedeniyle TTL 54 vd hükümleri uyarınca haksız rekabet hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilecek bu eylemi sebebiyle manevi tazminat ile sorumlu tutulması gerektiği bu hususta nihai takdir yetkisinin sayın mahkemeye ait olduğu,

mahkemece aksi yönde bir görüş benimsenmesi ve davacı yanın davalılar eylemleri nedeniyle maddi zarara uğradığına kanaat getirilmesi halinde uğradığı zararın 500.649,68-TL olması gerektiği, karşı dava yönünden ... firmasının manevi tazminat taleplerinin ise yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında yerinde olmadığı ancak bu hususta da takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu” sonucuna varıldığı;

itirazlar neticesinde alınan 27.07.2015 tarihli bilirkişi ek raporunda '' kök raporda yer alan görüş ve değerlendirmelere yönelik taraf beyan ve itirazlarının işbu rapor kapsamında karşılandığı ve görüş değiştirmeye neden yeni bir hususun söz konusu olmadığı'' sonucuna varıldığı; mahkeme tarafından 17/12/2015 tarih ve .... Sayılı kararıyla.

“Asıl davada ... hakkında açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine, Davalı ... hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'ndan alınarak davacıya ödenmesine, davalı ... hakkında açılan maddi tazminat davasının reddine, Karşı davanın reddine” karar verildiği, taraf vekilleri tarafından temyiz başvuru yapıldığı, ...

Dairesinin 19.03.2018 tarih ve .... sayılı kararı ile “davacı/karşı davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile asıl davada verilen kararın davalı ... yararına bozulmasına, davalı/karşı davacı vekilinin karşı davaya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile karşı davada verilen kararın karşı davacı yararına bozulmasına” karar verildiği, ...

Mahkemesinin 18.02.2020 tarihli tensip zaptın (bozma) ile davanın yenileme tarihinin 18.02.2020 olduğu, dosyanın ...

E. sayı ile işlem gördüğü, taraflara duruşma günü konusunda davetiye gönderilmesine karar verildiği; nihai olarak sayın mahkemenin 05.01.2021 tarih ve .... sayılı kararı ile “Asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile 50.000,00TL manevi tazminatın dava tarihiden işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalılardan alınarak davacıya verilmesine” karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasında ... Bozma ilamı ve ... Bozması sonrasında alınan bilirkişi rapor ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde;

Dava konusu ... kod numaralı endüstriyel tasarımın... A.Ş firması adına başvurusunun yapıldığı 13/10/20211 tarih ... sayılı '' ...'' isimli tasarım tescil belgesine ilişkin kayıtlar incelendiğinde; başvurunun 4 adet görünüm içerdiği, bir ... olduğu, ... sayı ile tescil edildiği 2016 ve 2021 yıllarında yenileme başvurularının süresi içerisinde yapıldığı ve korumasının devam ettiği;

Davacıya ait ... kod numaralı endüstriyel tasarımın ... LTD ŞTİ firması adına başvurusunun yapıldığı 01/09/2010 tarih ... sayılı '' ...' isimli tasarım tescil belgesine ilişkin kayıtlar incelendiğinde; başvurunun 5 adet görünüm içerdiği, bir ... olduğu, ... sayı ile tescil edildiği; yenileme başvurularının süresi içerisinde yapılmadığı ve korumasının devam etmediği anlaşılmaktadır.

...sıra numaralı tasarımlar ile ...sıra numaralı tasarımlar karşılaştırıldığında; ... sıra numaralı tasarımda kabin bölümünün her iki tarafından aynaların yer aldığı ancak ... sıra numaralı tasarımlarda ayna unsurunun bulunmadığı, şekiller üzerinde kırmızı daireler ile belirtilen kabin bölümünde yer alan ön camların ön-üst bölümünde yer alan yapılanmanın görsel farklılıklar arz ettiği, ... sıra numaralı tasarımlarda kabin bölümünün alt-ön kısmında özellikle yandan görünümü içeren ...-2 sıra numaralı tasarımda açık bir şekilde görülen ÇIKINTININ var olduğu ancak bu bölümün ...sıra numaralı görsellerde yer almadığı,

... sıra numaralı tasarımlarda kabin bölümünün üstünde bir ışık yer aldığı ancak ... sıra numaralı tasarımlarda kabin bölümünün üst kısmında herhangi bir yapılanma yer almadığı, ...-2 sıra numaralı tasarımda kabin bölümünün altında yer alan ve kabin bölümü ile yekpare olmayan bölümün sağ ve sol taraflarında birer adet olmak üzere dikdörtgen şeklini andıran farlar görüldüğü ancak ...- sıra numaralı tasarımlarda böyle bir yapılanma yer almadığı, ... sıra numaralı tasarımlarda kabin bölümünün yekpare olduğu ancak ... sıra numaralı tasarımlarda turuncu ve siyah olarak ayrımı görülebilen parçalı bir yapı bulunduğu,

bu farklılığın aşağıda ayrıntı olarak verildiği üzere ön tekerlerin kabin ile birleşim noktasında ciddi bir farklılık oluşturduğu, ... sıra numaralı tasarımda görüleceği üzere arka bölümde yer alan kasada bir girinti olduğu ancak ... sıra numaralı tasarımlarda böyle bir girintinin yer almadığı görülmektedir.

... sıra numaralı tasarım ile ... sıra numaralı tasarımlar karşılaştırıldığında; ... sıra numaralı tasarımda arka bölümde yer alan siyah borunun monte edilebilir özellikte bir parça olduğu ve işbu siyah borunun bulunmaması durumunda dahi onu taşıyan/sabitleyen parçaların kasanın arka bölümünde yer aldığı ön görülebileceği, ... sıra numaralı tasarımlarda siyah boru unsurunun bulunmadığı ancak işbu borunun yerleşebileceği alanı oluşturan parçaların bulunduğu, ... sıra numaralı tasarımda kasanın arka/alt bölümde sağda ve solda birer adet olmak üzere stop lambası yer aldığı ancak ..... sıra numaralı tasarımlarda bunların yer almadığı,

... sıra numaralı tasarımda kasanın arka/orta bölümde kare (ortasında ... şekli bulunan bir kare) şeklinde camlı bir bölüm olduğu ancak ...-... sıra numaralı tasarımlarda bunun yer almadığı, ... sıra numaralı tasarımlarda kasanın arka-alt bölümünde belirgin bir boşluk yer aldığı, ancak ... sıra numaralı tasarımda aynı alanda ye alan nispeten geniş siyah bir parçanın var olduğu görülmektedir.

Davacıya ait ... sayılı tasarıma ait görseller ile “... bahçesinde yan yana mukayesesi yapılan araçlardan davacıya ait olan aracın” görselleri incelendiğinde, davacı üretiminde yer alan ön bölüm tasarım tesciline konu görsel ile açık şekilde farklılık içerdiği, tasarım tescilinde yer almayan dikiz aynası detayları davacı aracında bulunduğu, davacı tasarımından bulunan kabinin ön tarafından bulunan dikdötgen parça/şekil/tasarım davacı aracında yer almadığı, davacı aracında yer alan kabin üstü ışıklar tasarım tescilinde yer almadığı, davacı aracının kabin ön bölümü ile tasarım arasında aşikar farklılık bulunduğu,

tescile konu tasarımda daha keskin dikdörtgen şekillerden oluşan bir tasarım söz konusu iken yerinde incelemede yer alan araç aynı tasarım özelliklerine haiz olmadığı, davacı üretimine konu aracın arka bölümünün üst kısmı tasarım ile farklılık içerdiği, davacı aracının arka bölümünün orta kısmında yer alan kare şekildeki parça, boru gibi unsurlar tasarım tescilinde yer almadığı, tasarımların birbirinden farklı olduğu, davacı aracının arka bölümünün alt kısmı da tasarım tescilinden farklı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda “yerinde incelemede karşılaştırılan araçlardan davacıya ait aracın ... sayılı tasarıma konu görsellerden farklı olduğu” yönündeki tespitin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından yerinde incelemeye konu davalı aracı ile dava konusu ... sayılı tasarıma ait görsellerin aynı araca ait olduğu, yerinde inceleme konu davacı aracının davalıya ait dava konusu ... sayılı tasarımın başvuru tarihi olan 13.10.2011 tarihinden önce üretiminin yapılmış olması halinde işbu tasarımın “yerinde incelemeye konu araçların bütün itibariyle benzerlik taşıdığı, aralarındaki ufak farklılıkların ise araçlara ayırt edicilik kazandıracak nitelikte olmadığı” gerekçesi ile ayırt edicilik taşımadığı,

... tarafından açılan ... sayılı ihalesi bakımından davaya konusu tasarımı taşıyan aracın ihale için davalı tarafından “sağlanan”/”sağlanması taahhüt edilen” araç olması durumunda; dava konusu tasarımın başvuru tarihi öncesinde işbu tasarımın kamuya arz sunulduğu tespitleri karşısında tüm dosya kapsamına göre;

Eldeki davanın hükümsüzlük davası olduğu, davacının tescilli tasarımı ile davalının tescilli tasarımının karşılaştırılması suretiyle değerlendirilmesi gerektiği, ihlal davasından farklı olarak taraflarca üretilmiş olan araçların dava konusu olmadığı, bu kapsamda alınan raporların dava konusu uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlamayacağı, ... tarafından yapılan bozma kapsamının incelemeye ilişkin olduğu, taraflar bakımından kazanılmış hak durumunun bulunmadığı, taraflarca somut olarak üretilmiş araçların ve bunların karşılaştırmasının davanın mahiyeti ile uyumlu olmadığı,

tarafların tescilli olan tasarımlarını kullanmak zorunda olmadıkları, dolayısı ile tasarım tescillerinin üretimleri ile kıyaslanmasının doğru olmadığı, davalı tasarımının mahkememizin ilk kararında ayırtedici olmadığı nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verildiği, davalı tescilinin incelemesiz olması üretilmiş olan bir aracın fotoğraflarından oluşması da dikkate alındığında yenilik unsurunu da taşımadığı, davalının ihaleye sunduğu ve bilirkişilerce incelenen araç ile aynı olduğu, anlaşıldığından hükümsüzlük kararı verilmesi gerekmiştir.

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 59,50-TL

GİDER AVANSI :7.023,90-TL

TOPLAM :7.083,40-TL