Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/419 K.2022/315

Mahkememize açılan kooperatifin tasfiyesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

İDDİA

Davacılar vekili, müvekkil davacıların 09/06/2015 tarihinde davalı kooperatifin “Konut Üye / Satış Formu”nu imzaladıklarını, davalı kooperatifin Ankara ili Gölbaşı ilçesi Tuluntaş köyünde 303 ada 1 parselde bulunan arsa üzerinde inşaa edilecek konut projesinde belirli daireleri satın almaya taahhüt ettiklerini,

Anlaşma ile 50.000,-TL peşinat, 30.000,- TL tutarlı 4 ara ödeme ve 48 ay ortalama taksitle toplam 330.000,-TL karşılığında müvekkil ... ile B2 blok 12. kat 38 numaralı 4+1 bağımsız bölüm ve ... ile A2 blok 12. kat 39 numaralı 3+1 bağımsız bölüm satın almak üzere anlaşmaya varıldığını ve kooperatife ortak olunduğunu, müvekkil ...’ın davalı kooperatife 35.306,36 USD ve ...’in 43.386,64 USD ödeme yaptığını,

Müvekkil davacıların Kooperatifin genel kurullarına çağrılmadıklarını, yapılan araştırma neticesinde kooperatifin faal olmadığının bildirildiğini, 25/04/2019 tarihinde defterlerin incelenmesi talebiyle gönderilen ihtarın tebliğ edildiğini ancak kooperatifin cevap vermediğini,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yapılan başvuru sonucu elde edilen 2016 yılı genel kurul kararında kooperatif arsasının satılması yönünde karar alındığını, kooperatifin 2017 ve 2018 yılları genel kurullarının toplanmadığı ve bu nedenle suç duyurusunda bulunulduğunu, 2016 yılı mali tabloları incelemesinde kooperatifin İcmal Müh. Ltd. Şti. şirketin 678.500,-TL avans verdiğinin anlaşıldığını, kooperatif merkezi ile şirket adresinin aynı olduğunu beyanla,

Kooperatifin amacına ulaşma yönünde bir faaliyeti olmadığından tasfiyesine, usulüne uygun alınmayan arsa satışı kararının tedbiren durdurulmasına, tasfiye memuru atanarak tasfiye işlemlerine başlanılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, davacı tarafın davayı arabuluculuk yoluna başvurmadan açtığını, dava şartının sağlanmaması nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davacıların iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, konut satışına ilişkin dolar ödeme yapılmadığını, davacıların düzenli ödemelerinin olmadığını, müvekkili kooperatifin konut projesi için 07/01/2016 tarihinde Gölbaşı Belediyesine başvuru yaparak harç yatırdığını, başvurudan sonra bölgedeki imar planının iptaline karar verildiğini, bu nedenle projeye devam edebilme imkanı kalmadığını, genel kurulda taşınmazın satışı konusunda bir karar alınmadığını, satış için yönetim kuruluna yetki verildiğini,

İcmal Müh. Ltd. Şti. ile projenin yürütülmesi konusunda sözleşme imzalandığını, bu nedenle avans verildiğini, Genel kurul toplantılarının kooperatife para giriş çıkışı olmayan bir dönemde yapılmasının doğru olmadığı gerekçesiyle yapılmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

HUKUKİ GEREKÇE

Dava, kooperatifin amacına ulaşma imkanı kalmaması nedeniyle kooperatifin tasfiyesine yöneliktir.

Davacıların kooperatif üyesi olduğu çekişme konusu olmayıp, çekişme kooperatifin amacına ulaşma imkanının olup olmadığı, fesih ve tasfiye şartlarının oluşup oluşmadığı üzerinde toplanmakla davalı kooperatife ait tip sözleşme, kooperatifin kuruluşundan bu güne kadarki genel kurul tutanakları,

davacıların kooperatife üyeliğe ilişkin belgeler celpedildikten sonra yeri bildirilen kooperatife ait defter ve kayıtların incelenmesi suretiyle rapor düzenlenmesi için dosya kooperatifçi bir bilirkişiye tevdii edilerek alınan 07/10/2020 tarihli raporda Kooperatifler Kanununun 81.maddesi ve ana sözleşmenin 85.maddesinde yer alan dağılma sebeplerinin huzurdaki davada oluşmadığı belirtilmiş, rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili 22/10/2020 tarihli bilirkişi raporuna beyan ve itirazlarını içeren dilekçe sunmuş, dilekçede belirtmiş olduğu Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden talep edilen belge temin olunmuş,

daha sonra dosya aynı bilirkişiye tevdii edilmiş, alınan 01/03/2022 tarihli raporda kök rapordaki görüş ve tespitlerde bir değişiklik olmadığı belirtilmiş, iş bu rapora karşı da davacılar vekili itiraz edilmiş ise de; söz konusu raporda davacıların tüm iddiaları tartışıldığından yeni bir bilirkişiden rapor alınması talebi yerinde görülmemiştir.

Ana sözleşmenin 1. maddesinde “Bu anasözleşmede isimleri, tabiiyetleri, ikametgah adresleri ve taahhüt ettikleri sermaye payları gösterilen kişiler tarafından, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre değişi ortaklı, değişir sermayeli ve sınırlı sorumlu bir konut yapı kooperatifi kurulmuştur”, ana sözleşmenin “Amaç ve Faaliyet Konuları” başlıklı 6. maddesinde “Kooperatifin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır.” hükmünün yer aldığı,

04/07/2015 Tarihli 2015 Yılı Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında:

Ortaklar listesine kayıtlı 12 ortaktan 8 ortağın asaleten ve 2 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 10 ortağın katılımıyla toplandığı,

Gündemin 3. maddesinde kooperatife üye alınması konusunda yönetim kuruluna oy birliği ile yetki verildiği,

Gündemin 4. maddesinde alınacak üyelerin 3+1 konutlar için 40.000 ve 4+1 konutlar için 50.000,-TL peşinat ödemesinin oybirliği ile kabul edildiği,

Gündemin 5. maddesinde yönetim kuruluna m2 fiyatı azami 1.000,-TL olmak üzere arazi alımı için yetki verildiği,

Gündemin 8. maddesinde kooperatif merkez adresinin değişikliği için bir yer kiralanması ve personel alımı konusunda yönetim kuruluna yetki verildiği,

21/12/2017 Tarihli 2016 Hesap Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı;

Ortaklar listesine kayıtlı 7 ortaktan 5 ortağın asaleten katılımıyla toplandığı,

Gündemin 7. maddesinde arsa satışı konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin görüşüldüğü, oy birliği ile yönetim kuruluna m2 fiyatı 250,-TL’den aşağı olmamak üzere satış yetkisi verildiği,

Gündemin 9. maddesinde bir sonraki genel kurula kadar aidat alınmaması ve huzur hakkı ödenmemesinin görüşüldüğü ve oy birliği ile kabul edildiği,

Kooperatifler Kanunun 81. Maddesinde;

"Kooperatif:

1. Anasözleşme gereğince,

2. Genel Kurul kararı ile,

3. İflasın açılmasıyla,

4. Kanunlarda öngörülen diğer hallerde, ilgili bakanlığın mahkemeden alacağı karar üzerine,

5. Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle,

6. Üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde,

7. Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla, dağılır."

Anasözleşmenin 85. Maddesinde ise,

Kooperatif:

1) Ortak sayısının 7 (Yedi) den aşağı düşmesi üzerine,

2) Genel kurul kararıyla,

3) İflasın açılmasıyla,

4) Kanunlarda öngörülen diğer hallerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının mahkemeden alacağı karar üzerine,

5) Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle,

6) 3 (Üç) yıl olağan genel kurul toplantısını yapmaması halinde,

7) Amacına ulaşma imkanının kalmadığının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla dağılır."

Dosyada mevcut Genel Kurul kararlarının incelenmesinde; 26/02/2015 tarihinde kuruluş izni verilen kooperatifin

2015 hesap yılı içinde 04/07/2015 tarihinde Olağanüstü genel kurul toplantısı yaptığı, toplantının 12 kayıtlı ortaktan 10 ortağın katılımıyla gerçekleştiği,

2016 hesap yılı Olağan Genel kurul toplantısının 21/12/2017 tarihinde 7 ortaktan 5 ortağın katılımıyla gerçekleştirildiği,

2017 hesap yılında Genel kurul yapılmadığı,

2018 hesap yılı olağan Genel kurul toplantısının ise 25/06/2019 tarihinde 7 ortaktan 5'inin katılımıyla gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Görülmekte olup, dava tarihi olan 09/08/2019 tarihi itibariyle yalnızca 2017 hesap yılı Genel kurul toplantısının yapılmadığı, bu haliyle de Kooperatifler Kanununun 81/6 Maddesindeki "üç yıl üst üste genel kurul yapmamak" şartının gerçekleşmediği görülmektedir. Yine Anasözleşmenin 85. Maddesindeki "7 üyenin altına düşmüş olmak" şartının da gerçekleşmediği görülmektedir.

Kooperatifin amacının gerçekleşmesinin imkansız hâle gelip gelmediği iddiasına gelince; davacı yan kooperatifin halihazırda maliki olduğu Tuluntaş Köyü 303 Ada 1 Parsel'de bulunan taşınmazın satışı yönünde Genel Kurul'da karar alındığı, kooperatifin amacına ulaşmasının imkanının olmadığı iddia edilmektedir.

Davalı vekili ise, gerekli harçların belediyeye 07/01/2016 tarihinde yatırıldıktan 12 gün sonra, bölgedeki imarın tamamının iptaline karar verildiği, bu konuda belirsizliğin devam ettiği beyan edilmekte olup, Kooperatifin amacı Anasözleşmenin 6. maddesinde "Kooperatifin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır." şeklinde hükme bağlanmış olup, kooperatifin bu amacını gerçekleştirirken tek bir gayrimenkule bağlı olmadığı,

daha uygun koşullarda bir taşınmaz alma ihtimali varsa, üyelerin yararına olacak şekilde bu ihtimali değerlendirebileceği açık olup, Genel Kurul'ca uygun görülmesi halinde asgari fiyatı Genel kurul'da kararlaştırılmak üzere taşınmaz satışı yahut azami fiyatı yine genel kurulca kararlaştırılan taşınmaz alımı yapabileceği, Anasözleşmenin 6. ve 23. maddelerinde düzenlenmiştir.

Bu nedenle, kooperatifin maliki olduğu arsanın satışı konusunda Yönetim Kurulu'na yetki vermesinin, amacın gerçekleşmeyeceğini göstermeyeceği düşünülmektedir. Kaldı ki, Kooperatifler Kanunun 81. Maddesinde, amacına ulaşmanın imkânsız hale gelmesinin, Bakanlıkça tespit edilmesi halinde, mahkemece tasfiyeye karar verileceği düzenlenmiş olup, dosya kapsamında bakanlıkça böyle bir karar alındığına dair bir kayda rastlanılmamıştır.

Davalı kooperatif vekili yapılan 678.500,00 TL ödemenin imzalanan inşaat sözleşmesine istinaden yapıldığını iddia etmiş ve dosyaya sözleşme taslağı sunmuş ise de, sunulan sözleşme imzasız olup, dava dışı şirkete usulsüz olarak yapıldığı belirlenir ise bu ödeme yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunu gerektirecek nitelikte olup, Kooperatifler Kanunun 81. Maddesinde yer alan tasfiye sebepleri olarak böyle bir sebep yazılı değildir.

Toplanan delillere göre davacılar tarafından kooperatifin amacına ulaşma imkanının kalmadığı iddiasıyla kooperatifin tasfiyesine karar verilmesini talep etmiş ise de; dosyaya sunulan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre Kooperatifler Kanununun 81.maddesi, Kooperatif ana sözleşmesinin 85. maddesinde yazılı tasfiyeye ilişkin şartların oluşmadığı kanaatine varılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...