Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/252 K.2022/150

Mahkememize açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında iktisadi devlet teşekkülü olduğu, ...Tarım İşletmesi Müdürlüğü nezdinde gerçekleşen 15.08.2015- 21.09.2017 " yıllarında hizmet alım ihalelerinde davalının aldığı dava dışı işçi...'nın Kıdem tazminatı talebi ile Lüleburgaz arabuluculuk bürosuna başvurduğunu, kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirilerek 21.01.2019 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmesi ile anlaşmaya varıldığını, 3.000,00 TL kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı ücretinin 28.01.2019 tarihinde işçinin hesabına yatırılmak suretiyle ödendiğini,

meblağın bir kısmı bünyesinde çalıştığı diğer yüklenecek şirketlerden mahsup edilerek 1.985,26 TL'lik kısmının yüklenici firma davalarından rücuen tahsili gerektiğini, yükleniciler ile idare arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin ayrıntılı olarak düzenlendiğini, idari ve teknik şartnameler ile sözleşmeler incelendiğinde dava dışı işçiye Müvekkili İdare tarafından yapılan ödemelerden davalı yüklenici firmaların sorumlu bulunduğunu,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla 1.985.26 TL'nin ödemenin ödeme tarihi olan 28 01.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte belirtilen sorumluluk miktarıyla davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, müvekkili şirketlere karşı ara buluculuğa başvuru yapmaması nedeniyle iş bu davanın dava şartı noksanlığından reddi gerektiğini, zaman aşımı süresi içerisinde ikame edilmemiş olan huzurdaki davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesi ile müvekkiline yöneltilen talepleri gerek yasal mevzuat kapsamında gerekse müvekkili ile davacı kurum tarafında akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında söz konusu değerlendirmenin hiç bir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı kurum ile davalı müvekkili arasında Hizmet Alımı Tip Sözleşmesi akdedildiğini,

söz konusu sözleşmede işçilerin işçilik alacaklarına karşılık rücu hakkı bulunduğuna dair hiçbir düzenlemeye yer verilmediğini davacı üst işverenin işi tek başına idare etiğini, işçilerin alınmasında, çıkarılmasında, görevlendirilmesinde vs. tüm yetkinin üst işverene ait olduğunu, aynı işçi aynı üst işveren yanında, muhtelif alt işverenler nezdinde çalıştığını dosya kapsamında bulunan şartnamede işçilerin ihbar ve kıdem tazminatları ile diğer işçilik alacaklarından hangi tarafın sorumlu olduğu hususunda hiçbir düzenlemeye yer verilmediğini, sözleşmeden kaynaklı işçilik alacaklarından sorumlu olduğu bir an için kabul etsek dahi;

söz konusu bedellerden yarı yarıya sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; Davacı ile davalı arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı nezdinde çalışan dava dışı işçi...'ya ...Tarım İşletme Müdürlüğü tarafından Arabuluculuk Tutanağına istinaden ödenen kıdem tazminatı miktarının davalının sorumluluğunda bulunan kısmının belirlenmesi, davalıdan rücuen tahsiline ilişkindir. Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve ekleri, dava dışı işçi ... na ait işe giriş-ayrılış bildirgeleri ve SGK hizmet döküm belgesi, davacı ile dava dışı işçi arasında düzenlenen arabuluculuk tutanağı dosya arasına alınmıştır.

Davacının ödediği işçilik alacaklarından davalının sorumluluklarını belirleyebilmek için dava dışı işçinin çalışma süresince davacı kurum ve davalı şirketler arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri ve ekleri incelenerek hesaplama yapılmak üzere dosya nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye verilmiş, alınan 27.10.2021 tarihli kök raporda özetle: Davacı ... Genel müdürlüğü ile davalı ...

Sosyal Hizmetler Özel Güvenlik Gıda Inş Nakl Taah Tic Ltd Şti arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda: Dava dışı işçi ... ile ilgili Arabuluculuk Anlaşma Tutanağına istinaden davacı tarafından 28.01.2019 tarihinde 3000 TL kıdem tazminatı ödemesinin, 1.830.04 TL' sinin davalı ...

Sosyal Hizmetler Özel Güvenlik Gıda İnş Nakl. Taah. Tic. Ltd. Ştinden rücuan tazminini talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tarafların itirazı üzerine alınan 19.01.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda bilirkişinin kök raporundaki görüş ve kanaatinin değişmediği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ...Tarım İşletme Müdürlüğü ile davalı şirket arasında çeşitli işler için hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçinin burada çalışırken askerlik nedeniyle işten ayrıldığı, Arabuluculuk bürosuna başvurduğu, 21.01.2019 tarihli Arabuluculuk Tutanağında taraflardan ...

Tahmil Firması kendi dönemine ait çalışmış olduğu 7 aylık süreye istinaden 1260 TL ödeneceği, diğer işveren ...Tarım İşletmeleri Müdürlüğü ise 3000 TL işçinin hesabına ödeyeceği konusunda anlaşmaya varıldığı ve taraflarca imzalandığı bu davacı tarafından dava dışı işçinin ...

Hesabına 28.01.2019 tarihinde 3000 TL kıdem tazminatı ödediği, 28.01.2019 tarihinde 340 TL arabuluculuk ücreti ödendiği, dava dışı işçinin davacı kurumunda 15.08.2015 21.09.2017 tarihleri arasında çalışması bulunduğu, işten ayrılış sebebinin askerlik nedeniyle olduğu görülmüştür.

Davalının yetki itirazının değerlendirilmesinde dava konusu sözleşmede Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki şartı düzenlemesi yer aldığı görülmekle mahkememiz davaya bakmakla yetkili olduğundan yetki itirazının reddine, zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmakta olup, BK. nun 146. Maddesine göre sözleşmeden kaynaklanan alacaklar için 10 yıl zaman aşımı öngörüldüğü davacının ödemesi ile davanın açıldığı tarihler nazara alındığında zaman aşımı ve hak düşürücü sürenin davanın açıldığı tarih itibarı ile gerçekleşmediği görülmekle itirazların reddine karar verilmiştir.

Davalı dava dışı işçiler üzerinde tasarruf yetkisinin davacıya ait olduğunu iddia etmekle muvazaanın varlığını ileri sürmüş olup, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin muvazaalı olduğunu iddia eden tarafın bu iddiasını ispatlayamadığı görülmüştür.

Dava dışı işçiye ödenen tazminatının ne kadarından davalının sorumlu olduğu tartışma konusu olup, kıdem tazminatı yönünden her bir alt yüklenicinin kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile sınırlı olarak sorumlu olduğu ilkesinden hareketle yapılan değerlendirme sonucu, davacı tarafından yapılan ödemenin tamamının her bir davalı alt yüklenicide geçen çalışma süresine karşılık gelen miktar esas alınarak belirlenecek miktarın davalıdan tahsili gerekmekle, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile de tespit edilen miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, karar vermek gerekmiştir.

Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalıdan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır *