Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/504 K.2023/248

Av. ...

DAVA

Tazminat (Bayilik sözleşmesinden kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/09/2021

KARAR TARİHİ : 28/03/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2023

Mahkememize açılan Tazminat (Bayilik sözleşmesinden kaynaklanan ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin 2014 yılından 2020 yılına kadar davalı taraf içecek ürünlerinin ...yapmakta olduğunu, Bayilik sözleşmelerinin, süreklilik arzetmesi gereken ve haklı bir neden olmadıkça sürdürülmesi gereken sözleşmeler olduğunu, her iki tarafın da bu ilişkinin aniden ortadan kalmayacağına dair güven duymaları gerektiğini, davalı tarafın bayilik sözleşmesini haksız nedenle bitirmesi yanında son kullanma tarihi yakın ürünlerin müvekkili şirkete verilmiş olduğunu, dağıtım sahasından gelen talepler üzerine son kullanım tarihi dolmuş ürünlerin müvekkili tarafından raflardan geri alınmış olup,

kendi deposunda bedelsiz bir şekilde muhafaza edilmekte olduğunu, müvekkili tarafından iade alıman bu ürünlerin müvekkili şirketten alınmadığını, bu nedenle bedellerinin iade edilmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin zararı oluşmuş olduğunu, bu hususla alakalı olarak 02.04.2020 tarihinde müvekkili şirket ile davalı şirket yetkilisi ... arasında iade sayım tutanağı düzenlenmiş olduğunu, müvekkili tarafından 03.04.2020 tarihli bilgilendirme yazısı ekinde iade listesinin davalı tarafa sunulmuş olduğunu, müvekkili tarafından iade faturası düzenlenmiş olmasına rağmen, bu faturanın davalı tarafından kabul edilmemiş olduğunu,

bu konuda davalı aleyhine bir ihtarname keşide edilmiş olduğunu, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde 09.09.2020 tarihinde son tutanağın, anlaşamama neticesiyle düzenlenmiş olduğunu, davanın kabulüne, iade gelen ürünlerin müvekkilinin muhafazasından alınmasına, bu sebeple doğan 43.515,45 TL zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tazminine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ile davacı şirket arasında 02.01.2020 yürürlük tarihli Bayilik Sözleşmesi kurulmuş olduğunu, davacı şirket tarafından keşide edilen 11.08.2020 tarihli ihtarnamede de belirtildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşme karşılıklı mutabık kalınarak sona erdirilmiş olduğunu, tarafların ibralaşmış olduklarını, iade bedeline konu edilen ürünlere ait tutanak incelendiğinde bir kısım ürünlerin son tüketim tarihlerinin, taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği tarihten çok daha öncesine ait tarihler olduğunu, davacı tarafından makul süre içerisinde bu ürünlerin iadesinin talep edilmemiş olduğunu,

2019 tarihli ürünlerin stokunun satışının gerçekleştirilip, tüketilememesinden müvekkili şirketin sorumlu olamayacağını, davacı firmanın oluşan geri iade bildirimlerini müvekkili şirkete iletmeyerek sözleşmenin 5.10 maddesi kapsamında sözleşmeye aykırı davranmış olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu ürünleri iade yükümlülüğü bulunmadığını, sayım tutanağının mevcut olmasının müvekkil şirket tarafından ürünlerin iade alınacağının garantisi verildiği anlamına gelmeyeceğini, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davalı ... talimat yazıldığı, mali müşavir bilirkişi aracılığı ile alınan bilirkişi raporunda özetle; davalı ....' ne ait 2020 yılı ticari defterlerin, Vergi Usul Kanunu' nun 220. maddesinde sayılan tasdik ettirilmesi zorunlu defterlerden olduğunu, ilgili şirketin söz konusu dönemde e- defter mükellefi olduğu,

bu nedenle defter-i kebir ve yevmiye defterini elektronik ortamda tuttuğunu, e- deftere ilişkin beratlarını zamanında aldığını, dolayısıyla ilgili dönem defterlerinin Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edilme şartlarına haiz olduğunu, davalı ...' ne ait 2020 yılı envanter defterinin, Vergi Usul Kanunu' nun 220. maddesinde sayılan tasdik ettirilmesi zorunlu defterlerden olduğu, Vergi Usul Kanunu' nun 221, 223, 224 ve 225.

Maddelerinde belirtildiği zaman ve şekilde de tasdik ettirilmiş olduğunu, davalı....' ne ait 2020 yılı ticari defterlerin, 26.12.1992 tarihli mükerrer 21447 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren 1 Seri No' lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak tutulduğunu, 11.05.2022 tarihli talimat evrakı doğrultusunda tarafımdan tespit edilen hususların raporun tespitler bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre 31.12.2020 ve 30.12.2021 tarih itibariyle davacı şirketin davalı şirketten, (iade faturasından kaynaklı) 43.515,45 TL alacaklı olduğunu, buna mukabil Mahkeme'nin 11.05.2022 tarihli yazılarına istinaden ...

Talimat dosyası kapsamında aldırılan 06.10.2022 tarihli bilirkişi raporuna dayanak, davalı taraf ticari defter ve kayıtlarından yapılan tespite göre 31.12.2020 ve 31.12.2021 tarih itibariyle davacı şirketin davalı şirketten alacaklı veya borçlu olmadığını, taraflar arasında 27.05.2014 tarihinde kurulan, 27.05.2014 tarihli 13 madde, 8 sayfadan müteşekkil Bayilik Sözleşmesi içeriğinde, davalı Türk Kızılay Derneğinin, son kullanım tarihi geçmiş ürünlerin geri alınacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı tespitine nazaran,

davacı şirket ve davalı şirket temsilcisi Burak Berkay Özsu tarafından 02.04.2020 tarihinde düzenlenen tutanak “İade Sayım Tutanağı” şeklinde tanımlanmış olduğunu, tutanağın İAde Sayım Tutanağı şeklinde adlandırılmasındaki maksat ve son kullanma tarihi geçmiş olan ürünleri iadesi konusunda varsa yerleşik teamül Mahkeme'nin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, bayilik sözleşmesinin sonlandırılması nedeniyle iade faturasına konu olan malların davalıya iadesi ve zararın tazmini davasıdır.

Taraflar arasında 27/05/2014 tarihli bayilik sözleşmesi ile bayilik ilişkisi kurulduğu, 2020 yılına kadar devam ettiğinde uyuşmazlık olmadığı, ... yeniden yapılandırılması nedeni ile bayilik ilişkisinin davalı tarafından sonlandırılmak istendiği, davacı ile davalının mutabakat sağlayarak bayilik ilişkisini sonlandırdıklarının dosyaya sunulan mutabakat belgelerinden ve dosya içerisinde bulunan ihtarnamelerden anlaşıldığı, Davacı son kullanma tarihi yakın ürünlerin sözleşme sonlandırılmadan önce kendilerine verildiğini, ve bu ürünlerin davalı tarafından geri alınmasını talep ederek davalıya iade faturası düzenlediği,

davalının son kullanma tarihi geçmiş bu ürünleri iade alma yükümlülüğünün olup olmadığının uyuşmazlık konusu olduğu, Davacı şirket davalı şirket yetkilisi ... ile 02/04/2020 tarihinde iade sayım tutanağı düzenlendiğini, ve davalı şirketçe bu ürünlerin iade alınacağının kendilerine söylendiğini iddia etmiş ise de; tutanağın incelenmesinde sahadan iade gelen ürünlerin neler olduğunun tespit edildiği, bunların iade alınacağına dair bir taahhüdün tutanakta olmadığı, tutanak tarihinin 02/04/2020 tarihi olduğu,

tutanağa göre Mandalina 624 koli ( 04.2019), Kavun 1040 Koli ( 12.07.2019), Limon ekstre 104 Koli ( 12/07/2019) , 50 cl pet şişe 288 koli ( 09.02.2020) olarak yer aldığı, tutanağa göre iade gelen ürünlerin son kullanım tarihlerinin bayilik sözleşmesinin sona ermesinden önceki tarihler olduğu, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine göre bayinin ürünü depolarda ve satış noktalarında emniyet ve sağlık kural ve standartlarına uygun şekilde son kullanım sürelerine dikkat edecek şekilde muhafaza etmekle yükümlü olduğu,

ürünlerin son tüketim tarihlerinin bayilik ilişkisinin sona erdiği tarihten önceki tarihlere ilişkin olduğu davacı firmanın makul süre içerisinde bu ürünlerin iadesini talep etmediği, davalının iadeye konu olan faturayı ticari defterlerine kayıt etmediği, davacının ticari defterlerine göre davacı alacaklı olarak görünse de davalının ticari defterlerine göre davalının davacıya borçlu olmadığı, ticari defterler arasındaki farkın iade edilen faturadan kaynaklı olduğu,

bayilik sözleşmesinde davacının ürünleri geri alınacağına ilişkin bir düzenlemede olmadığı ve 02/04/2020 tarihinde iade sayım tutanağı tanzim edildikten sonra tarafların 27/05/2020 tarihinde cari hesap mutabakatı yaptıkları anlaşıldığından davacının davasında haklı olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.