Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/527 K.2023/88

: 2- ... 3- ...

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/09/2021

KARAR TARİHİ : 09/02/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/02/2023

Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin; ... Otoyolunun (... ve Bağlantı Yolları da dâhil olmak üzere) işletilmesinin onarım ve bakım işlerinin ifasını üstlendiğini, 11.08.2019 tarihinde; davalılardan ...'in maliki olduğunu ...

Plaka no'lu aracın, (bir diğer davalı ....'in sevk ve idaresindeyken)... konumuna geldiğinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelip otoyol unsurlarının zarar gördüğünü, maddi hasara konu yangına ilişkin yangı raporunun dilekçe ekinde sunulduğu, söz konusu yangın sonucunda yangının meydana geldiği bölgede bulunan asfaltın kullanılamaz hale geldiğini, olay sonrası arabuluculuk yoluna başvurulmuş ise de anlaşmaya varılamadığından işbu davanın açılma zorunluluğunun doğduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili mevzuat kapsamında;

sürücülerin otoyol'da seyir esnasında tedbirli davranmasının gerektiği, Karayolları Trafik Kanununun 52. maddesi uyarınca araç sürücüsünün hızını.

Otoyol'da bulunan kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmakla yükümlü olduğunu, Otoyol'da seyreden araç sürücülerinin gerçekleştirdiğini kazalarda sürücülerin sorumluğunun olduğunu, söz konusu hasara dair fotoğrafların dosyaya sunulduğunu, meydana gelen olaydan dolayı, oluşan hasardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

bu hususun Yargıtay'ın içtihatlarıyla sabit olduğunu, davaya konu kazada 35 AZ 7396 plaka no.lu araçta çıkan yangın nedeniyle oluşan zararın olay tarihi itibariyle 53.599,55 TL olarak tespit edildiğini, davalılardan Unico Sigorta Şirketinin müvekkili şirkete kısmi olarak 10.785,84 TL ödeyip bakiye tutarı ödemediğini, kazanın meydana gelmesinden sonra davalılardan ....

Sigortaya, zararın ödenmesi konusunda yazının gönderildiğini, bu aşamada aracın sahibinin kim olduğunun tespit edilemediğini, bilahare aracın sahibinin ... isimli kişinin olduğunun öğrenildiğini beyan ederek; fazlaya ilişkin hakkın saklı kalması kaydıyla şimdilik 42.813,71 TL tutarındaki zararın, kaza tarihi olan 11.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın zaman aşımı sebebiyle reddinin gerektiğini, kaza yapan ...plaka no.lu araç için düzenlenen Mali Sorumluluk (Trafik) sigorta poliçesindeki teminat limitinin 39.000,00 TL ile sınırlı olduğu, dolayısıyla müvekkili sigorta şirketinin üçüncü kışilerin uğradığı zarara karşı, sigorta poliçesinde belirtilen azamı limit bedel ile sorumlu olduğu, davacının uğramış olduğu zararla ilgili bedelin davacıya 10.785,84 TL olarak ödendiği,

zira 11.08.2019 tarihinde meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından görevlendirilen eksperin otoyolda meydana gelen hasarı 30 m/” olarak tespit ettiği, piyasada yapılan araştırma sonucunda ...

Fabrikasından alınan fiyat teklifine göre, zararın onarım bedelinin (yama bedelinin) yaklaşık olarak 10.000 TL olarak belirlenmesi nedeniyle müvekkili şirket tarafından 21.12.2020 tarihinde davacıya 10.785,84 TL tutarında hasar bedelinin ödendiği, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan “Maliyet Cetvelinde” yer alan 53.599,25 TL tutarındaki hasar bedelinin fahiş bir bedel olduğu gibi davacı tarafından hasarın bu bedelle giderildiğine dair bir delilin dosyaya sunulmadığı, haksız fiil sebebiyle meydana gelen maddi zararın tazmini sebebiyle açılan davalarda avans faizinin talep edilmesinin hatalı olduğu,

nitekim ...sayılı ilamında benzeri davalarda; avans faizine hükmedilmesinin doğru görülmediğinin belirtildiği, davalı müvekkilinin temerrüde düşmediği, bu durumda (davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte) ihtar tarihinden değil dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesinin gerekeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, otoyolda meydana gelen yangın anında müvekkili ...'in; ....plaka no'lu aracın sürücüsü olmadığı, yangının meydana geldiği tarihte bu otomobilin müvekkili tarafından sürücü ...'e ödünç olarak verildiğini, dolayısıyla yangının araç ...'in sevk ve idaresindeyken meydana geldiğini, bu itibarla; açılan bu davada müvekkilinin taraf sıfatı bulunmadığından müvekkili yönünden davanın usule göre reddinin gerektiği, bir diğer yandan; olay Manisa'da meydana gelmesi sebebiyle, olayın meydana geldiğini, yer itibariyle işbu davada yetkili Mahkemelerin ...olduğundan;

işbu davanın yetki yönünden reddinin gerektiğini, e Huzurda görülmekte olan bu davada; kazanın 11.08.2019 tarihinde meydana gelmesi, buna karşın davanın 10.09.2021 tarihinde açılması sebebiyle davanın zaman aşımından reddinin gerektiğini, bir diğer yandan;

fotoğraflardan da görüldüğü üzere meydana gelen yangın sonucunda mevcut asfalt yolun 30 metrekarelik bir alanında kısmi bir hasarın meydana geldiğini, Unico Sigorta Şirketinin yapmış olduğu piyasa araştırmasına göre Tamyol Asfalt Fabrikasından alınan teklifte meydana gelen hasarın giderilme bedeli yaklaşık 10.000 TL olarak belirlendiğinden Sigorta Şirketinin davacıya daha fazla (10.785,84 TL) ödediğini, davacının tüm davalılardan; kendisine yapılan bu ödeme dışında ayrıca 42.813,71 TL talep etmesinin, “Sebepsiz Zenginleşme” anlamında olduğunu, bu nedenlerle davanın usul ve esas yönlerinden reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekilinin vekillikten çekilme dilekçesi, davalı asıla tebliğ edilmiştir.

DELİLLER

İ.... plakalı araca ait tescil kayıtları getirtilmiş, incelenmiştir. Davalı ... plakalı araca ait hasar dosyasını içerir tüm belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında inşaat mühendisi konusunda ve ve adli trafik konusunda uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporunda özetle, davacının davalılardan talep edebileceği hasar bedeli tutarı takdiri 2020 yılı fiyatlarıyla. KDV hariç: 11.362,36 TL, KDV dâhil: 13.407,58 TL, 2021 yılı fiyatlarıyla. KDV harıç: 13.841,22 TL, KDV dâhil: 16.332,64 TL, olarak hesap ve takdir edildiği, davalılardan ....

Şubesinden 21.12.2020 tarihinde davacının ...Bankasındaki hesabına 10.785,84 TL gönderdiğinden Sn.

Mahkemenin vereceği hükümde; (davacının talebinin uygun görülmesi halinde)5 yapılan bu ödemenin dikkate alınacağının tabii olduğu, bir diğer yandan taraf vekillerinin dosya kapsamında; yetki / zaman aşımı /uygulanacak faizin niteliği / temerrüdün meydana gelip gelmediği hususlarında çeşitli beyanlarının bulunduğu görülmüş ise de bahse konu bu hususlar hukuki olduğundan, bu beyanların takdirinin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

İtiraz üzerine ek rapor alınmıştır.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, davacının işletmekte olduğu otoyolda davalı gerçek kişilerin sürücüsü ve maliki olduğu davalı sigorta şirketince sigortalanmış aracın yandığı trafik kazası nedeniyle yol ekipmanlarında meydana geldiği iddia edilen bakiye hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davada kusur oranlarının ne olduğu, yol ekipmanlarında ödenmemiş bakiye hasar bedelinin bulunup bulunmadığı ve miktarının ne olduğu, davalıların ve sigorta şirketinin bakiye hasar bedelinden sorumlu olup olmadığı, davalıların temerrüdünün bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir. Davacının talebi haksız fiil sorumluluğu ve sigorta teminatı kapsamında değerlendirilmelidir.

Davalı yan zamanaşımı itirazında bulunmuş olup kaza tarihi 11.08.2019 olup davacı 02.08.2021 tarihinde arabulucuya başvurmuştur. Arbuluculuğa başvuru iki yıllık zamanaşımı süresini durdurmakta olup 10.09.2021 dava tarihi itibariyle zamanaşımı dolmadığından bu itiraz reddedilmiştir.

Davalı yan aynı zamanda yetki itirazında bulunmuş olup davalı sigorta şirketinin mahkememiz yetki sınırlarında bölge müdürlüğü bulunduğundan mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.

6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır.

Dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davalı gerçek kişilerin sürücüsü ve maliki olduğu ve davalı sigorta şirketine sigortalı aracın karayolunda bulunduğu sırada gerçekleşen tek taraflı kazada davacıya ait yol unsurlarının zarar gördüğü, belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında inşaat mühendisi konusunda ve ve adli trafik konusunda uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporunda özetle, davacının davalılardan talep edebileceği hasar bedeli tutarının takdiri 2020 yılı fiyatlarıyla; KDV hariç: 11.362,36 TL, KDV dâhil: 13.407,58 TL, 2021 yılı fiyatlarıyla; KDV harıç: 13.841,22 TL, KDV dâhil: 16.332,64 TL, olarak hesap ve takdir edildiği, davalılardan ....; ... 21.12.2020 tarihinde davacının ...hesabına 10.785,84 TL gönderdiği yönündeki tespitler mahkememize bildirilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş olup 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 91/1 maddesine göre işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasının sağlanmak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu kılınmış, aynı yasanın 85/1 maddesinde motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veyahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işleteninin sorumlu olacağı, aynı yasanın 85/son maddesinde ise işleten veya araç işleticisi teşebbüs sahibinin,

araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı öngörülmüştür. Aracın trafik kaydı itibariyle maliki olan davalının aracın işleteni olmadığı yönünde karinenin aksini gösterir dosyada delil bulunmamaktadır. Bu nedenlerle olaya tam kusurla sebep olmuş araç sürücüsü , aracın kayıt maliki olarak işleteni ve teminat limitlerinde sigorta şirketi müşterek ve müteselsilen sorumludur.

Kazada davalı sürücünün tek taraflı kazada %100 oranında kusurlu olduğu davalıların yolda kaza nedeniyle oluşan hasardan sorumlu olduğu anlaşıldığından talep edilen hasar bedeli yönünden davanın bilirkişi raporunda tespit edilen 2020 yılı fiyatlarıyla. KDV dâhil: 13.407,58 TL den sigorta şirketince yapılan ödemenin düşülmesi ile kalan 2.621,74 TL üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Sigortalı araç ticari olduğundan davalılar avans faizinden sorumlu tutulmuş olup davalı gerçek kişiler kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi ise temerrüt tarihinden itibaren sorumlu tutulmuştur. İspat edilemeyen fazlaya ilişkin tazminat istemi ise anılan nedenlerle reddedilmiştir.