Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/592 K.2022/456

Mahkememize açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davacı ...Genel Müdürlüğünün 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlarında temizlik hizmetlerini piyasaya yaptırdığını, davalılar bünyesinde İstanbul Atatürk Havalimanında 15.07.2007 tarihinden 14.09,2020 tarihine kadar çalışan ve kıdem tazminatı ödenerek işten ayrılan dava dışı işçi ...'e ödenen toplam 63.866,27-TL Kıdem Tazminatının, yüklenici şirketlerden tahsili için arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, arabuluculuk başvurusunun anlaşmazlıkla sonuçlandığını,

anlaşmazlık sonrası dava dışı işçinin çalışmış olduğunu ancak iş bu davada davalı gösterilmeyen ... Grup firmaları tarafından sorumlu oldukları miktarların yasal faizi ile birlikte ödendiğini, davalı şirket ile imzalanan sözleşme ve eklerinde yer alan teknik şartnamelerin 5.1 maddesinde, özel şartnamelerin 8.1.2. veya 7.10. maddelerinde maddelerinde yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin.

İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenici olduğunu, yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ... 'ne yüklenemez./ şeklinde düzenlemenin bulunduğunu, ...

Hukuk Genel Kurulunun 2004/11-254 Esas, 2004/295 Karar sayılı ilamında, tarafların sorumluluğu yönünde sözleşme hükümleri dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği gerekçelerine yer verildiğini belirterek, davacı genel müdürlük tarafından dava dışı işçiler için ödenen 43.661,48 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirketlerden ...Yatırım Holding A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşmede ve ihale dokümanı kapsamında talep edilen bedelle ilgili bir fiyatlanmanın tanımlanmadığını, teklif fiyata dahil giderler arasında kıdem tazminatına yer verilmediğini, rücuya konu alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talebinin yerinde olmadığını, teknik ve idari şartnamelerin Kamu İhale Tebliğindeki zorunluluklar çerçevesinde yazıldığını, 6552 Sayılı Kanunla 4857 Sayılı Kanunun 112. Maddesine eklenen hüküm gereğince; kıdem tazminatından kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı şirketlerden ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın belirisiz alacak davası olarak açılamayacağını, 6552 Sayılı Kanun hükümleri gereğince; kıdem tazminatından kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davalı şirketlerin, dava dışı işçinin çalışmış olduğu dönem yönünden işçilik alacaklarından sorumlu olması gerektiğini, ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.

Diğer davalı şirketlere dava dilekçesi tebliğ olunmasına rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; davacı tarafından davalılardan hizmet alımı şeklinde gerçekleştirilen özel güvenlik hizmetinde çalışan dava dışı ...'e 14.09.2020 tarihinde yapılan 43.661,48 TL kıdem tazminatı ödemenin davalılardan tahsili istemine ilişkin Rücu davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ile davalılar arasında hizmet alımını konu olan sözleşme ilişkisi olup olmadığı, her bir davalıda geçen çalışmanın ne kadar olduğu, davalıların yapılan ödemeden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarına ilişkindir.

Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve ekleri, dava dışı işçi ...'nin ait işe giriş-ayrılış bildirgeleri ve SGK hizmet döküm belgesi, davacının ödeme belgeleri dosya arasına alınmış, dava dışı işçi ...'nin Davacı kurum ile davalılar ile akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında İstanbul Atatürk Havaimanında 15.05.2007-14.09.2020 tarihleri arasında güvenlik hizmetinde çalıştığı ve işten ayrılması üzerine 23.10.2020 tarihinde davacı tarafından dava dışı işçiye 63.381,53 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Davalıların sorumlu oldukları miktarların hesaplanması için alınan 14.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle : Davacının dava dışı işçiye yapmış olduğu kıdem tazminatı ödemesinin 1.196,86TL'sinin davalı... . Eğt. Ltd. Şti.'nin, 14.258,24 TL'sinin ...Yatırım Holding A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet alıma sözleşmesine dayandığından bu sözleşme için zamanaşımı süresine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmaması nedeniyle 6098 sayılı TBK 146. Maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren dolmadığından zamanaşımı definin reddine, (Aynı yönde ... 23. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarih 2016/8129 E ve 2017/479 K sayılı ilamı) karar verilmiştir.

Davalı dava dışı işçiler üzerinde tasarruf yetkisinin davacıya ait olduğunu iddia etmekle muvazaanın varlığını ileri sürmüş olup, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin muvazaalı olduğunu iddia eden tarafın bu iddiasını ispatlayamadığı görülmüştür.

Dava dışı işçiye ödenen tazminatının ne kadarından davalının sorumlu olduğu tartışma konusu olup, ...

6. HD'sinin 2021/1763E 2021/2455K sayılı 21.12.2021 tarihli ilamında da "İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar." şeklinde düzenlendiği üzere kıdem tazminatı yönünden her bir alt yüklenicinin kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile sınırlı olarak tam sorumlu olduğu ilkesinden hareketle yapılan değerlendirme sonucu,

davacı tarafından yapılan ödemenin tamamının her bir davalı alt yüklenicide geçen çalışma süresine karşılık gelen miktar esas alınarak belirlenecek miktarın davalıdan tahsili gerekmekle, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli 14.05.2022 tarihli bilirkişi raporu ile de tespit edilen miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, karar vermek gerekmiştir.

Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalılardan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.