Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/729 K.2023/415

Mahkememize açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmaksızın ...

E. Sayılı dosyasına 273.600,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, ayrıca dava dosyası kapsamında 1.605,20 TL ve 5.123,33 TL harç ödendiğini, toplam 280.328,53 TL'nin %35 kusuru oranında dosyadaki diğer davalı dava dışı...'den tahsil edildiğini, kalan tutarın söz konusu davada müvekkili şirketin değil ...'ın sorumlu olduğunu, dava ikame edilmeden önce söz konusu tutarların ...'tan yazılı talep edildiğini ancak sonuç alınamadığını, arabulucu huzurunda anlaşılamadığını,

müvekkili şirket ile ...arasında akdedilen İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi uyarınca müvekkili şirketin ödediği bedele gerekçe olarak tazminatın ve ödenen diğer tutarların sorumluluğunun ...'a ait olduğunu, 1970 yılında 1312 sayılı ...

Kanunu yürürlüğe girerek ...'nun kurulduğunu, bu sayede imtiyazlı şirketlerin görev bölgeleri ve belediye sınırları dışında tüm yurtta elektriğin üretim, iletim, dağıtım ve satış hizmetlerinin ... bünyesinde toplandığını, ...'ın hissedarı olan ... il sınırlarında faaliyet göstermek üzere 01.03.2005 tarihinde kurulduğunu, 24.07.2006 tarihinde ...ile ...

Sözleşmesi akdedildiğini, 01.09.2010 tarihinde Hisse Alım Sözleşmesi imzalanarak ...'in hisseleri satılmak suretiyle özelleştirme sürecinin tamamlandığını, müvekkili şirketin 2006 yılı itibari ile işletme hakkını devraladığını, bu dönemden önce gerçekleşen işlemler bakımından müvekkili şirketin sorumluluğunun olmadığını, müvekkili şirketten tahsil edilen rücu bedelinin mevzuat ve akdedilen sözleşme kapsamında ...'tan tahsilinin gerektiğini,

dava dışı rücu talebine konu davanın davacıları tarafından müvekkili şirket aleyhine ikame edilen davanın konusu incelendiğinde müvekkili şirketin söz konusu tarihlerde gerçekleştirilen işlemler bakımından sorumlu tutulamayacağının sözleşme hükümleri ile sabit olduğunu, yerleşik uygulama halini almış...

İçtihatları ile de sabit olduğu üzere Sözleşmenin akdedilmesinden önce gerçekleştirilen iş ve işlemler bakımından ...'ın sorumluluğu bulunduğunu belirterek 182.213,55 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...’tan tahsiline karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, zaman aşımı itirazı ile birlikte, müvekkili kurumun işletme hakkı devir sözleşmesi uyarınca dayanak ...

Sayılı dosyasında kusur nispeti ne oranda belirlenmiş ise sadece o kısım kadarlık sorumlu olabileceğini, geriye kalan kısım için ise basiretli bir tacir olan davacı şirket tarafından diğer sorumlulara o kusur nispetinde rücu edilmesi gerektiğin, dayanak kararda kusurları belirlenen diğer davalıların davacı şirkete ödeme yapıp yapmadıklarını veya davacı şirket tarafından diğer davalılar aleyhine dava/ icra takibi açılıp açılmadığının bilinmediğini, bölgede faaliyet gösteren ayrı bir tüzel kişiliğe sahip ...

Müesseselerinin tüzel kişiliklerinin sonlandırılarak İl Müdürlüklerine dönüştürüldüğünü ve tüm hak ve borçları ile birlikte ...'a bağlandığını, bu nedenle İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi öncesindeki dağıtım faaliyetlerinden doğan sorumluluğun müvekkili ...Genel Müdürlüğüne ait olacağı iddiasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, 01.03.2005 tarihinden önce dağıtım faaliyeti bölgesinde ...Genel Müdürlüğünün değil ayrı tüzel kişiliğe sahip ...

Müesseselerinin yetkili ve sorumlu olduğunu, dayanak davada şirket lehine hükmedilen vekalet ücreti bedelinin rücuya konu edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

... esas sayılı dosya getirtilmiş, incelenmiştir. Tüm davalılar aleyhine başlatılan icra takibinde 25.02.2019 tarihinde davacı tarafından ..." açıklaması ile 273.600,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle, ...Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada 14.02.2013 tarihli kusura ilişkin alınan bilirkişi heyet raporunun celbi ile davacı tarafından ... tarafından yapılan ödemeyi gösterir kayıt ve belgelerin sunulması halinde rücu edilebilecek tutara dair bir değerlendirme yapılabileceği görüş ve kanaatini bildirmiş, bilirkişi raporuna beyan ve itirazlar sonucu alınan ek raporunda özetle,

mahkemece davacının rücu isteminin kabulü halinde rücuya konu davaya konu kazanın oluşumunda ...nin %15 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğinden davacının ...E. Dosyasına yaptığı 273.600,00 TL tutarındaki ödemeden kusur oranına tekabül eden 45.600,00 TL' nin rücuya edebileceği, davacı tarafından BUSKİ dışında sorumlu olduğu belirtilen ... Organizasyon adına yapılan ödemelerin davalıya rücu edilemeyeceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, dava dışı şahsın açtığı dava sonucu icra dosyasına ödenen bedelin taraflar arasındaki İşletme Hakkı Devir sözleşmesi, ihale şartnamesi ve hisse devir sözleşmesi hükümlerine göre davalı şirkete rücu istemine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan 24.07.2006 tarihli işletme devir hakkı sözleşmesinin tanımlar ve kısaltmalar başlıklı 2.1. maddesinde bu sözleşmede geçen “...”ın ... ifade ettiği, 7.4 maddesinde "Dağıtım faaliyetinin ...tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ...tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek her türlü talebin muhatabı ...'dır.”,

7.5. maddesinde “Dağıtım Faaliyeti’nin Şirket tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyet kapsamında gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu Şirket’e aittir. Şirket tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı Şirket’tir. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar Şirket tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır.

Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük Şirket tarafından karşılanır.”, 7.6. maddesinde “Sözleşmenin imza tarihinden önce Dağıtım tesisleri ile Dağıtım Tesisleri’nin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk ...’a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...’tır.

Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ...tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır.

Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ...tarafından ödenir.”, 7.7 maddesinde “Sözleşmenin imza tarihinden sonra dağıtım tesisleri ile dağıtım tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk şirkete aittir.”, 18.6. maddesinde ise “Şirket… bu sözleşmeye dayanarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti de dahil olmak üzere başkaca bir kamu kurum veya kuruluşundan talepte bulunulamayacağını, (...) ...’tan masraf, zarar veya herhangi bir isim altında hiçbir talepte bulunmayacağını gayrikabili rücu ve kayıtsız şartsız olarak beyan, kabul ve taahhüt eder.” hükümleri yer almaktadır.

Rücu talebine konu... aleyhine açılan davanın manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, davaya konu olayın... her yıl yapılmakta olan sanat ve ... organizasyonunun dava dışı...Production şirketi arasında 25.07.2005 tarihinde akdedilen sözleşme ile üstlenilen işlerden biri olan festival alanının 100 metre balonla süslenmesi işinin yaptırıldığı sırada davacıların murisi müteveffa Zeki Güllü'nün 30.07.2005 tarihinde ağaç üzerinde bulunan elektrik hattından elektriğe çarpılarak ölmesinden kaynaklandığı,... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.07.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

İşletme hakkı devir sözleşmesinin 7.4. maddesinde “Dağıtım faaliyetlerinin ...tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ...tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek her türlü talebin muhatabı ...'dır." hükmüne yer verildiği, rücu davasına konu olayın 30.07.2005 tarihinde elektik çarpmasından kaynaklı gerçekleşen ölümden kaynaklandığı, taraflar arasındaki işletme devir hakkı sözleşmesinin 24.07.2006 tarihinden önceki dönemde ...tarafından yürütülen dağıtım faaliyetinden kaynaklandığı açıktır.

Davacı tarafından söz konusu olayda dava dışı ...'nin %35 oranında kusurlu olduğunu, bu kusura karşılık gelen tutarı ödediğini belirterek ... E. sayılı dosya borcuna mahsuben ödenen toplam 273.600,00 TL 'nin 182.213,55 TL'Lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...’tan tahsili talep edilmiştir. Dayanak dosyadaki 14.02.2013 tarihli bilirkişi raporunun "Sonuç ve Kanaat- Kusur Oranları" başlıklı bölümünde ; " Raporun III. Bölümlerinde kazanın meydana gelişi ve nedenleri detaylı olarak açıklanmıştır. Bu açıklamalar ve dosyadaki diğer belge ve ifadeler ve Ceza davasında hüküm giymiş kişilerin olması durumu da dikkate alındığında;

30.07.2005 tarihinde meydana gelen iş kazasında herhangi bir kasıt unsurunun bulunmadığı,

2) Meydana gelen kaza niteliğinin 506 Sayılı SSK Kanunun 11/A maddesine göre İş Kazası Olduğu,

3) İşyerinde yapılan çalışmaları su iletim pompaları elektrik tesisatlarında yapılan çalışmaları da kapsayacak şekilde yapılmasını sağlamayan, Elektrik kablo hat geçiş yerlerinden ilgisiz kişilerin zarar görmemesi için gerekli uyarı ve işaretlemelerin yapılmasını sağlamayan işyerinde yapılan çalışmaları iş güvenliği yönünden denetlemeyen izlemeyen davalı işveren Bursa Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü (BUSKİ)' nin kazanın meydana gelmesinde %35 (YÜZDE OTUZBEŞ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, Bu kusurun:

A- %25 (YÜZDEYİRMİBEŞ)'inin davalı işveren Bursa Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü (BUSKİ) hükmü şahsına ait olduğu,

B- %4(YÜZDE DÖRT) oranındaki kusurun her birine eşit %1 olarak dağılımı sağlanarak ceza davasında hüküm giymiş olan, ...'a ait olduğu,

C- %6 (YÜZDE ALTI) oranındaki kusurun her birine eşit olmak üzere %2 olarak dağılımı sağlanarak ceza davasında hüküm giymiş olan ... çalışanları,...a ait olduğu,

4-) Canlı çınar ağacının elektrik hattı taşımasını dikkate almayarak güvenli olmayan hatta elektrik veren ...'nün kazanın meydana gelmesinde %15(YÜZDE ONBEŞ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU,

5-) Sözleşme ile üstlenmiş olduğu şenlik organizasyonu işinin bir bölümünü devreden ancak devrettiği işin güvenli bir şekilde yapılıp yapılmadığını izlemeyen ve denetlemeyen ...)' un kazanın meydana gelmesine %10(YÜZDE ON) oranında kusurlu olduğu,

6-) Sözlü olarak üstlenmiş olduğu şenlik alanının balonla süslenmesi işinin yapımı sırasında yüksekte yapılacak çalışmaların güvenli ekipmanlarla yapılmasını sağlamayan, çalışan işçilere gerekli iş güvenliği eğitimini vermeyen işyerinde yapılan çalışmaları iş güvenliği yönünden izlemeyen ve denetlemeyen davalı işveren Viva Organizasyon' un kazanın meydana gelmesinde %30 (YÜZDE OTUZ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, Bu kusurun;

A- %25 (YÜZDE YİRMİBEŞ)'inin davalı işveren Viva Organizasyon hükmü şahsına ait olduğu,

B- %5 (YÜZDE BEŞ)'inin ceza davasında hüküm giymiş olan firma yetkilisi Mehmet Ali KAYA'ya ait olduğu,

7- 25 Yaşında yetişkin bir çalışan olmasına rağmen balonları takmak için üzerinde elektrik hattı bulunan çınar ağacına tırmanarak güvensiz hareket ederek kendi sağlığını korumak için üzerine düşeni yapmayan mütevefta kazazede Zeki GÜLLÜ'nün kazanın meydana gelmesinde %10 (YÜZDE ON) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, kanatindeyiz. "denildiği görülmüştür.

Davacı tarafından... E.sayılı dosyasına yukarı belirtilen kişi ve kurumlar aleyhine başlatılan icra takibinde 25.02.2019 tarihinde davacı tarafından %90 sorumluluk oranına karşılık ödenen 273.600,00 TL, kusur oranları gözetilerek sorumlu olunanlara pay edildiğinde ulaşılan tutarlar aşağıdaki tabloya yansıtılmıştır. Davacı tarafından dava dışı ...'nin %35 oranında kusurlu olduğu ve bu kusura karşılık gelen tutarı ödediğini belirterek ... E. sayılı dosya borcuna mahsuben ödenen toplam 273.600,00 TL 'nin 182.213,55 TL'Lik kısmı rücuya konu edilmiştir. Ancak davacı tarafından rücuya konu davada doğan zarardan...dışında sorumlu olduğu belirtilen ... adına tahakkuk eden tutarlarında fazladan ödenerek davalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun "İç İlişkide" başlıklı 62.maddesinde "Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur." denilmektedir.

Davacı tarafından ancak davalı ile aralarında akdedilen işletme hakkı devir sözleşmesinde kendi payına tahakkuk eden tutarın rücusu talep edebileceğinden davacı tarafından ... Dosyasına yapılan 273.600,00 TL tutarındaki ödemeden ....'nin kazanın oluşunda %15 lik sorumluluğuna karşılık hesaplanan 45.600 TL' lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile rücuen tahsiline ilişkin talebinin haklı ve yerinde olduğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.