Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/353 K.2022/388

Davacı vekili, Karayolları Genel Müdürlüğünün talebi üzere ...'a ait direk yerlerinin değiştirilmesi, direk boylarının artırılması, hatların güzergahının değiştirilmesi vb. Hususlarda deplasman işlerinin yapılması amacıyla özel hukuk hükümlerine tabi protokoller (sözleşmeler) imzalandığını, söz konusu sözleşmelerin ortak hükümlerinde;

deplasman nedeniyle ... tarafından kamulaştırma yapılması durumunda maliklere ödenen kamulaştırma bedelleri, mahkeme masrafları, tapu harçları vd. masrafların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ...'a ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ...'a ait enerji iletim hatlarının deplase edilmesi konulu sözleşmeler gereği tesis işlemleri neticelendirilmiş, direk ve güzergahlarda değişiklikler yapıldığını, yapılan değişiklikler nedeniyle ... tarafından kamulaştırma işlemleri yerine getirilmiş, rızai anlaşma veya mahkeme yoluyla kamulaştırma yapmak suretiyle kamulaştırma bedelleri ödendiğini,

ayrıca kararların ilgilı Tapu Müdürlüğünde infazı aşamasında harç masrafı doğduğunu, sözleşme gereği ... tarafından ödenen bu bedeller davalı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ... hesabına ödenmesi gerektiği halde yapılan başvuruya kısmen ödenmediğini ileri sürerek toplam 6.881.364,03-TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak ...'a ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasında yapılan protokoller gereğince yapılan kamulaştırma işlemlerinden kaynaklı bakiye alacak talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 4.maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin taraflarının ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

Ticari davalar aynı yasanın 6335 sayılı Kanunun 2.maddesi ile değişik 5.maddesine göre asliye ticaret mahkemesinde görülerek karara bağlanır. Asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Bu açıklamalara göre davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için tarafların tacir ve dava konusunun tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

Davacı şirket tacir olmasına rağmen davalı Karayolları Genel Müdürlüğü kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olarak faaliyet gösterdiğinden ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulmuş olmadığından tacir sıfatı yoktur. (Yargıtay 15. H.D. 2016/5271E.- 2017/593K., Ankara BAM ... H.D. 2020/1094E. 2020/1186K.)

Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün tacir sıfatı olmadığından davaya bakmaya asliye ticaret mahkemesi görevli olmayıp, iş bu davaya bakmaya asliye hukuk mahkemeleri görevlidir. Görev hususu dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında gözönünde bulundurulmalıdır. Tüm dosya kapsamına göre iş bu davaya bakmaya asliye hukuk mahkemeleri görevli olduğundan HMK'nun 114/1-c ve 115.maddeleri gereğince dava dilekçesinin görev nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · Katip.... · ¸E-İmzalıdır