Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/533 K.2023/228

5- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 11/08/2022

KARAR TARİHİ : 27/03/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/04/2023

Mahkememize açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle.

Davacı vekili, Davacı müvekkili... olduğu, tarım ve tarıma dayalı sanayinin ihtiyacı olan mal ve hizmetleri üretmek amacıyla kurulduğu, ...le davalı şirket arasında hizmet alım ihalesi yapıldığını ve davalı şirketin bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı ...'un işten çıkması sonucunda, müvekkili tarafından toplam 13.644,70.-TL kıdem tazminatı ödeme yapıldığı, yükleniciler ve ... arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerde kıdem tazminatı ödenmesinin yüklenici firmaların sorumluluğunda olduğu,

bu nedenle ... tarafından ödenen kıdem tazminatının davalılardan rucuen tahsilinin gerektiği belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, davacı tarafından ödenen 13.644,70.-TL'nin 29.12.2020 ödeme tarihinden itibaren işeyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .... Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davanın yetkili mahkemede açılmadığı, davacı Kurum ile müvekkili arasında imzalanmış bir hizmet alım sözleşmesi bulunmadığı, davadışı işçinin müvekkili tarafından işten çıkarılmadığı, bu nedenle davadışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından hiçbir sorumluluklarının olmadığı, davadışı işçiye ödenen tazminatın yanlış hesaplandığı, firmaları tarafından işçiye bütün haklarının ödendiği, davacı üst işverenin işi tek başına idare ettiği, müvekkiline işi idare imkanı tanımadığı, bordro firması olarak kullandığı, işçilerin işe alınması ve işten çıkarılmasında tüm yetkinin davacı idare de olduğu,

aynı işçinin muhtelif alt işverenler tarafından çalıştırıldığı, dosyada bulunan şartnamede kıdem tazminatı alacağından hangi tarafın sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, bu durumda yarı yarıya sorumluluğun kabul edilmesi gerekeceğini belirtmiştir.

DELİLLER

Taraflar Arasında İmzalanan Sözleşme Ve Eki Şartnameler, Dava Dışı İşçinin Sgk Kayıtları Ve Özlük Dosyası Dosyamız Arasına Alınmış İncelenmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Aktüerya Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle.

Dosya kapsamına bulunan, farklı yıllara ait sözleşmelerin ve genel şartların incelenmesi sonrasında, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde, “işçilik alacaklarından asıl işverenin tam sorumluluğuna ilişkin açık bir hüküm hükme” rastlanılmadığı, .... uygulaması doğrultusunda değerlendirildiğinde, kıdem tazminatı alacağına ilişkin işçilik alacakları davacı idare tarafından ödenen ... isimli işçinin; yüklenicilerin işçisi olması,

işçilik alacaklarından asıl işveren konumunda bulunan davacı idarenin sorumlu olacağına dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı idarenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden, ödediği bedeli tamamı olan 13.644,70 TL talep etme hakkı bulunduğu,

Davalı alt işveren ...'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı tutarının 1.910,25 TL olarak hesaplandığı, Davalı alt işveren ....'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı tutarının 6.685,90 TL, olarak hesaplandığı, Davalı alt işveren ...'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı tutarının 2.456,04 TL olarak hesaplandığı, Davalı alt işveren....'nin sorumlu olduğu toplam kıdem tazminatı tutarının 2.592,49 TL olarak hesaplandığı, görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Davacı Tarafından Davalılardan Hizmet Alımı Şeklinde Gerçekleştirilen Hizmetlerde Çalışan Dava Dışı ...'a 20.12.2020 Tarihinde Yapılan Toplam 13.644,70 Tl Kıdem Tazminatı Ödemesinin Davalılardan Tahsili İstemine İlişkin Rücu Davasıdır.

Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davacı ile davalılar arasında hizmet alımını konu alan sözleşme ilişkisi olup olmadığı, her bir davalıda geçen çalışanın ne kadar olduğu, davalıların yapılan ödemeden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, mahkememizin yetkili olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet alıma sözleşmesine dayandığından bu sözleşme için zamanaşımı süresine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmaması nedeniyle 6098 sayılı TBK 146. Maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı süresinin ödeme tarihi olan 20.12.2020 tarihi ile dava tarihi olan 11.08.2022 tarihleri arasında dolmadığından zamanaşımı definin reddine, (Aynı yönde....K sayılı ilamı), Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde Ankara Mahkemeleri ve icra daireleri yetkili kılındığı için yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Dava dışı işçiye ödenen tazminatının ne kadarından davalıların sorumlu olduğu tartışma konusu olup,.... sayılı ilamında.

“İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. " Şeklinde belirtildiği üzere kıdem tazminatı yönünden her bir alt yüklenicinin kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile sınırlı olarak sorumlu olduğu ilkesinden hareketle yapılan değerlendirme sonucu, davacı tarafından yapılan ödemenin tamamının her bir davalı alt yüklenicide geçen çalışma süresine karşılık gelen miktar esas alınarak belirlenecek miktarın davalıdan tahsili gerekmekle,

denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile de tespit edilen miktar üzerinden davanın kabulüne, karar vermek gerekmiştir.

Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalılardan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.