Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/611 K.2022/670

Mahkememize açılan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davalı takip alacaklısı Yimka Ticaret ve Sanayi Kollektif Şirketi, müvekkile ...'ye dava dışı takip borçlusu ... Makina Kimya Otomotiv Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin, olduğu iddia edilen 194.951,13 TL alacağından bahisle İİK madde 89/1 birinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini, süresinde itiraz edilememesi üzerine İİK madde 89/2 ikinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini, bu ihbarnameye de itiraz edilememesi üzerine bu kere İİK madde 89/3 üçüncü haciz ihbarnamesi gönderildiğini.

Müvekkilinin birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itiraz edememesinin sebebinin tebligatların bizzat değil Tebligat Kanunu madde 21 gereği yapılmış olmasından kaynaklandığını, Müvekkile ...'nün dava dışı takip borçlusu ... Makina Kimya Otomotiv Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'ye hiçbir borcu bulunmadığını, bu husus davalı dışı takip borçlusunun resmi kayıtları ile de ortaya çıkacak bir durum olduğunu, bu nedenlerle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 89/3. maddesinde belirtilen sürede müvekkilin dava dışı takip borçlusu ... Makina Kimya Otomotiv Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ne borçlu olmadığının tespit edilmesi için işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle müvekkili ...'nün dava dışı takip borçlusu ...

Makina Kimya Otomotiv Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötüniyetli icra takibi yapmış olması nedeni ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

MAHKEMEMİZİN GÖREVİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 89/3. maddesine dayalı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin açılan menfi tespit davasıdır.

Bir davanın ticaret mahkemesinde görülmesi için her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olması veya tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Ticaret Kanununda düzenlenen hususlardan doğması veya özel kanunularda davaya Ticaret mahkemesinde bakılacağının belirtilmesi gerekir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

(Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih ve 3568 E., 6425 K. ve 17.12.2015 tarih ve 7065 E., 17162 K., sayılı ilamlarıAnkara Bölge Adliye Mahkemesi 23 Hukuk dairesinin 2018/1808 esas 2021/1814 karar sayılı ilamı)

01.10.2011 tarihinden sonra bu madde uyarınca açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:476) İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak açılan davada, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı verilmiştir.