Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/457 K.2024/816

T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/457 Esas - 2024/816

T.C.

ANKARA

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/457 Esas

KARAR NO : 2024/816

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 19/06/2023

KARAR TARİHİ : 21/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/11/2024

Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davalı ...Genel Müdürlüğü aleyhine ...29.

İcra Müdürlüğü 2021/15879 E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, konu ilamsız icra takibinde ödeme emrinin29.11.2021 tarihinde davalı ...' ye tebliğ edildiğini, davalının 01.12.2021 tarihinde itiraz ederek takibi durdurduğunu, listedeki 85 numaralı hasara ilişkin ödemenin takip öncesinde, 94 numaralı hasarlara ilişkin ödemenin ise davalı ...Genel Müdürlüğü tarafından takip sonrasında yapılmış olduğu,

harca esas değer hesabında takip öncesi ödemenin yasal faizi ve KDV'si ile birlikte mahsup edildiğini, takip sonrası yapılan ödemenin de yapılan ödeme tutarında harca esas değerden mahsup edildiğini bu kapsamda hasar tespit raporlarından da anlaşılacağı üzere ...Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kazı çalışmaları dolayısıyla dava dilekçesinde belirtilen adreslerde bulunan müvekkilin varlıklarında hasar meydana geldiğinin şirket yetkilileri tarafından bu hasara ilişkin hasar tespit raporu d ile belirlendiğinden bu kapsamda davalı şirket tarafından yapılan çalışmalar sırasında kablolarına verilen hasarın bedelinin tahsili için başlatılan

...1. Genel İcra Müdürlüğü 2021/15879 E sayılı dosyasında ödeme emrinde yazılı borca ve tüm ferilerine ilişkin itirazının iptali ile takibin devamına, davalı/borçlunun takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen hususların maddi vakıanın aydınlatılması noktasında yetersiz olduğu ve davalı idareye kusur izafesinin mümkün olmadığını, müvekkili idarenin 2560 sayılı yasa ve ...Tarifeler Yönetmeliği kapsamında çalışmakta olduğu ve gereken dikkat ve özeni gösterdiğini, somut olayda da bu hususlara dikkat edildiğini, bu sebeple müvekkili yönünden kusur izafesinin mümkün olmadığını, hasarın oluşumunda, davalı tarafın teknik eleman göndermemek suretiyle ve hiçbir ikaz işareti, uyarı levhası olmadan standart dışı döşenen kablolar sebebiyle kusurlu olduğunu,

bu kusuru ise müvekkiline yüklemeye çalıştığını, bunun dışında; (kusuru kabul etmemekle birlikte) takibe konu edilen bedellerin fahiş olduğunu, hangi esaslar dâhilinde hesap yapıldığının belli olmadığını, dahası alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına ilişkin taleplerin reddi gerektiğini, ayrıca işçilik ücreti olarak talep edilen bedellerin haksız olduğunu, işçileri davacının maaşlı çalışanı mı yoksa dışarıdan ücretle kiralanan işçiler mi olduğu belli olmadığını, belirtilen nedenlerler davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...1. Genel İcra Dairesinin 2021/15879 Esas sayılı takip dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında elektrik mühendisi ve elektrik-elektronik mühendisi bilirkişiden alınan 26/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davalı ...Genel Müdürlüğü ya da onun alt yüklenicileri tarafından 2020 ve 2021 yıllarında yapılan kazı çalışmaları sırasında davacı şirketin mülkiyeti ve sorumluluğunda olan OG şebeke ve AĞ branşman yeraltı kabloları ile aydınlatma direkleri ve tesislerinin hasara uğratıldığını,

davalı şirket tarafından kazı çalışmasından önce güzergâh yardım talebinde bulunulmaması ve yapılmış olunan çalışmalar sırasında dikkatsiz ve özensiz çalışılmasının yaşanan hasar olaylarının temel etkeni olduğunu, davacı şirketin yaşanan hasar olaylarına bir etkisinin belirlenemediğini, olay tarihlerindeki serbest piyasa rayiçleri üzerinden yapılan hesaplamaya göre hasar olaylarına ait toplam onarım bedelinin 31.663,71 TL ve bu hasar bedellerine talep tarihlerinden yine talebe bağlı olarak 11.11.2021 tarihine kadar işleyecek yasal faiz miktarının 548,71 TL olduğunu,

hukuki yorum ve değerlendirmeleri ile nihai kararı Mahkemeye ait olmak üzere icra takip tarihindeki alacak tutarının 31.663,71 * 548,71 = 32.212,42 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Tarafların itiraz ve beyanları doğrultusunda dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek alınan 02/09/024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin korunduğu, tarafların kök raporla ilgili yaptıkları itirazların dosya kapsamındaki belgelerle, ...

Yönetmeliği ve mevzuatla ve Yargıtay ilamları ile örtüşmediğini, davalı ...Genel Müdürlüğü ya da onun alt yüklenicileri tarafından 2020 ve 2021 yıllarında yapılan kazı çalışmaları sırasında davacı şirketin mülkiyeti ve sorumluluğunda olan OG şebeke ve AG branşman yeraltı kabloları ile aydınlatma direkleri ve tesislerinin hasara uğratıldığını, davalı şirket tarafından kazı çalışmasından önce güzergâh yardım talebinde bulunulmaması ve yapılmış olunan çalışmalar sırasında dikkatsiz ve özensiz çalışılmasının yaşanan hasar olaylarının temel etkeni olduğunu, davacı şirketin yaşanan hasar olaylarına bir etkisinin belirlenemediğini,

olay tarihlerindeki serbest piyasa rayiçleri üzerinden yapılan hesaplamaya göre hasar olaylarına ait toplam onarım bedelinin 31.663,71 TL ve bu hasar bedellerine talep tarihlerinden yine talebe bağlı olarak 11.11.2021 tarihine kadar işleyecek yasal faiz miktarın 548,71 TL olduğunu, hukuki yorum ve değerlendirmeleri ile nihai kararı Sayın Mahkeme Başkanlığınıza ait olmak üzere icra takip tarihindeki alacak tutarının 31.663,71 + 548,71 = 32.212,42 TL olarak hesaplandığını,

Mahkemece davacı yanın talebinde olduğu gibi KDV dahil toplam alacak üzerinden hesaplanan faize tekrar KDV ilave edilmesi halinde icra takip tarihindeki alacak tutarının ise toplam 32.311,19 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, .... .... .... AŞ'nin kullandığı yer altı varlıklarına, davalının yaptığı kazı çalışması sırasında dava dilekçesinde belirtilen tarihlerde hasar vermesi, bu nedenle yapılan hasar giderim ve işçilik bedellerinin tahsili istemiyle ...1. Genel İcra Müdürlüğünün 2021/15879 E. sayılı dosyasında 109.878,67 TL toplam alacağa istinaden yapılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; zararın meydana gelip gelmediği, davacıya ait varlıklara zarar verilmiş ise davalıya kusur izafe edilip edilemeyeceği, kusurlu kabul edilirse ne miktarda tazminattan sorumlu olacağı, yapılan hesaplamada belirlenen rakamların fahiş olup olmadığına, davacının olayın meydana gelmesinde yahut zararın meydana gelmesinde veyahut artmasından müterafik kusurunun olup olmadığı, faiz talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmıştır.

Dava haksız fiilden kaynaklanmakta olup, Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi, “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmünü, Türk Borçlar Kanunu 50/1. maddesi, “Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Türk Borçlar Kanunu 52. maddesi, “Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.” hükmünü içermektedir.

30.11.2000 tarih ve 24246 sayılı R.G'de yayınlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'nin 58. maddesinde" Kablolar: b) Kabloların döşenmesi:

11) Yeraltına döşenecek kablolar, sokak ve alanlarda en az 80 cm derinliğe gömülmelidir. Bu yerlerin dışında en az 60 cm olmalıdır. Bu derinlik zorunlu durumlarda özel koruyucu önlemler alınarak 20 cm dolaylarında azaltılabilir. 13) Kablolar duruma göre toprak içine, kablo kanallarına yada duvarlara tutturulan delikli tavalara veya merdiven raflara döşenmelidir. Deliksiz yapılmış tavalarla kablo döşenmesi tavsiye edilmez.

Toprak içine yerleştihlen kabloların altında ve üstünde yaklaşık 10 cm kalınlıkta elenmiş kum bulunmalıdır. Kablonun üzeıindeki kumun üzerine ve aynı kanala döşenen AG ve YG kabloları arasına tüm kablo boyunca dolu tuğla veya en az 6 cm kalınlıkta beton plaka veya plastik vb. malzemelerden yapılmış koruyucu elemanlar yerleştirilmelidir. Böylece çukuru açan işçilerin kazma darbelerinden kablo korunmalı ve orada kablo bulunduğu önceden anlaşılmalıdır.

Bu koruyucunun yaklaşık 30 cm üzerine ise en az 10 cm genişliğinde polietilenden yapılmış uyarı şeridi konulmalıdır.

e) Kablo yerlerinin işaretlenmesi: Kablo tesisleri bulunan kunjluşlar, bunların yerlerini tam olarak işaretleyerek bu kabloların geçiş güzergahlarını gösteren planları, belediye ve mücavir alan sınırlan içinde ilgili belediyelere, diğer yerlerde de ilgili mülki idare amirliklerine vermelidir. Yer altı kablo güzergahları kaplamasız yerlerde işaretli beton kazıklarla, kaplamalı yerlerde oyulmuş işaretlerle belirtilmelidir. Şöyle ki güzergahı görünmeyen kablolar (mesela hendek içindekiler), kablo güzergahı ve niteliği anlaşılacak şekilde işaretlenmelidir.

Bu çerçevede düz güzergah maksimum 100 m'de bir, ek ve branşman yerleri dönüş noktaları vb. yanılgıyı önleyecek şekilde işaretlenmelidir. Bu işaretler yerine göre beton kazık, pirinç veya döküm levha yada kaldırım kaplamasında oyulmak suretiyle yapılmalıdır " hükmü yer almaktadır.

Yapı İşlerinde İş Güvenliği Tüzüğü'nün 20.maddesinde "Kazı işlerinin yapılacağı yerlerde; elektrik kabloları, gaz boruları, suyolları, kanalizasyon ve benzeri tesisatın bulunup bulunmadığı hususu önceden araştırılacak ve duruma göre gereken tedbirler alınacaktır" ifadesi bulunmaktadır.

... Alt Yapı Koordinasyon Merkezi Altyapı Tesisleri Ruhsat İşlemleri ve Zemin Açımı Uygulama Yönetmeliği'nin "Altyapı Tesis Çalışmalarının Yürütülmesi" başlıklı 4.maddesinde"c) Çalışma sırasında yol ve kaldırım kesitinde altyapı tesis tespiti yapılacak, yerleri belirlenen yeraltı tesislerine zarar verilmeyecektir. Altyapı kuruluşlarına ait tesis bulunduğu kısımlarda çalışmayı yaptıran kurum veya şahıslar kazı yerinde bu kuruluşlardan gözlemci bulunmasını sağlayacak, diğer kurumların altyapı tesislerinde çalışma sırasında meydana gelecek zararlardan kazıyı yaptıran veya yapan kurum veya kişi sorumlu olacaktır." hükmü yer almaktadır.

Somut olayda davacı tarafından sunulan belgeler, icra dosyası ve bilirkişi raporları ile, davalının kazı çalışması sırasında davacıya ait yeraltı kablolarının zarar görmesine neden olduğu, davalı ...Genel Müdürlüğü ya da onun alt yüklenicileri tarafından 2020 ve 2021 yıllarında yapılan kazı çalışmaları sırasında davacı şirketin mülkiyeti ve sorumluluğunda olan OG şebeke ve AG branşman yeraltı kabloları ile aydınlatma direkleri ve tesislerine verilen hasar sakımından davalı şirket tarafından kazı çalışmasından önce güzergâh yardım talebinde bulunulmaması ve yapılmış olunan çalışmalar sırasında dikkatsiz ve özensiz çalışılmasının yaşanan hasar

olaylarının temel etkeni olduğunu, davacı şirketin yaşanan hasar olaylarına bir etkisinin belirlenemediğini, olay tarihlerindeki serbest piyasa rayiçleri üzerinden yapılan hesaplamaya göre hasar olaylarına ait oluşan hasar bedelinin alınan bilirkişi raporunda bildirildiği üzere takip tarihi itibariyle toplam 31.663,71 TL hasar bedeli ve bu hasar bedellerine talep tarihlerinden yine talebe bağlı olarak 11.11.2021 tarihine kadar işleyecek yasal faiz miktarın 548,71 TL olarak hesaplandığı belirlenmiş bu hesaplama hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.

Billirkişi raporundaki hesaplamaya itiraz edilmiş ise de davacı şirket tarafından sunulan hasar bedelleri ile ilgili belgelerin incelenmesi sonucunda, hasarın giderilmesi için kullanılan malzeme bedellerinin yanı sıra montaj- demontaj işçilik bedellerine de yer verildiği, görülmüştür.

Bu çerçevede, davacının hasarların giderimi sırasında kullanılan rayiç değerlere uygun malzeme bedellerinin yanı sıra 3. kişilere yaptırıldı ise rayiç değerlere uygun montaj ve demontaj bedellerini talep etme hakkı bulunmaktadır. Ancak, hasarların davalı şirket görevlileri tarafından giderildiği kendi beyanı ile sabit olduğundan, davacı hasarlarla ilgili olarak sadece hasarın giderimi için kullandığı rayiç değerlere uygun malzeme bedelini talep edebilecektir.

(Aynı yönde ...BAM 25. HD 24.02.2021 tarih 2019/2502 E ve 2021/339 K sayılı Kararı) Davacı yan takipte KDV isteminde de bulunmuş olup haksız fiil tarihinden takip tarihine kadar faizden de sorumlu olduğu, haksız fiilden dolayı KDV alacağı doğmayacağından işlemiş faizin KDV'sinden sorumlu tutulamayacağı gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, alacak likit olmadığından davcı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir. (Aynı yönde ...BAM 25. HD 08.03.2022 tarih 2021/376 E ve 2022/441 K sayılı Kararı) Fazlaya ilişkin istem ise reddedilmiştir.