Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/582 K.2024/279

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 16/08/2023

KARAR TARİHİ : 06/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/05/2024

Mahkememize açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, Davacı ...

233 sayılı KHK hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülü olduğu, genel müdürlüğe bağlı... tarım işçilikleri hizmetlerinin 2012 ve 2021 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ile davalılar tarafından üstlenildiği söz konusu yıllarda davalı şirketin işçisi olarak çalışan ...'ya talebi üzerine 15.04.2021 tarihinde 31.677,31-TL kıdem tazminatı ödendiğini, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ancak anlaşma sağlanılamadığını, dava dışı bir kısım firmalar tarafından daha sonra şifahi yapılan görüşmeler ile ödemenin yapılacağı beyan edildiğinden bu firmalara davanın yöneltilmediğini,

idarece tahsil edilemeyen ve bakiye kalan 19.468,00-TL'nin davalı şirketlerden tahsili gerektiğini, 11.09.2014 tarih ve 29116 sayılı (mükerrer) Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesine eklenen fikra ile kıdem tazminatlarının kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceği esasının getirildiğini, ancak, kıdem tazminatlarının kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödenmiş olmasının işçiyi çalıştıran alt işverenlerin kıdem tazminatından sorumluluklarını ortadan kaldırmadığını, ...

Esas, ... Karar sayılı ve 23.06.2016 tarihli ilamında da kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödenen kıdem tazminatlarından alt işverenlerin sorumluluğunun ortadan kalkmadığı gerekçelerine yer verildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile 19,468,68-TL'nin ödeme tarihi olan 22.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... çalıştırılan ... isimli çalışanın talebi ve işletme tarafından alınan karar gereğince işçiye ödenen 19.468,68 TL Kıdem tazminatının diğer davalılar ve davalı şirketten alınmak üzere rücu edildiğini beyan ettiğini, Yetki İtirazı Yönünden.

Davalı müvekkilin ikametgâhının ...'da olduğunu, bu nedenle açılan bu davaya bakma yetkisinin ...Mahkemelerine ait olup mahkememizin yetkisinin bulunmadığını, yetkisiz olduğundan dolayı mahkemece yetkisizlik kararı verilerek dosyanın... gönderilmesi gerektiğini, 4857 sy.

112/2 maddesindeki düzenleme gayet açık olup madde içeriğinden davacının ödediği kıdem tazminatından dolayı şirketlerine rücu edemeyeceğini, davacının zorlama yorumlarla davasına dayanak aramakta olup, davacının davasını destekleyecek hiçbir yasa, yönetmelik veya başka bir hukuki düzenleme bulunmadığını, yine davacı ile aralarında yapılan sözleşmede de iddia edilenin aksine bir düzenleme bulunmadığını, iddia edilen sözleşmenin herhangi bir maddesinde de kıdem tazminatı olarak idarece yapılan ödemenin rücu edileceğine dair bir kayıt olmadığını, iç ilişkide şirketlerine yüklenebilecek bir sorumluluk olduğunun ileri sürülemeyeceğini,

şirketleri ile ... arasında imzalanan sözleşmelerin işçi teminine ilişkin olduğunu, sözleşmedeki edimlerinin işçi temin edip üst işverenin işletmesinde üst işverenin ekip veya şeflerine hazır bulundurduğunu, davacı kurumun hangi işçinin çalışıp hangisinin işten çıkarılacağına kendi karar vereceğini, yasa gereği birden çok kişinin, gerek haksız eylem, gerek sözleşme ve gerekse kanun kuralı gibi sebeplerden ve aynı zarar için zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanacağını, bu bağlamda davacı kurumun işçiyi işten çıkarmasının,

kıdem tazminatı ödemesinin davacı kurumun sorumluluğunda olup bundan doğacak zarara da kendisi katlanması gerektiğini, davacı kurumun ihaleyi, şartnameyi ve sözleşmeyi kendisi hazırlayıp kendi lehine muhtevasını düzenlediğini şirket olarak bu sözleşmede değişiklik talep etme hak ve yetkisinin olmadığını, davacı kurumun şahsın müracaatı üzerine ödemeyi yaptığını, davacı asılın işverenin ödediği tüm miktarlardan tamamen sorumlu olduğunu ve iç ilişkide davalı şirketlerine yüklenecek bir sorumluluğun olmadığını düşündüklerini bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır. Davalı ...in usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır. Davalı ... 'nin usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır. Davalı .... usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER

... kayıtları çıkarılmış, dosya arasına alınmıştır. Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Nitelikli Hesap Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle, Davalı şirketlerin ihale dönemlerine göre sorumluluk miktarlarının aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olabileceği, Sıra İşveren

SİCİL NO

Dönem Dönem Gün Sayısı Kıdem tazminatından sorumlu olduğu miktar (31.919,58 TL) Davadaki talebe göre (19.468,68 TL) 1 ... 1227729 14.11.2012 30.11.2013 382 3.984,73 3.903,96 2 ... 1253426 1.12.2013 31.01.2015 427 4.454,14 4.363,85 3 ... 1277311 01.12.2015 31.01.2016 365 3.807,40 3.730,22 4 ... 1296099 01.02.2016 31.01.2017 366 3.817,83 3.740,44 5 ... 1314254 01.02.2017 31.01.2018 365 3.807,40 3.730,22

TOPLAM

1905 19.871,50 19.468,68 Davada taraf olarak gösterilen ... ortak girişimi arasında 27.01.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığı, taahhüt süresinin 01.02.2015-31.01.2016 olduğu görüldüğünden, davacı genel müdürlük tarafından dava dışı işçiye ödenen miktarın 3.730,22-TL'inden ... müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, ödemenin 15.04.2021 tarihinde yapıldığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, Davacı Tarafından Davalılardan Hizmet Alımı Şeklinde Gerçekleştirilen Üretim Ve Hizmet İşlerinde Çalışan Dava Dışı ...'ya 15.04.2021 Tarihinde Kıdem Tazminatı Ödemesinden Bakiye Kalan 19.468,68 Tl Kıdem Tazminatı Ödemesinin Davalılardan Tahsili İstemine İlişkin Rücu Davasıdır.

Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davacı ile davalılar arasında hizmet alımını konu alan sözleşme ilişkisi olup olmadığı, her bir davalıda geçen çalışmanın ne kadar olduğu, davalıların yapılan ödemeden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu, mahkememizin yetkili olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Taraflar arasındaki akdedilen sözleşmelerde yer alan düzenleme ile ... Mahkemeleri yetkili kılındığından yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar arasında akdedilen sözleşmelerde işverenin işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Yargıtayın güncel kararlarındaki ilkelere göre: rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması,

uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, sözleşmede asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı durumlarda işverenin ödediği bedeli ve ferilerin tamamını işçiyi çalıştıran yüklenicilerden talep edebileceği ... bu halde İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olacağı kabul edilmiştir.

Somut olayda dava dışı İşçiye İlişkin olarak verilen 19.05.2019 tarihli İşten ayrılış bildirgesinde İşten ayrılış nedeni olarak 08 koduna (İşin sona ermesi) yer verildiği, 4857 sayılı İş Kanunun ‘Süreli fesih" başlıklı 17. Maddesinde, " Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İş sözleşmeleri;

a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak İki hafta sonra,

b) İşi altı aydan bİrbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,

c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,

d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, feshedilmiş sayılır." belirtilen sürelerin asgari olup sözleşmeler ile artırılabileceği, bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine İlişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorunda olduğu, işverenin bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebileceği açıktır.

Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda İşçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih İçin bildirim şartına da uyulmaması aynca dördüncü fikra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz.

Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Belirli süreli iş sözleşmesinin birden çok kez yenilendiği hususu dikkate alındığında, belirli süreli İş sözleşmesi belirsiz hale geleceğinden, bu durumda da dava dışı işçi İhbar tazminatına hak kazanacağı kabul edilmiş olup yukarıda belirtilen kriterler esas alınarak hazırlanan hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davalıların sorumlu olduğu miktarlar tespit edilmiş olup bu miktarlar üzerinden davacı vekilinin 06/05/2024 tarihli celsedeki beyanında yer alan talepleri ile bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne Davada taraf olarak gösterilen ...nm çalıştığı işverenler arasında yer almadığından bu şirkete yöneltilen davanın reddine karar

vermek gerekmiştir.

Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalılardan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştiği için davacının alacağını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.