Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/318 K.2022/733

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava 19.09.2008 tarihli dilekçesinde özetle;Müvekkilinin yayıncılık işi ile uğraştığını, 15 yılı bulan yayın hayatında 100 civarında kitap yayınlayarak piyasada ciddi bir isim ve ünvana sahip bir kuruluş olduğunu, davalılardan ... Kültür Sanat Yayın Film. Org. Müzik Dağ. Ltd. Şti.nin 21.09.2007 tarihinde diğer davalı ...

Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş 'ye ait ... gazetesi kitap ekinde müvekkili tarafından yayınlanarak piyasaya sürülmüş ... adlı yazarın " Sosyoloji" isimli kitabının ismine ve müvekkilinin logosuna yer verilerek “1 Ekimde Korsan Satmayan Duyarlı Kitapçılarda” ibaresi yer verilerek müvekkili yayınevi hakkında açıkça kötüleme-karalama-iftira nitelikli tam sayfalık karşılaştırmalı reklam-ilan yayımlandığını, metinde kırmızı büyük harflerle KORSAN damgası basılı olduğunu, ...

Gazetesi’nde de yayımlanan reklam-ilan aleyhine Reklam Kurulu Başkanlığı’na yaptıkları şikayetlerinin kabul edilerek idari para cezası ve ilan-reklam durdurma cezası verildiğini, davalıların eyleminin acıkça " kötüleme", "haksız rekabet " , " iftira " , " ticari itibarı zedeleme" amaçlı olduğunu, tüm ülke düzeyinde yayınlanan ... gazetesi kitap ekinde tam sayfa olarak yayınlanan kötüleme amaçlı reklam nedeni ile müvekkili şirketin maddi ve manevi zarara uğradığını,

okuyucu nezdinde küçük düşürüldüğünü bildirerek TTK 57. Madde gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL maddi tazminat ile 50.000,00TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleştirilen mahkememizin 2014/342 esas sayılı dosyasında 19.09.2008 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin yayıncılık işi ile uğraştığını, 15 yılı bulan yayın hayatında 100 civarında kitap yayınlayarak piyasada ciddi bir isim ve ünvana sahip bir kuruluş olduğunu, davalılardan ... Kültür Sanat Yayın Film. Org. Müzik Dağ. Ltd. Şti.nin 21.09.2007 tarihinde diğer davalı ...

Gazetecilik A.Ş 'ye ait ... gazetesi kitap ekinde müvekkili tarafından yayınlanarak piyasaya sürülmüş ... adlı yazarın " Sosyoloji" isimli kitabının ismine ve müvekkilinin logosuna yer verilerek “1 Ekimde Korsan Satmayan Duyarlı Kitapçılarda” ibaresi yer verilerek müvekkili yayınevi hakkında açıkça kötüleme-karalama-iftira nitelikli tam sayfalık karşılaştırmalı reklam-ilan yayımlandığını, metinde kırmızı büyük harflerle KORSAN damgası basılı olduğunu, ...

Gazetesi’nde de yayımlanan reklam-ilan aleyhine Reklam Kurulu Başkanlığı’na yaptıkları şikayetlerinin kabul edilerek idari para cezası ve ilan-reklam durdurma cezası verildiğini, davalıların eyleminin acıkça " kötüleme", "haksız rekabet " , " iftira " , " ticari itibarı zedeleme" amaçlı olduğunu, tüm ülke düzeyinde yayınlanan ... gazetesi kitap ekinde tam sayfa olarak yayınlanan kötüleme amaçlı reklam nedeni ile müvekkili şirketin maddi ve manevi zarara uğradığını,

okuyucu nezdinde küçük düşürüldüğünü bildirerek TTK 57. Madde gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL maddi tazminat ile 50.000,00TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI ... KÜLTÜR .....LTD. ŞTİ. 'NİN CEVABI : Davalı vekili ana dosyaya ve birleştirilen dosyaya verdiği cevap dilekçelerinde özetle; davacının müvekkilinin basın ve yayın hakkını elinde bulundurduğu ve bu davalarla sahiplendiği Sosyoloji kitabını korsan olarak bastıran ve satan yayınevi olduğunu, davaya konu ...’m Sosyoloji isimli kitabının Türkçe tercümesini yayınlamak için ...

Press Ltd. ile sözleşme imzaladığını, 2006 yılından sonra bu hakkın müvekkiline geçmiş olmasına rağmen davacının kitabı korsan olarak basmaya devam etiğini, bu nedenle davacı firma yetkilisi hakkında Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi’nin ....

E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, basım hakkı müvekkilinde olan kitapları davacının bandrolsüz olarak basıp sattığını, korsan kitap basan, bu sebepten hakkında dava açılan davacının bastığı kitabın korsan olduğunu söylemenin haksız rekabet oluşturmadığını, çünkü yanlış-yanıltıcı beyan olmadığını, müvekkiline Reklam Kurulu Başkanlığı tarafından kesilen cezanın, davacının korsan kitabını kötülediği için değil, “1 Ekimde Kitapçılarda" ilanına rağmen bu tarihte kitabın piyasaya sürülmemesi nedeniyle tüketicinin yanıltılmasmdan kaynaklandığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

DAVALI ... A.Ş.' NİN CEVABI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin mecra kuruluş sıfatını taşımakta olduğunu, reklam veren ve reklamcıdan farklı olarak yalnızca reklamı alıcılara ulaştırma görevini üstlenmiş bir nevi aracı kuruluş niteliğinde olduğunu, bu nedenle reklam içeriğindeki hukuka aykırılıktan dolayı sorumlu tutulamayacağını, Reklam Kurulu kararının reklam veren tarafa ait olduğunu, davalı ... Kültür Sanat Yayın Film. Org. Müzik Dağ. Ltd. Şti. aleyhine idari para ve reklam durdurma cezası verdiğini buna karşılık reklamı yayınlayan mecra kuruluşu olan ... Gazeteleri aleyhine herhangi bir cezaya hükmedilmediğini ifade ederek, davanın reddini talep etmiştir.

DAVALI ... YAYINCILIK ... A.Ş'NİN (... MEDYA) CEVABI : Davalı vekili birleştirilen dosyada verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin mecra kuruluş sıfatını taşımakta olduğunu, reklam veren ve reklamcıdan farklı olarak yalnızca reklamı alıcılara ulaştırma görevini üstlenmiş bir nevi aracı kuruluş niteliğinde olduğunu, bu nedenle reklam içeriğindeki hukuka aykırılıktan dolayı sorumlu tutulamayacağını, Reklam Kurulu kararının reklam veren tarafa ait olduğunu, davalı ... Kültür Sanat Yayın Film. Org. Müzik Dağ. Ltd. Şti. aleyhine idari para ve reklam durdurma cezası verdiğini buna karşılık reklamı yayınlayan mecra kuruluşu olan ... Gazeteleri aleyhine herhangi bir cezaya hükmedilmediğini ifade ederek, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava, haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası niteliğindedir. Dosyada mevcut 21.07.2007 tarihli ... Gazetesi Kitap ekinde 15. sayfada ve 20.09.2007 tarihli ... Gazetesi kitap ekinde 25. Sayfada tam sayfa olarak verilen reklamda davacı şirket tarafından basılan kitap ile davalı ... Kültür .....Ltd. Şti. Tarafından basılan kitap ön yüzleri koyularak " ... Sosyoloji tam metin 1500 sayfa 1 Ekim 'de " korsan satmayan" duyarlı kitapcılarda " yazısı ile reklam yayınlandığı ve davacı şirket tarafından basılan kitabın üzerine kırmızı ile " KORSAN " damgasının vurulduğu görülmüştür.

Davacı şirketin dosyada mevcut ticaret sicil kaydından 08.10.2007 tarihinde ticaret siciline kayıt edildiği, ortaklarının ... ve ... olduğu, kuruluş tarihinden itibaren 15 yıl süre ile ....'ın şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğu anlaşılmıştır. ... Yayıncılık ....Ltd. Şti. Temsilcisi Ha...'ın şikayeti üzerine Ankara ...

Başsavcılığı Basın Suçları soruşturma Bürosunun ...soruşturma nolu dosyası ile soruşturma başlatıldığı ve 2009/305 iddianame numarası ile Ankara Fikri ve Sınai Haklar ceza Mahkemesine dava açıldığı, mahkemece " sanıklar... hakkında 30/03/2007 tarihi olarak belirlenen suç tarihinde ...

Yayıncılık'a (Sosyoloji Adlı kitapta) ait usulüne uygun şekilde bandrol kullanılmadığı başka eser için alınan bandrolün bu esere tatbik edildiği iddiasıyla 5846 Sayılı kanunun 81/4-10 maddelerine göre açılan davanın bandrollerin toplu bandrol olduğu bandrollerin hangi eser için kullanacağı Kültür Bakanlığına bildirilmediğinden suçun yasal unsurları oluşmadığından beraatine karar verildiği, kararın Yargıtay 19. CD. 17/06/2015 tarih 2015/2093-2928 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ayrıca ... Kültür .......Ltd. Şti 'nin şikayeti üzerine ... Yayıncılık ....Ltd. Şti.

Temsilcisi Halil İbrahim Çıtak aleyhine Ankara Fikri ve Sınai Haklar ceza Mahkemesinin 2008/324 esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, mahkemece " Yazarı .... olan " sosyoloji " isimli eserin 5846 sayılı yasa kapsamında tercüme edilmiş işleme eser olduğu, 2005 baskılı olan kitapların üzerinde mali hatların suç tarihi olan 05/11/2007 tarihi itibariyle katılan firmaya ait bulunduğu, ... yayıncılık... Ltd. Şti. ile ... Press Ltd.

Şti. arasında yapılan 25/06/2002 tarihli sözleşme ile sosyoloji isimli eserin 4. basımına ilişkin çoğaltma ve yayın haklarının 4 yıl süreyle sanığın yetkili temsilcisi olduğu şirkete verildiği, aynı eserin 5. basımının yapımına ilişkin olarak ise katılan firma ile ... Press Ltd.

Şti. arasında 30/08/2006 tarihinde yeni bir sözleşme yapıldığı ve bu sözleşme uyarınca söz konusu eser üzerinde ki hakların katılan firmaya 5 yıl süre ile devir edildiği anlaşıldığı, 25/06/2002 tarihli sözleşme uyarınca bu eserin Türkiye de 4. basımına ilişkin çoğaltma ve yayın haklarının 4 yıl süreyle Sanığın yetkili temsilcisi olduğu şirkete verildiği,

24/06/2006 tarihine kadar çoğalım ve yayın haklarının sanığın yetkili temsilcisi olduğu şirkete ait olduğu bilirkişi incelemesi sonucunda arama da ele geçen sosyoloji isimli eserlerin sanığın temsilcisi olduğu şirketin eser üzerinde yayın hakkına sahip bulunduğu dönem içerisinde 2005 yılında basılmış olduğu, bu eserin 2005 yılında basımının yapılıp daha sonra basımının yapılmadığı dolayısı ile söz konusu " sosyoloji " isimli eserin yayın haklarının katılan firmaya geçtiği tarihten sonra sanık tarafından izinsiz çoğaltma yapılmadığı anlaşıldığından" sanığın başkasının eserini izinsiz çoğaltmak sucundan beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketici ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü Reklam Kullanımı Kurulunun 15/01/2008-148 sayılı kararıyla davalı ... Kültür ... Ltd Şti' ne ...'in (Sosyoloji Kitabının tanıtımı için) 20/07/2007 tarihli ... Gazetesi ve 21/09/2007 tarihli ...

Gazetenin verilen reklamlar yönünden 4077 sayılı Tüketici Koruma Kanunun 16. Maddesi ve Ticari Reklam ve İlanlara ilişkin ilkeler ve Uygulama esaslarına dair yönetmeliğin 11. Maddesine aykırı davranılması nedeniyle, 4077 sayılı yasanın 17 ve 25/8 maddeleri gereğince 59.192TL idari para cezası ve anılan reklamların durdurulmasına karar verildiği bu karara karşı ... Kültür ...

Ltd Şti tarafından Ankara İdare Mahkemesine dava açıldığı Ankara ...İdare Mahkemesinin .. esas davanın reddine karar verildiği kararın Danıştay ....Dairesinin ... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği karar düzeltme talebinin reddedildiği görülmüştür.

Mahkememizce 2014/318 ve 2014/342 esas sayılı dosyalarında alınan ayni bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarında özetle; Rakibin şahsi ya da ürettiği mal ve hizmet ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantı kurulmak suretiyle kendisinin, yahut mal veya hizmetinin rakibininkinden daha üstün veya onun ayarında olduğunun belirtilmesi şeklindeki reklamlara karşılaştırmalı reklam adı verildiği, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nin “Karşılaştırmalı reklamlar" başlıklı 8. maddesinde, karşılaştırmalı reklamlara ancak;

a) Aldatıcı ve yanıltıcı olmaması,

b) Haksız rekabete yol açmaması,

c) Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin aynı nitelikte olması ve aynı istek ya da ihtiyaca cevap vermesi,

ç) Tüketiciye fayda sağlayacak bir hususun karşılaştırılması,

d)Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin, fiyatı da dahil, bir ya da daha fazla maddi, esaslı, doğrulanabilir ve tipik özelliğinin objektif olarak karşılaştırılması,

e)Nesnel, ölçülebilir, sayısal verilere dayanan iddiaların; bilimsel test, rapor veya belgelerle ispatlanması,

f)Rakiplerin fikri ve sınai mülkiyet haklarını, ticaret unvanını, işletme adını, diğer ayırt edici işaretlerini, mallarını, hizmetlerini, faaliyetlerini veya diğer özelliklerini kötülememesi veya itibarsızlaştırmaması,

g)Menşei belirtilmiş mal veya hizmete ilişkin karşılaştırmada, mal veya hizmetlerin aynı coğrafi yerden olması,

ğ) Reklam veren ile rakibinin markası, ticaret unvanı, işletme adı veya diğer bir ayırt edici işareti ya da mal veya hizmetleri ile ilgili karışıklığa yol açmaması," koşuluyla izin verileceğini ve yine “ (2) Karşılaştırmalı reklamlarda, rakiplere ait isim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya ifadeler ile ticaret unvanı veya işletme adlarına, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hükümlere uygun olması koşuluyla ” yer verilebileceği düzenlendiği , yine aynı Yönetmeliğin “Kötüleme” başlıklı 10. maddesi “Reklamlar;

hiçbir kişi, kurum veya kuruluşu, ticari ya da mesleki faaliyeti, malı ya da hizmeti, reklamı veya markayı aşağılayamaz. açıkça alay konusu edemez ve benzeri bir biçimde kölüleyemez. " hükmünün bulunduğu , 6012 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun “Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar" başlıklı 55. maddesinde; " a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle.

1. Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek, " haksız rekabet halleri arasında sayıldığı,

Kötüleme veya karalama haksız rekabeti için aranacak unsurların

-Başkalarının iş ürünleri, faaliyetleri, ticari işleri veya fiyatlarına yönelik eylem bulunması,

-Bu eylemin haklılık öğesi içermemesi, yanlış ve yanıltıcı veya gereksiz yere incitici olması,

-Eylemin çıkış noktası başlangıçta haklı görünse de bütün olarak amacı aşması, gereksiz biçimde incitici olması; faalin kötüleme amacı ile davranması ve Haksız rekabetin oluşmasında en belirgin unsur; yanlış, yanıltıcı, incitici sözcüklerin başkaları tarafından kişiler veya iletişim araçlarıyoluyla duyulması, öğrenilmesi olduğu, Yargıtay bir kararında; bir firmanın taklit ve korsan mal ürettiğini anlatan sözcükler, türketiciyi uyarmanın ötesinde teamülün kabul ettiği toleransı aşarak incitici ve kötüleyici bir nitelik ve amaç taşıyorsa haksız rekabetin unsurlarının gerçekleşeceği, tespitini yaptığı (HGK, 20.4.1994- 1994/965*1994/252 gün ve sayılı kararı) .

Tüm bu açıklamalar ışığında; Davalı ... Kültür Sanat Yayın Film. Org. Müzik Dağ. Ltd. Şti., yayımladığı dava konusu ilan-reklamda, davacı ... Yayıncılık Tan. Org. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından yayımlanan eserin resmi üzerine kırmızı harflerle "KORSAN" damgası ekleyip yayımlayarak haksız rekabete neden olduğu,

Davalı ... Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş.’nin diğer davalı ... Kültür Sanat Yayın Film. Org. Müzik Dağ. Ltd. Şti. ile birlikte, dava konusu haksız rekabet hükümlerine aykırı olarak yayımlanan ilan-reklamdan müteselsilen sorumlu oldukları,

Dava konusu haksız rekabet nedeniyle davacının maddi tazminat talebinin yerinde olduğu, Davacının hakiz rekabet nedeniyle uğradığı zararın tazmini için malvarlığında meydana gelen eksilmenin ispatlanması gerektiği, ancak bu hususun dosya kapsamından anlaşılamadığı,

bununla birlikte, davaya konu olayda uğranılan zararın somut olarak belirlenmesinin de güç olduğu göz önüne alındığında, rapor içeriğinde yer verilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin emsal kararı da dikkate alınarak maddi tazminatın tayini hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu ve davacı tarafın, davalıların haksız rekabet oluşturan eylemleri nedeniyle, şöhret ve ticari itibarının zarar görmesine dayalı olarak manevi haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat talebinde bulunma hakkının olduğu, manevi tazminat miktarının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizce haksız rekabet nedeni ile uğradığı maddi zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ancak davacı vekili 05.04.2022 tarihli duruşmada alına beyanında davacı şirketin tasfiye halinde olduğunu, şirketin ekonomik gücünün bilirkişi ücreti yatırmaya yetmediğini bildirerek bilirkişi ücreti yönünden adlı yardım talebinde bulunmuş , mahkememizce adli yardım talebi red edilmiş , red kararına karşı itiraz yoluna başvurulmamış ve karar kesinleşmiş , davacı vekili tarafından bilirkişi ücreti yatırılmamıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde , davalıların ana dosyada ve birleşen dosyada 21.07.2007 tarihli ... Gazetesi Kitap ekinde 15. sayfada ve 20.09.2007 tarihli ... Gazetesi kitap ekinde 25. Sayfada tam sayfa olarak verilen reklamlarla davacı şirket tarafından basılan kitap ile davalı ... Kültür .....Ltd. Şti. tarafından basılan kitap ön yüzleri koyarak " ...

Sosyoloji tam metin 1500 sayfa 1 Ekim 'de " korsan satmayan" duyarlı kitapçılarda " yazısı ile ve davacı şirket tarafından basılan kitabın üzerine kırmızı ile " KORSAN " damgasının vurulmak süresi ile rekabet yasağına aykırı hareket ettiği , reklama konu davacı tarafından yayınlanan kitabın korsan yayın olmadığı , davacı ... yayıncılık... Ltd. Şti. İle ... Press Ltd.

Şti. arasında imzalanan 25/06/2002 tarihli sözleşme ile sosyoloji isimli eserin 4. basımına ilişkin çoğaltma ve yayın haklarının 4 yıl süreyle davacı şirkete verildiği, davacı şirket tarafından sözleşmenin süresi bittikten ve davalı ... Kültür......Ltd. Şti. ile ... Press Ltd. Şti.

Arasında 30/08/2006 tarihinde yeni bir sözleşme yapılarak eserin 5. basımının davalı şirkete verilmesinden sonra eserle ilgili yeni basım yapılmadığı, davalılar yönünden TTK 56. Ve 58. Maddedeki şartların oluştuğu anlaşılmıştır. Ancak davacı tarafından haksız rekabet nedeni ile maddi zarara uğranılıp uğranılmadığı ve uğranılan maddi zarar miktarı ispat edilememiş olduğundan maddi tazminat davasının reddine,

Manevi tazminat davası yönünden ; TTK 'nun 56/e ve 58/3 maddeleri gereğince uygulanacak olan 6098 sayılı TBK’nın 58. maddesine göre, kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişinin, uğradığı manevi zarara karşılık olarak manevi tazminat adı altında bir miktar paranın ödenmesini isteyebileceğinden, davalı şirketlerin rekabet yasağına aykırı olarak tüm Türkiye' de yayınlanan ve tirajları yüksek olan ... ve ... Gazetelerinin Kitap eklerinde yapılan reklamlarla davacı şirketin korsan kitap yayınladıklarını duyurmasının şirkete saldırı niteliğinde olduğu, manevi tazminatın yasal şartları oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.