Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/496 K.2021/587

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Müflis Şirket vekilinin dava dilekçesi ile "... Müvekkili firmanın ... numaralı daireleri 23/10/2007 tarihinde satın aldığını, bağımsız bölümler için ilk abonelik sözleşmesi yapmak üzere davalıya müracaat ettiğini, ancak davalının kanal katılım bedeli ve şebeke hissesi adı altında toplam 17.290,24-TL tahsil ettiğini, bu tutarın aynı zamanda müteahhit firmadan da tahsil edildiğini, mükerrer tahsil edilen bedelin iadesinin gerektiğini beyanla, 17.290,24 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. " karar verilmesini istediği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı cevap dilekçesinde özetle " katılım ve şebeke bedelinin yasal dayanağının 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87 ve 88. maddeleri ile ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. Maddesi olduğunu, bu maddelere göre hesaplama yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. " talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Taraf delilleri toplanmış,bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Ankara ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... K sayılı ilamı ile "...Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davaya konu ...sayılı parseldeki inşaatla ilgili olarak davacıdan tahsil edilen ve arsa vergi değerinin %2’sine tekabül eden 17.290.24 TL tutarındaki kanal katılım ve şebeke hisse bedelinin, arsa hariç bina vergi değerinin %2’si olması, yüklenicinin ödediği bedelin bu bedeli kapsamaması, bedelin ödendiği tarihte 39. Maddedeki hesaplama yönteminin yürürlükte olması ve hesaplamanın da bu yönteme göre yapılmış olması karşısında davacının, ödemiş olduğu 17.290.24 TL tutarındaki kanal katılım ve şebeke hisse bedelinin iadesini talep edemeyeceği kanaatine varılarak...Davanın reddine" karar verildiği görülmüştür.

Davacı taraf temyizi üzerine Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 17/04/2019 tarihli kararı ile Ankara ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... K sayılı. kararının "...Eldeki dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra, 10.07.2013 tarihinde açılmıştır.

6102 sayılı TTK. 4.maddesine göre bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz.

Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmış veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.Somut olayda; her iki tarafın da tacir olduğu ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunduğu anlaşıldığından; uyuşmazlığın çözümü asliye ticaret mahkemelerinin görevi içerisindedir.Bu durumda, mahkemece.

Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu düşünülerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken; işin esası hakkında karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir..." denilerek iade edildiği görülmüştür.

İade edilen dosyanın Ankara ....Asliye Hukuk mahkemesinin ... K sayılı ilamı ile görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderildiği görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da imar planında beldenin inkişafına uyulmuş sahalarda, plana, bölgenin şartlarına uygun olarak yolların, pis su ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapının yapılmış olması öngörülmektedir.

ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesine göre; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 87. ve 88. maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yeni içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi, iyileştirilmesi amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASKİ Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Katılım paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında tahsil edilir. Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tek su aboneliği verilmesi sırasında arsa vergi değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin emlak vergi beyanı üzerinden ayrıca %02 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir.

Başka bir anlatımla, harcamalara katılım payı, arsa + bina vergi değerinin %02’si olup, arsa vergi değerinin %02’si inşaat ruhsatının alınması aşamasında, bina vergi değerine tekabül eden kısım da abonelik aşamasında tahsil edilmektedir.

Her ne kadar ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. Maddesine göre yapılan hesaplama, Ankara ... Vergi Mahkemesinin ... .. sayılı kararı ile hesabın nasıl. yapılacağının İç İşleri Bakanlığınca düzenlenecek yönetmelikle belirleneceği, bu yönetmeliğin de 01.07.1981 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe girdiği, ASKİ Genel Müdürlüğünün yetkisinin bulunmadığı gerekçesi ile iptal edilmiş ve ASKİ Genel Müdürlüğü de bu karar doğrultusunda, anılan yönetmeliğe uygun olarak hesaplamanın nasıl yapılacağı hususunda yönerge yayınlamışsa da söz konusu 39. madde, katılım bedellerinin ödendiği 15.07.2009 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunmaktadır.

DEĞERLENDİRME

Somut olayda davacı ... No’lu bağımsız bölümleri 23.10.2007 tarihinde iktisap ettiği inşaatla ilgili olarak yükleniciden katılım payının alındığı, abonelik işlemleri sırasında yükleniciden tahsil edilen bedelin davacıdan mükerrer olarak tahsil edildiği belirtilerek tahsil edilen bedelin iadesi, davalı tarafça davanın reddi talep edilmiş olup;

Dava dışı yükleniciden tahsil edilen bedelin, arsa vergi değerinin %2’si olması, davaya konu davacıdan tahsil edilen bedelin ise arsa vergi değeri hariç, bina vergi değerinin %2’sine tekabül eden bakiye bedel olması , tahsil tarihinde yürürlükte olan ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi doğrultusunda hesaplanan bedelin vergi değerinin %2’sinden fazla olması nedeni ile emlak vergi değerinden arsa vergi değeri mahsup edilmek suretiyle sadece bina vergi değerinin %2’si esas alınmak suretiyle müflis davacıdan tahsil edilen 17.290.24 TL kanal katılım ve şebeke hisse bedelinin mevzuata uygun olduğu ,mükerrer tahsil niteliğinde olmayıp iadesinin istenemeyeceği bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.