Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/535 K.2022/711

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Müvekkili şirketin davalı ... İnş. Tahh. ... A.Ş.

İle 22 sayfadan oluşan 21/01/2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesi adı altında bir anlaşma imzalandığını, müvekkili tarafından alt yüklenici olarak Samsun İli İlkadım İlçesinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi 1. Etap 953 konut inşaat ile altyapı ve çevre düzenlemesi işinde bazı kalemleri üstlendiğini, üstlenilen kalemlerin sözleşmede tek tek belirtildiğini, ve birim fiyatlarının belirlendiğini, taraflarca bu hususların kabul edildiğini, müvekkili tarafından tüm edimlerin yerine getirildiğini, sözleşmeye aykırı hareket edildiğini belirtilerek ödemelerin eksik yapıldığını,

eksik yapılan ödemeler ve müvekkiline fazladan yapılan diğer işler ile hak edişlerden haksız ve hukuksuz şekilde yapılan kesintiler sebebi ile taraflarına 04/02/2020 tarihli ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye cevap verilmiş ise de bir avukatın kaleminden çıkmayan kaba müvekkilini yaralayıcı ithamlar içeren ihtarnameye karşı suç duyurusunda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, birlikte imzalanmış asıl nüshalarının davalı tarafta bulunan sözleşmelerde KDV hariç yazıldığını, müvekkilinin bilgisi olmadan kendisine sözleşme dışı KDV dahil sözleşmesi imzalatılmış olabileceğini,

bu konuda da suç duyurusunda bulunma haklarını saklı tuttuklarını ...., fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000-TL üzerinden öncelikle teminatsız ihtiyati hacize karar verilmesini, aksi halde %15 teminat ile karar verilmesini, sözleşmeye KDV dahi anlaşmaya uyulmadığı,

ödeme yapılırken KDV bedeli düşülmesi sebebiyle yapılan tüm ödemeler +%18 KDV tutarı kadar ödeme yapılmasını, yangın merdiveni mantolama işinde eksik KDV ödemesine ek olarak birim fiyatının 46-TL yerine 43-TL olarak hesaplandığını, birim fiyatına 3-TL +KDV ek ödeme yapılmasını, yangın merdivenlerindeki imalatlarda fiyatların düşürüldüğünden eksik ödemenin müvekkiline + KDV olarak ödenmesini, cephede yapılan taş imalatlarının hiçbir şekilde müvekkili tarafından yapılmamasına rağmen taş işçiliğiyle alacaklı çıkan tüm eksik ve kusurlu işlerin maliyetleri hakedişte müvekkilinden kesildiğini, bunların hesaplamasını,

sözleşmenin kamp giderlerine dahil olan elektrik kesintilerinin müvekkilinden tekrar kesildiğini, yapılan kesintilerin de + KDV olarak müvekkiline ödenmesini, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000-TL'nin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine..., " karar verilmesini istediği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalılar ... Taah. İnş... LTD.ŞTİ ve ... İnşaat Taah. ... A.Ş.

Vekilinin cevap dilekçesinde özetle "... taraflar arasında akdedilen 21/01/2017 tarihli, taşeronluk sözleşmesi ve ek sözleşme ile davacı yanın, mezkur işe ait tüm S Tipi mantolama -Kara Sıva- Kat Silmesi -Söve- Beton üzeri tamir harcı ile Sıva- Cephe taş kaplama altı taş yünü üzeri sıva imalatlarının Proje, Şartname, İdare ve İşveren elemanlarının talimatları doğrultusunda imalatlarını ve bunların şantiye içi tüm yatay, düşey taşıma işlerini sözleşme eki projelere ve teknik şartnamelere uygun montajı, işçiliği işleminin anahtar teslimi olarak yapılması işini 180 gün içerisinde geçici kabule hazır hale getirmeyi taahhüt ettiğini,

kararlaştırılan 180 gün sonrasına ait ve davacı tarafça imzalalı, 05.08.2017 tarihli, 6 Nolu hakediş raporunda da görüleceği üzere davacı taraf bu tarihte, yüklendiği işi yalnızca %81,60 seviyesinde tamamladığını, dolayısı ile davacı yan taahhüdünü gereği gibi ve zamanında yerine getirmediğini, sözleşme asıllarında fiyatlara ''KDV hariç'' ibaresi yazıldığını ancak davacı tarafın bilgisi ve onayı olmadan kendisine sözleşme dışı ''KDV dahil'' sözleşmesi imzalatılmış olma, dolayısı ile müvekkilce sahte belge düzenlenmiş olma ihtimalinin bulunduğunu beyan ettiğini,

mezkur sözleşme ve Eki niteliğindeki sözleşmenin ıslak imzalı asılları müvekkili uhdesinde bulunmakta olduğunu, sözleşme KDV dahil şeklinde düzenlendiğini, ve davacı taraf ile toplamda 9 adet hakediş düzenlenmiş ve imza altına alınarak KDV ödemeleri dahil davacı tarafa ödemeler yapıldığını, sözleşme süresi içerisinde yapmış olduğu imalatlara ilişkin olarak müvekkili uhdesinde bulunan ıslak imzalı 9 adet hakkediş raporu KDV dahil birim fiyatlar üzerinden düzenlenmiş olduğunu, işbu 9 adet hakkediş raporları davacı tarafça da kabul edilerek imzalandığını, fatura edilmiş ve ödemeleri de müvekkili tarafından kendisine ifa edildiğini,

davacı taraf ile 18.12.2019 tarihinde 9 nolu kesin hakediş düzenlenmiş ve hakediş raporundan da anlaşılacağı davalı tarafa 268.557,93-TL borçlu olarak 9 nolu kesin hakediş raporu karşılıklı olarak imza altına alındığını, müvekkilinin direkt ticari itibarını hedef alarak bu yolla haksız çıkar sağlama çabası güden davacı yan aleyhine tüm yasal yollara başvuracaklarını, eksik ödeme iddialarının bütün birim fiyatlarda iskele, iskele kurulumu ve sökümü dahil olduğunu, Dış Cephe Mantolama imalatı (dış cephe iskelesi dahil) ile Yangın Merdivenindeki Mantolama imalatı arasındaki fiyat farkı, dış cephe iskelesinden kaynaklı olduğunu,

Cephe Mantolama ile aynı fiyattan değerlendirme yapılamayacağını, Sözleşmenin 31. numaralı “Fiyatı belli olmayan işlere, fiyat tespiti beklemeden derhal başlanacaktır.

Daha sonra İşveren, Alt Yüklenici ile müzakere ettikten sonra koşulları değerlendirerek değişen işlere uygun fiyatları belirler.” hükmüne göre Yangın Merdiveni Mantolama fiyatı 43 TL/m2 olarak belirlendiğini, bu doğrultuda 8 adet ara hakediş raporu ile 9 Nolu kesin hakediş raporu davacı tarafça itirazsız ve çekincesiz olarak imza edilerek Fatura edilmiş, ödemesi de müvekkili tarafından yapılarak kesin hesap düzenlendiğini, bu işlemler sırasında davacı tarafça hiçbir surette gündeme getirilmeyen işbu hususun şimdi huzurdaki dava ile taraflarına yöneltilmesi kabul edilemez olduğunu,

9 Nolu kesin hakediş üzerine davacı yan yetkilisi tarafından el yazısı ile “Borcumuz olan 268.557,93 TL Bahçelievler şantiyesine avans olarak tarafımıza aktarılmıştır” yazılarak imzalanmış ve hesap bu surette kapatıldığını..., haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini..., " talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Taraflar arasında imzalanan 21.01.2017 tarihli sözleşmenin tetkikinde, alt yüklenici davacının ana işveren TOKİ olan, Samsun-İlk Adım ilçesi, Kıran mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi 1. Etap 953 Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işi kapsamında ki.

S tipi mantolama-kara sıva- kat silmesi-söve-beton üzeri tamir harcı ile sıva-cephe kaplama altı taş yünü üzeri sıva imalatlarının plan ve projesi ve şartname esaslarına göre anahtar teslimi şeklinde yapımını üstlendiği, sözleşmenin 3.2 maddesi ile sözleşmeye esas olan işlerin-imalatların m2-adet-hacim olarak bedellerini malzeme+işçilik olarak tek tek belirledikleri ,bu maddenin sonunda" Tüm boşluklar tüm iş kalem metrajlarından düşülecektir" ,

3.4 maddesi son paragrafında göre bu işlere-imalatlara ait olarak “… katma değer vergisinin sözleşme bedelindeki birim Fiyatlara dahil değildir…” 8. Maddesi ile iş başlama ve bitim tarihinin = yer teslimi sonrası 180 gün içerisinde geçici kabul yapılabilecek durumu getirilmesi aksi durumda sözleşmenin 10. Maddesine göre süresi sonunda iş bitmediği takdirde günlük 5.250TL gecikme cezası kesileceğini" , Sözleşmenin 22. Maddesinin 13. -14.bendi ile " Barınma karşılığı olarak şantiye katılım payı olarak %2 oranında altyüklenici hak edişinden kesinti yapılacağı ,

İş verenin firmanın iş yeri mahallinde yemekhane kurmuş ise alt yüklenicinin işveren firmadan ücreti karşılığında nakit veya hak edişinden aylık olarak kesilmek kaydı ile yemek isteyebileceği" Sözleşmenin 35. maddesine göre "işveren tarafından şantiye sınırları içerisinde alt yüklenicinin çalıştırdığı işçiler için barınma yeri gösterileceğini,-barınma yerlerinin elektrik ve su giderlerinin alt yükleniciye ait olduğunu-kamp katılım payı olarak alt yüklenici hak edişinden %2 kesinti yapılacağının... ," Sözleşmenin 49. Maddesi ile "işlerin-imalatların kesin hesaplarının birlikte yapılacağının ve alt yükleniciye ödenmesi gereken veya kesilmesi

gereken bakiyelerin göz önüne alınacağının" düzenlendiği görülmüştür.

Davalı tarafça ibraz edilen ,taraflar arasında düzenlenen ve asıl sözleşmenin düzenlendiği 21.01.2017 tarihini taşıyan “EK sözleşme”ile ana sözleşmenin 2.1 ve 2.2 maddelerinde belirtilen adreslere açıklık getirildiği ve ana-kök 21.01.2017 tarihli sözleşmeye konu olan işlerin-imalatların tamamının bedellerini ana-kök sözleşmede belirtilen fiyatlar üzerinden kdv dahil olarak tarafların anlaştıkları görülmüştür.

Taraflarca ibraz edilen 18.12.2019 tarihli 9 numaralı Kesin hak ediş raporunda davacı şirket alacağının kırmızı bakiye verdiği ve (-) 268.557,93TL olarak açıklandığı ve bu kesin hesap hak edişinin davacı yanca her hangi bir itiraz şerhi konulmadan imzalandığı ,hak ediş ön sayfasında borcumuz olan 268.557,93TL Bahçelievler şantiyesine avans olarak tarafınıza aktarılmıştır şeklinde açıklama yapıldığı görülmüştür..

Asıl iş veren Tokiden ihale evraklarının kesin ve geçici kabul tutanakları ile hak ediş belgelerinin getirtildiği görülmüştür.

Dosya, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda ".... tarafların ticari defter kayıtları birlikte değerlendirildiğinde: Tarafların ticari defter kayıtları birbirini doğrulamadığı davacının ticari defter kayıtlarına göre 266.264,13 TL alacaklı davalının ticari defter kayıtlarına göre 1.363,04 TL borçlu olduğu iki ticari kayıtları arasında (266.264,13 -1.363,04 ) =264.901,09 TL fark olduğu farkın nedeni davalının ticari defter kayıtlarında 264.901,09 TL ödemenin davacının ticari defter kayıtlarında olmamasından kaynaklandığı...

Kamu idarelerinin taraf olduğu yapım sözleşmelerinde yüklenicinin sözleşmeye uygun bir biçimde gerçekleştirdiği işlerin karşılığı kendisine ödemeler düzenlenen ara (Geçici) ve kesin hakedişler raporlarıyla yapılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta taraflar arasındaki ilişki 27.01.2017 tarihli alt taşeron sözleşmesine dayansa da, yüklenicinin dava konusu uyuşmazlıkta yapmış olduğu işlerde ödemelerde hakedişler esas alınmak suretiyle yapılmıştır. ..Dava konusu olayda taraflar arasındaki imzalanan 21.01.2017 tarihli 22 sayfalık, 62 ana maddeden oluşan sözleşme alt yüklenicinin (Davacının) anahtar teslimi şeklinde yapımını üstlenilen bir iştir.

Anahtar teslimi götürü bedelli işlerde (Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39/2. Maddesi) hakediş raporlarının imzalanması, düzeltme ve ödeme işlemleri ile yüklenicinin yapacağı itirazlar birim fiyatlı işlerde geçerli olan düzenlemelere uygun olarak yapılmaktadır. Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 39.4.e.

Bendinde geçici hakedişlerin itiraz usulü “…Yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerçekleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun “idareye verilen ........tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır…” şeklinde düzenlenmiştir. Keza. Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 40.4.

Bendinde “…Yüklenicinin kesin hesaplara itirazı varsa altmış günlük inceleme süresi içinde idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Böyle yapmadığı takdirde kesin hesapla ilgili bütün belgeleri kayıtsız kabul etmiş sayılır ve bundan sonra bu hususta yapılacak herhangi bir itiraz dikkate alınmaz…” düzenlemesi uyarınca da kesin hesaplara 60 günlük inceleme süresi içerisinde idareye yazılı olarak itirazını bildirmediği takdirde kesin hesapla ilgili bütün belgeleri kabul etmiş sayılacağı belirtilmiştir.

Dava dosyasında Heyetimizce yapılan tespitlerde de Davacının ara hak edişi itiraz kaydı koymadığı, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39 ve 40 maddelerine göre herhangi bir açıklamada yapmadan imzalamış ve bu hak ediş bedellerini bu şekilde kabullenerek tahsil etmiş olduğu saptanmış olup, Heyetimizce Davacı yanın herhangi bir alacağı olmadığı kanaatine varılmıştır...." denildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı tarafça alt yüklenici sözleşmesi kapsamında eksik ödenen KDV bedelinin ve hak edişlerden haksız yapılan kesinti tutarının tahsili ,davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi istenilmiş olup;

Davacı alt yüklenici ile davalı adi ortaklar arasında 21.01.2017 tarihli " Samsun-İlk Adım ilçesi, Kıran mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi 1. Etap 953 Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi" işi kapsamında " S tipi mantolama-kara sıva- kat silmesi-söve-beton üzeri tamir harcı ile sıva-cephe kaplama altı taş yünü üzeri sıva imalatlarına ilişkin ana ve ek sözleşme imzalandığı, taraflar arasındaki ek sözleşme ile KDV dahil olarak tarafların anlaştıkları, yapılan iş neticesi davacının hem geçici hem de kesin hakedişlere itirazda bulunmadan imzaladığı, tüm hakedişleri kabul etmiş olduğu,

bu kapsamda davacının bakiye KDV alacağının ve haksız kesinti alacaklarının bulunmadığı , taraflar arasındaki sözleşmeler ile sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile anlaşıldığından davacının davasının reddi ile aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.