Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/693 K.2023/272

Av. .... DAVALI :.... VEKİLLERİ : Av. .... Av. ...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/12/2017

KARAR TARİHİ : 11/04/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/04/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının ... ...

Havalimanı ... yapım/inşaat işini ihale ile aldığını ve ... işinin yapımı için müvekkili şirket ile sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre yüklenici olan davacı şirketin 8.451 m2 alanda (iç duvarlar 2.580 m2 +dış duvarlar 5.871 m2) prekast kaplama işini süresinde ve eksiksiz olarak yapıp teslim ettiğini, geçici kabul dahi yapıldığını, 8.450 m2 prekast kaplama işini eksiksiz olarak yapıp teslim eden davacı şirketin sözleşme gereğince prekast kaplama birim fiyatı olan 200-TL+KDV/m2 gereğince davalı şirket nezdinde 2.015.440-TL alacağının tahakkuk ettiği,

çeşitli tarihlerde yapılan ödemeler sonrasında müvekkili şirketin davalı şirketten fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla 1.240.440-TL alacağının bulunduğunu, davalıya bu alacağın ödenmesi için ihtar keşide edildiğini, davalının cevabi ihtarında herhangi bir borcu bulunmadığını belirttiğini, ... davalının hak edişe konu prekast işinin alan ve metraj olarak ölçülerinin alınması halinde davanın keşfe gerek kalmaksızın çözülebileceğini beyanla fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 60.000-TL'nin 25.10.2017 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, davacı ile yapılan sözleşmeye göre tarafların dış cephe prekast yapımı için KDV dahil 584.100,00 TL bedel üzerinden anlaşıldığını, cevap dilekçesinin ekinde sunulu belgeye göre iç cephede yapılacak prekast kaplama işi ve dış cephede fazla yapılacak iş için toplam 350.000,00 TL ek bedel ile anlaşıldığını, belgenin davacının temsilcisi ...tarafından imzalandığını, yine davacının işçilerin parasını ödemediğini ve işçileri sahaya çıkaramadığını bu sebeple işin sözleşme ile karalaştırılan 120 günde bitirilemediğini ve teslim edilemediğini, davalının işi tamamlatmak zorunda kaldığını,

davacının işin sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğini ispatla mükellef olduğunu, davacı ile anahtar teslim toplam iş bedeli üzerinden anlaşıldığını, davacının birim fiyat üzerinden hesapla talepte bulunmasının mümkün olmadığını, iş miktarının tespitini talep ettiklerini, davacıya 775.000,00 TL ödeme yapıldığını ve alacaklarının kalmadığını, ticari defterler incelendiğinde davacı adına yapılan tüm işlerin faturalarının kayıtlı olduğunun ve itiraza uğramadığının anlaşılacağını, davacıdan gecikme cezası alacaklarının bulunduğunu, bu kapsamda davacının alacağının bulunmadığını,

davacının tanık deliline dayanmak gerekçesini açıklaması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava eser sözleşmesi nedeni ile fazla yapılan işin bedelinin tazmini talebinden ibarettir.

Mahkememizin davanın usulden reddine dair verdiği karara karşı davacı vekilini istinaf talebi ... Dairesinin 04.02.2020 tarih 2020/3-2020/107 sayılı kararı ile esastan red edilmiş ; bu hüküm ... ... 21.10.2021 tarih 2021/996-1021 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Taraflar arasında ihtilaf davacının sözleşmede kararlaştırılan işten ( 4200m2) fazla iş yapıp yapmadığı, yapmışsa bunun %5 'in üzerinde olup almadığı ve davacının fazla yaptığı iş için sözleşmenin 9. Maddesi gereğince 200,00TL/M2 ücret talep edebilip edemeyeceği , davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplanmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı tarafa gönderdiği ihtarnamede toplam iş bedelinin 2.0125.440 TL olduğunu ve ödeme düşüldükten sonra 1.240.440,00TL alacak kaldığını bildirmiş olup davacı tarafından 775.000,00TL ödeme yapıldığını kabul etmektedir ayrıca 07.03.2022 tarihli dilekçesi ile de yapılan ödemenin 776.000,00TL olduğunu kabul etmiştir. Ayni şekilde davalı vekili de cevap dilekçesinde davacıya 775.000,00 TL ödeme yapıldığını bildirmekte olup davalı tarafından davacıya 776.000,00TL ödeme yapıldığı taraflar arasında ihtilaflı değildir.

Taraflar arasında "Anahtar Teslim Sözleşme" başlıklı sözleşme imzalanmış olup, sözleşmede tarih bulunmamaktadır. Sözleşmenin 2. maddesinde sözleşmenin birim fiyat esaslı sözleşme olduğu ve ödemelerin aylık hakediş ödemeleri esasına göre yapılacağı, 3.maddesinde işin ... ... Havalimanı ... beton prekast ve ... cephe elemanı işi olduğu düzenlenmiş olup davacının sözleşme ile prekast ve ... elemanların döküm kalıplarının yeterli sayı ve cinste kurulmasını, dökümü yapılan elemanların kalite kontrolünün yapılmasını takiben montaj sahasına naklini ve proje teknik şartnamelere göre montajı işini üstlendiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin birim fiyat ve ödemeler başlıklı 9. Maddesi ile; işin toplam miktarının 4.200 m2 olduğu, bunun 300m2 sinin prekast boya dahil 60.000TL+KDV, 3900m2 ... 409.000TL +KDV olarak fiyatlandırılmış ve toplam bedel 584.100,00 TL olarak belirlenmiş, anahtar teslim olarak anlaşılan bu birim miktarın %5 oranında artması ve azalması durumunda tarafların birbirlerinden her hangi bir hak ve ücret talep etmeyecekleri ancak artma ve azalmanın %5 oranını aşması durumunda tutarın birim fiyatlar ile çarpılması ile faturalaştırılacağının kararlaştırılmış ve parekast işinin birim fiyatı 200,00TL/M2 olarak belirlenmiştir.

Davacı vekili 07.03.2022 tarihli dilekçesi ile sözleşmede işin bir kısmının ... olarak yapılacağı kararlaştırılmış ise de tamamının Prekast olarak yapıldığını , ... yapılmadığı bildirmiş ve ...gelen cevabi yazılardan da sözleşme kapsamındaki imalatlardan prekast imalatının 6.450 m2 olduğu, ... imalatının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından davalıya gönderilen .... Noterliğinin 16.10.2917 tarih ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile 8.450 m2 prekast işine karşılık yapılan ödemeler düşüldükten sonra kalan bakiye 1.240.440,00Tl alacağın ihtarın tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesi talep edilmiş ve ihtar 17.10 2017 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı tarafından .... Noterliğince gönderilen 25.10.2017 tarih ... yevmiye nolu karşı ihtar ile söz konusu iş edeni ile davacı şirkete borçlarının bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce cevap dilekçesinin ekinde bulunan ...'nın imzasını taşıdığı iddia edilen "... ... Havalimanında işin anahtar teslim tutarı için son ve finish hali olarak 350.000 TL olacaktır her hangi bir fark ve para talebinde bulunulmayacaktır Zer Beton/İmza" içerikli belge ile davalı tarafından sosyal güvenlik kurumu başkanlığına hitaben yazılan dilekçe incelenmiş ve sözleşme gereği davalı tarafından işin yapılması için 01.02.2017 tarihinde yer tesliminin davacı şirkete yapılacağının buldurulduğu görülmüştür.

... işletmesinin cevabı yazılarından /... Havalimanı ... Yapımı işi ile ilgili olarak 22.08.2017 tarihinde geçici kabul yapıldığı, ... Binası Prekast cephesi işinin 6450m2 olduğu bildirilmiş ve ayrıca hangi bölge için ne kadar M2 Prekast cephe kaplaması yapıldığı da bildirilmiştir.

Davalı ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yeri bildirmiş ve ... formları getirtilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; , sözleşmenin başlığında anahtar teslimi sözleşme olduğu yazılmıştır. Sözleşmenin 2. Maddesinde ise sözleşmenin birim fiyat esaslı olduğu ve aylık hakediş esasına göre yapılan iş sözleşmesi olduğu kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 9. Maddesinde ise. "İşin toplam miktarı 4.200 m2 dir. 300 m2 prekast boya dahil 60.000 TL + KDV, 3.900 m2 ...

409.500 TL + KDV, kutu profil karkas işçiliği ( 40x40 ve 60x60 ) 25.000 TL + KDV, Toplam 495.0 TL + KDV: 584.100 TL'dir. Bunun dışındaki çelik taşıyıcı sistem İşveren'e aittir. Anahtar teslim olarak anlaşılan birim miktarın +- % 5 artması ve azalması durumunda taraflar birbirinden herhangi bir hak ve ücret talebinde bulunmayacaktır. Artış veya azalmanın % 5 den fazla olması durumunda ilgili tutar birim fiyatlar ile çarpılarak faturalaştırılacaktır.

Avans verilen çek ödemeleri yapılan hakedişlerden eşit taksitlerde mahsup edilecektir." şeklinde anlaştıkları, bu durumda sözleşmede belirlenen 584.100 TL tutarı oluşturan birim miktarın yani 4.200 m2 nin % 5 artması veya % 5 azalması söz konusu olsa bile, bu % 5 lik sınırlar dahilinde, sözleşme bedelinin anahtar teslimi götürü bedel olacağı değerlendirilmektedir.

Bu sınırlar aşılıp ilave imalat yapıldığında ise ilave imalatların sözleşmede belirlenen birim fiyatlarla değerlendirilmesi kararlaştırıldığı,

Sözleşmeye göre davacının götürü bedel kapsamında yapması gereken imalat miktarının 4.200 M2 x ( + -) % 5 = 210 m2 olduğundan 3.990 m2 - 4.410 m2 aralığında olduğu,

... den gelen yazıda sözleşme kapsamındaki imalatlardan prekast imalatının 6.450 m2 olduğu, ... imalatının bulunmadığı, prekast imalatı yapmak için kutu profil imalatlarının da gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, bu durum ve sözleşme göz önüne alındığında; davacının sözleşme fazlası yaptığı imalatlar; Prekast : 6.450 m2 - 4.410 m2 = 2.040 m2 olarak hesaplandığı ve buna bağlı olarak sözleşmeye göre davacı tarafından yapılan imalatlar toplamının (Prekast ( sözleşme kapsamındaki 4.410 m2 imalat) : = 495.000 TL+KDV , Prekast ( sözleşmeye ilave olarak yapılan imalat) : 2.040 m2 x 200 TL/m2= 408.000 TL+KDV ) toplam bedelin KDV hariç =903.000 TL , KDV dahil = 1.065.540 TL olarak hesaplandığı,

Davacının ticari defterlerini sunmayacağını beyan ettiği ve kendisine toplam 767.000 TL ödendiğini bildirdiği, davalı şirketin, müvekkili şirkete ödediği bedelin davalının cevap dilekçesinde sunduğu (27.09.2017 tarih 81.850,92-TL'lik ...seri nolu fatura dışındaki) belgelerle sabit olduğunu 767.000-TL olduğunu, davalının başkaca bir ödemesi olmadığının belgelerle sabit olduğunu, ihtilafsız olduğunu beyan ettiği , bazı dilekçelerde ise bu tutar 776.000TL olarak yazıldığı,

Davalının itiraz ettiği bu faturanın içeriğinin manlift, vinç, sepetli vinç için makine kiralarından ve sözleşme gereği yapılan kesintiler başlıklı tutardan oluştuğu , dosya kapsamında, davalı tarafından davacı tarafa makine kiralandığına ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, "Sözleşme gereği yapılan kesintiler" açıklamasıyla fatura edilen tutardaki kesintilerin neler olduğunun belirli olmadığı, davalı tarafından sunulan ve davacı tarafından kabul gören 27.09.2017 tarih 81.850,92-TL'lik ...seri nolu fatura dışındaki tutarlar, davalı tarafından sunulan belgeler üzerinden hesaplanmış olup 824.606,16 TL olduğu ve bu tutar üzerinden hesaplandığında davacının KDV hariç : 903.000-824.606,16 = 78.393,84 TL , KDV dahil : 1.065.540 -824.606,16 = 240.933,84 TL alacaklı olduğu,

Davalı tarafından dava dosyasına sunulan ve davacı tarafından da üzerindeki imzanın kendi yetkililerine ait olduğu kabul ettiği bir belge bulunmadığı, belgede birtakım tarihler yazılarak karşısına m2 leri verilerek "malzeme " yazıldığı , bunun aşağısına da yine birtakım tarihler ve m2 ler verilerek karşısına "montaj " yazıldığı, en altta ise " işin anahtar teslim tutarı işin son ve finish hali olarak 350.000 TL olacaktır herhangi bir fark ve para talebinde bulunulmayacaktır." yazıldığı,

belgede imza tarihi bulunmadığı ,belgenin imalatların hangi aşamasında verildiği belli olmadığı , yine belgenin prekast ya da zerbeton imalatlarından hangisi için verildiği de belli olmadığı, davalı bu belgenin kendilerince " iç cephede yüklenilen tüm prekast kaplama işleri ve dış cephe prekast işleri bakımından doğabilecek ek metrajlara ilişkin" olduğunu iddia etmekte, davacı ise belgenin ... işinden ayrı olarak sadece iç cephe prekast kaplama ve boya işleri için olduğunu oysa açtıkları davanın " ... " ile ilgili olduğunu,

dolayısıyla belgenin uyuşmazlıkla ilgisi bulunmadığından yargılamaya ve hükme esas alınması mümkün olmadığını iddia ettiği , taraflar arasındaki sözleşmede yapılacak işlerin dış cephede ya da iç cephede yapılacağına dair bir belirleme yapılmadığı, ... ... havalimanı ...'de yapılacağının kararlaştırıldığı, belgenin neye istinaden düzenlendiği belirli olmadığı ,

Mahkemece; bu belgenin sadece sözleşmenin 9. Maddesinde belirlenen çerçevede, anahtar teslimi götürü bedel kapsamı dışında yapılan ilave imalatlar kapsamındaki imalatlar için yapıldığı kanaatine varıldığı takdirde davacının 172.493,84 TL alacaklı olacağı,

davalının ticari defter ve kayıtlarına göre davalı şirketçe davacıya yapılan ödeme ile kesintilerin toplam bedelinin 906.457,08.-TL olduğu , davacı şirketçe davalıya 3 adet 710.000,00.-TL + %18 KDV 127.800,00.-TL= 837.800,00,-TL - 25.560,00.-TL 2/10 Tevkifat KDV = 812.240,00.-TL tutarında fatura düzenlendiği, karşılığında davalı şirketçe davacıya yapılan kesinti ve ödemeler toplamının 906.457,08.-TL olduğu ve (812.240,00 - 906.457,08)= 94.217,08.-TL tutarında davalı şirketin davacıya fazla ödeme yaptığı ve bu tutan da 179.66,00TL lik kısmının taşerona verilen avanslar hesabına devir ettiği bildirilmiştir.

Borçlar Kanunu'nun "götürü bedel" başlıklı 480. Maddesi "Bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür. Eser, öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez. " düzenlemesini havidir.

Yine aynı kanunun 481. Maddesi "Eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir. " şeklindedir.

Taraflar arasındaki sözleşme ile işin toplam miktarının 4.200 m2 olduğu halde iş bedeli götürü bedel olarak 584.100,00 TL olarak belirlenmiş ancak anahtar teslim olarak anlaşılan bu birim miktarın %5 oranında artması ve azalması durumunda tarafların birbirlerinden her hangi bir hak ve ücret talep etmeyecekleri, artma ve azalmanın %5 oranını aşması durumunda tutarın birim fiyatlar ile çarpılması ile faturalaştırılacağı kararlaştırılmış ve parekast işinin birim fiyatı 200,00TL/M2 olarak belirlenmiştir.

Bu durumda davacı tarafından yapılan işin belirlenen toplam iş miktarının %5 ni geçtiği sabit olduğundan artık sözleşmenin götürü bedelli sözleşme olduğu kabul edilemeyeceğinden yapılan toplam 6450m2 Prekast cephesi işinin 4.200 m2 lik kısmı dışında kalan ve fazladan yapılan 2.040m2 lik kısmının sözleşmede belirlenen belirlenen birim fiyat üzerinden hesaplanması gerektiği,

her ne kadar bilirkişiler tarafından davalı tarafından davacı şirkete 824.606,16TL ödeme yapıldığı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de davalı vekilinin davacıya cevap dilekçesinde 775.000,00 TL ödeme yapıldığını bildirdiği ve davacı vekilininde 07.03.2022 tarihli beyan dilekçesinde davalıdan 776.000.00TL ödeme aldığını kabul ettiği bu durumda taraf beyanlarının bağlayıcı nitelikte olduğu ,buna göre davacının ilk durumda davalıdan KDV hariç 903.000-776.000=127.000,00TL, KDV dahil 1.065.540-776.000=289.540,00TL , ikinci olasılıkta KDV hariç 845.000-776.000=69.000TL ve KDV dahil 997.100-776.000=221.100TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili cevap dilekçesinde davacı şirket ile müvekkili şirket arasında ayrıca iç cephe prekast kaplama işininde anahtar teslim bedel üzerinden yapılması konusunda 2. kez anlaşma yapıldığını ve iç cephede yapılacak tüm prekast kaplama işleri ile dış cephede prekast işleri bakımından doğabilecek ek metraja ilişkin toplam KDV dahil 350.000TL bedelle anlaşıldığını bildirmiş ancak buna ilişkin yazılı bir sözleşme ibraz etmemiş,

davacı vekili 07.03.2022 tarihli beyan dilekçesinde davalı vekili tarafından ibraz edilen belgedeki imzanın şirket yetkilisi tarafından atıldığı kabul edilmiş bu bölgenin sözleşme dışında iç cephe prekast işi için imzalandığın bildirmiştir.

Sözleşmenin dış cephe prekast işi için imzalandığı , iç cephe prekast işininde daha sonra davacı ile yapılan anlaşma davacı şirket tarafından yapıldığı kabul edilmekte olup iç cephe prekast işine ilişkin her hangi bir sözleşme dosyaya ibraz edilmediğinden ve cevap dilekcesine ekli belgeninde iş cephe prekast işi dışında ilk sözleşme ile anlaşılan dış cephe prekast işine ait ek metrajlara ilişkin olduğu ispat edilemediğinden bu belgenin iç cephe prekast işine ilişkin olduğu kabul edilmiş olup sözleşme gereğince yapılan diş cephe prakast işi nedeni ile davacının davalıdan KDV hariç 903.000-776.000=127.000,00TL,

KDV dahil 1.065.540-776.000=289.540,00TL alacaklı olduğu , davacı dava dilekçesi ile 60.000,00TL talep etmiş olduğundan HMK 'nun 26. Maddesi gereğince davanın 60.000,00TL üzerinden kabulüne karar ermek gerekmiştir.

E İMZA

Hakim ....

E İMZA