Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/742 K.2024/364

...

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/01/2013

KARAR TARİHİ : 23/05/2024

BİRLEŞEN ANKARA 14.ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİNDE ESAS SAYILI DOSYASINDA

...

DAVA :TAZMİNAT

DAVA TARİHİ : 09/10/2013

... ...

DAVA :İTİRAZIN İPTALİ

DAVA TARİHİ :23/08/2013

BİRLEŞEN ANKARA 2.ASLİYE ...

DAVA :İTİRAZIN İPTALİ

DAVA TARİHİ :23/08/2013

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat ve itirazın iptali davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

ANA DOSYADA

DAVACININ TALEBİ

Davacı ... ...vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 18.11.2008 tarihinde akdedilen sözleşme gereğince iş sahibi ....’ye ait olan Trabzon ili sınırları içerisindeki ...

Hidroelektrik Santralinin bakım, onarım, revizyon hizmetlerinin yapımını,...in tüm elektromekanik teçhizatının temini, devreye alınması işini sözleşme tarihinden 16 ay sonra teslim etmek şartıyla davalı şirketin üstlendiğini, sözleşme uyarınca “...yüklenici işin sözleşme ve sözleşme eklerine uygun olarak tamamlanması için gerekli olan proje kapsamındaki malzeme ve ekipmanın temini. fabrika testlerinin yapılaması,

sahaya sevkıyatı saha montaj gözetimlerinin yapılması montajı primer ve sekonder saha testleri ve devreye alınmansı ve ...in gecici kabulünün yapılmasına kadar olan tüm elektro mekanik ve elektronik işlerin yapılmasından sorumlu olduğunu, ...teslim tarihi 18.03.2010 olmasına rağmen davalı şirketin teslimatı zamanında gerçekleştirmediğini, 3 ünitenin devreye alma ve işletme çalışmalarını 20.07.2012 tarihinde tamamlanarak kabule hazır duruma getirileceğini taahhüt etmiş olmasına rağmen ...'in geçici kabulünün ancak 28.09.2012 tarihinde gerçekleştirilebildiğini,

18.03.2010 tarihinden 28.09.2012 tarihine kadar üretilmesi planlanan elektriğin üretilememesinden ve eksik imalatın varlığından dolayı meydana gelen zararın müvekkili şirket tarafından sözleşme gereğince ödenmesi gereken avans ve fatura bedelleri davalı şirkete ödenmiş olmasına rağmen davalı şirketin sözleşme konusu edimini teknik şartnameye uygun olarak gerçekleştirmediğini, 2 yıldan fazla süren gecikme sebebiyle müvekkili şirketin proje finansmanı banka ile ilişkilerinin bozulduğunu, müvekkilinin bütün kredilerinin tasfiye edilmesi riski ile karşı karşıya kaldığını,

elektrik üretiminin gecikmesi sebebiyle müvekkili şirketin bankalardan ek kredi almak ve akabinde kredilerin faizlerini ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin ticari güven ve piyasa itibarının davalı şirketin sözleşme konusu edimi gerçekleştirememesi sebebiyle zedelendiğinden manevi zararının oluştuğunu, davalı şirketn sözleşme konusu edimini hem gecikmeli ifa ettiğini hem de ayıplı bir şekilde teslimatı gerçekleştirdiğini, davalı şirketin kullandığı malzemelerin düşük kalitede olması ve yapım faaliyetlerinin teknik şartnameye uygun olarak yapılmaması sebebiyle sürekli olarak arızalar vuku bulduğunu,

eksiklik ve aksaklıkların zamanında davalı şirket tarafından giderilmediğini, sözleşmede davalı şirketin, imal edilen elektromekanik teçhizatları ve aksamı uluslararası standartlara uygun bir şekilde yapılacağını müvekkil şirkete taahhüt ettiğini, 15.10.2012 tarihinde davalı şirket tarafından müvekkil şirkete ibraz edilen yerli imalat durum belgeleri hazırlanıp ...'e gerekli başvurular yapıldığını, ...'in iş bu belgelerin hem yurt içi hem de yurt dışı standartlarına uygun olmadığını bildirdiğini, ayrıca ... cevap yazısında,

yerli aksam oranı toplamının %55 sınırının altında kalmasından dolayı diğer belgeler/sertifikalar tamamlanmış olsa bile türbin için ilave fiyatlardan faydalanılamayacağının belirtildiğini, yerli üretim belgesi temin edilememesinden dolayı müvekkili şirketin teşvikten yararlanamamış olması nedeniyle yıllık 1.300.000,00 TL civarında zararının oluştuğunu,

ayrıca santrale ilişkin yerli üretim belgesi alınmış olsaydı santralde üretilen enerjiden kw başına 2.3 dolar-sent daha fazla gelir elde edecekken yerli üretim belgesi alınmamasından dolayı üretilen enerjinin kw başına ilave edilen kazançtan da müvekkili şirketin mahrum kaldığını,19.07.2012 tarihinde ... tespit talebinde bulunulduğunu, mahkemenin tayin ettiği bilirkişi, raporunda; davacını gecikme sebebiyle zararının söz konusu olduğu,

gecikmenin genelde test aşamasında ortaya çıkan aksaklıklar sebebiyle oluştuğu, davalı kurumun kabulde gecikmesinde dolayı 18.03.2010 tarihinden tespit tarihine kadar öngörülebilen zararın yaklaşık 10.525.889,68 olduğunun bildirildiğini, davalı tarafın ayıplı imalatı sebebiyle ...’ten istenilen verimin alınamadığını, davalı şirketin sözleşmenin şartlarına uygun hareket etmeyerek müvekkili şirketin yüklü oranda zarara uğramasına neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

imalat ve montaj gecikmesinden dolayı meydana gelen zarar nedeniyle 250.000,00 TL tazminat, müvekkili şirketin yerli üretim teşvikinden yararlanamaması sebebiyle meydana gelen zarar nedeniyle 250.000,00 TL maddi tazminat ile müvekkili şirketin ticari güven ve piyasa itibarının zedelenmesi sebebiyle 125.000,00 TL manevi tazminatın işleyecek avans faizleriyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 30/09/2020 tarihli dilekçesi ile işin gecikmesinden kaynaklanan zarara ilişkin taleplerini artırarak toplam 1.523.864,69 TL 'ye çıkarmış noksan harcı tamamlamıştır.

DAVALININ CEVABI

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; inşaat işlerinin tamamlanmasının davacının sorumluluğunda olduğunu, sözleşmenin 7. Maddesinde “ inşaat işlerinden kaynaklanan gecikmelerde yüklenicinin sorumluluğu yoktur.” hükmünün yer aldığını, inşaat işleri nedeniyle davalı şirketçe montaj işlerinin başlanamadığını, 20.12.2010 tarihli tutanağa göre davacı tarafın inşaat işlerini tamamlamadığı,

inşat işlerinin 03.01.2011 tarihinde bitirileceğinin taahhüt edildiğini, davacının 28.01.2011 tarihli yazısında inşaat işlerinden kaynaklanan gecikmenin giderildiğinin bildirildiğini, montaja ancak bu tarihte başlanabildiğini, sözleşmenin imzalanmasından, davacı şirketçe inşaat eksikliklerinin giderilmesi arasında geçen 26 ay boyunca şantiye alanında müvekkilince hiçbir işlem yapılamadığını, davacı şirket sorumluluğunda bulunan enerji nakil hattında gecikmeler yaşandığını, davacı tarafın 01.06.2012 tarihli yazısından anlaşıldığı üzere sistemin ancak 01.06.2012 tarihinde enerjilendirilebildiğini,

tüm bunlar sabit iken davacı tarafça 18/03/2010 tarihinden itibaren gelir kaybı ve sair tazminatlarının istenilmesinin hiçbir hukuk kuralı ile bağdaşmadığını, yerli üretim belgesi ile ilgili iddiayı kabul etmediklerini, sözleşmede alınan işin ulusal ve uluslararası standartlara uygun olacağının taahhüt edildiğini, yerli imalat durum belgesi tedarik edileceği yönünde sözleşmede herhangi bir madde bulunmadığını, ...'in bakanlıkça geçici kabul işlemlerinin yapıldığını, dolayısıyla standartlara uygun olduğunu, bu konudaki zarar taleplerini kabul etmediklerini savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN ANKARA... ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVACININ TALEBİ

Davacı ... ... vekili dava dilekçesinde özetle; 28/09/2012 tarihinde geçici kabulle yapılan santralin sık sık arıza verdiğini, 15/03/2013 tarihinde santralin ikinci ünitesinin arızalandığını, arızanın giderilip ünitenin yeniden devreye alındığını, 06/07/2013 tarihine kadar ünitenin devre dışı kalması nedeniyle meydana gelen zararın şimdilik 518.166,27 TL'sinin arızanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128.maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

BİRLEŞEN ... SAYILI DOSYASINDA

DAVACININ TALEBİ

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 18/11/2008 tarihli sözleşmenin 4.maddesine istinaden 885.000,00 Euro bedelli Türkiye Finans Bankası tarafından düzenlenen 09/02/2019 tarihli avans teminat mektubunun davalı şirkete verildiğini, davalının istemi doğrultusunda teminat mektubunun süresinin 31/12/2012 tarihine kadar uzatıldığını, müvekkilinin edimini ifa etmesine rağmen teminat mektubunun iade edilmediği gibi davalı tarafça irat kaydedildiğini, teminat mektubu bedelinin istirdatı için ... sayılı takip dosyasında başlatılan takibin davalının haksız itirazı sonucu durduğunu belirterek davalının .. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı ...

Elektirik Üretim A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme kapsamında işin bedeli olan 2.950.000,00 Euronun %30'una tekabül eden 885.000,00 Euro avans ödemesi yapılıp karşılığında teminat mektubunun alındığını, davalı yüklenicinin edimini ifa etmemesi nedeniyle oluşan zararların tahsili için ... esasında kayıtlı alacak davasını açtıklarını, bu dosyada ileri sürdükleri zararların yüklenici kurumun gecikmeli imalatlarının standartlara uygun olmaması, sık sık arızalanması, geçici kabul sonrası da arızaların sık sık meydana gelmesi,

davacı şirket tarafından yapılacak imalatların ...veya uluslararası standartlara uygun olmaması nedeniyle geçici kabulden amaçlanan üretime geçip fayda sağlama ve santralin verimli çalışmamasını dikkate alan müvekkili şirketin şeklen yapılan geçici kabulü gerçek kabul etmeyerek teminatı paraya çevirdiğini, davanın haksız olduğunu savunmuş davanın reddini istemiştir.

BİRLEŞEN ANKARA ...ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVACININ TALEBİ

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 18/11/2018 tarihinde ... tüm elektromekanik teçhizatının temini tesisi ve devreye alınması işi konulu sözleşme imzalandığını, alınan sözleşme gereğince davalı şirkete muhtelif faturalar kesildiğini ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili için ... sayılı dosyasından başlattıkları takibin davalı tarafın haksız itirazı sonucu durduğunu belirterek davanın takibe itirazının iptalini, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı ... Elektirik Üretim A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu faturaları kabul etmediklerini, iade edildiklerini, davacı aleyhine ... esasında kayıtlı derdest davalarının bulunduğunu, 07/12/2012 tarih ve 145 nolu faturanın 13/12/2012 tarihinde iade edildiğini, faturaya konu işin müvekkili şirket tarafından ...

Mühendislik şirketine yaptırıldığını, 07/12/2011 tarihli faturanın şirketlerinin talebi üzerine henüz yapılmayan işleri için düzenlendiğini, yapılacak işlerin eksik ve standart altında yapılmış olması nedeniyle fatura karşılığının ödenmediğini, 07/02/2010 tarihli 126 nolu 590.000,00 Euro bedelli faturanın yapılan işlerin eksik olması, sözleşmeye aykırı davranılması,

müvekkili şirketin zarara uğratılması nedeniyle faturanın 200.000,00 Euroluk kısmının 30/11/2010 tarihinde 100.000,000 Euro 30/11/2012 tarihinde 100.000,00 Euro olmak üzere ödendiğini, fatura içeriği işlerin bir kısmı eksik yapıldığından kalan tutarın ödenmediğini, 19/04/2012 tarihli 47 nolu faturanın servis bakım işleri olarak kesildiği, santral su içerisinde kaldığından bakım işinin ...'ın taahhülünde olduğu, bu nedenle ödeme yapılmadığını savunmuş, davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Asıl dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan gecikme nedeniyle uğranılan maddi ve manevi tazminat istemine, birleşen ... dosyasında dava eser sözleşmesinden kaynaklı ayıplı ifa nedeni ile uğranılan zararın tazmini istemine ve birleşen ... Esas sayılı dosyalarında itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilaf 18/11/2008 tarihli sözleşme gereğince davalının edimini tam olarak yerine getirip getirmediği, ifanın ayıplı olup olmadığı , geç teslim olup olmadığı , geç teslim ve ayıplı ifa varsa bu nedenle Rinerji Rize Elektirik Üretim A.Ş'nin zarar uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarının ne kadar olduğu, teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrilip çevrilmediği, ...'den alacaklı olup olmadığı , alacaklı ise alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplanmaktadır.

Mahkememizin ana dosyada ve birleşen dosyalarda davanın kısmen kabulüne dair verdiği karar ... sayılı kararı ile " Mahkemece oluşturulan bilirkişi heyetlerinde mali müşavir bilirkişiye yer verilmemiş, tarafların ticari defter ve belgeleri incelettirilmediği, söz konusu faturaların taraf defterlerine kayıtlı olup olmadığı, ödeme ve tahsilat kayıtları durumu araştırılmadığı, faturalarda belirtilen imalatların mahallinde bizzat yapılıp yapılmadığı hususu da irdelenip değerlendirilmediği, davacı iş sahibinin, davalının yaptığı işlerde eksik ve ayıplar bulunduğu yönündeki iddiaları da incelenip değerlendirilmediği, asıl ve birleştirilen...

Esas sayılı dosyalarında davacı iş sahibinin üretim kaybı zararı hesaplanırken, davacının söz konusu dönemlerde üretmeyi planladığı enerji miktarının esas alınarak zarar hesabı yapıldığı, mahkemece öncelikle asıl dava ve birleştirilen ...

Esas sayılı dava yönünden taleplere konu,... tarihleri arasında "..." in bulunduğu mahaldeki su debi durumları ...ayrıntılı bir müzekkere yazılarak sorulmalı ve davacı iş sahibinin planladığı üretimleri yapabilmesinin mümkün olup olmadığı, bilirkişi heyetlerinin kabullerinin doğru olup olmadığı denetlenmesi ve sonrasında önceki heyetlerde bulunmayan elektrik mühendisi, inşaat mühendisi ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bir bilirkişi ile bir de mali müşavir bilirkişiden oluşturulacak heyetten tarafların ilgili dönem ticari defterlerinin de incelendiği,

dava ve takibe konu faturaların taraf defterlerindeki kayıt ve ödeme durumlarının irdelendiği, asıl dosya davalısı yüklenicinin faturalarda belirttiği imalatların mahallinde yapılıp yapılmadığının araştırıldığı, bu bağlamda asıl dava davacısı iş sahibinin yüklenicinin yaptığı imalatlarda hatalı ve ayıplı imalatların bulunduğu yönündeki iddiasının incelenip değerlendirildiği ve asıl ve birleştirilen dosyalar yönünden ayrı ayrı kanaatlerin belirtildiği bilirkişi raporu almak ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi , birleştirilen ...

Esas sayılı dosya yönünden hüküm kurulurken taraflar arasındaki alacak ve borç durumunun yargılama ile ortaya çıkarıldığı, uyuşmazlığın sadece irat kaydedilen teminat mektubunun iadesi isteminden ibaret bulunmadığı gözetilerek, icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceğinin de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği " gereğine değinilerek kaldırılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 18/11/2008 tarihli sözleşme ile davalı-davacı yüklenici ... tüm elektromekanik teçhizatının temini ve devreye alınması işini üstlenmiştir. Sözleşmenin 2. maddesinde iş bedeli 2.950.000,00 EURO + KDV olarak belirlenmiş, sözleşmenin 7. maddesinde, sözleşmenin imzalanmasına müteakip 16 ay içerisinde işin geçici kabule hazır hale getirileceği düzenlemesine yer verilmiş, sözleşmenin 8. maddesinde ise, geçici kabul tarihinden itibaren 24 aylık süre için yüklenicinin garanti sorumluluğunun bulunduğu öngörülmüştür.

....İş sayılı dosyasında; davacı .....A.Ş.tarafından davalı Temsan aleyhine istenen tespit talebi sonucu mahkemece 20/07/2012 tarihinde mahallinde keşif yapılmış, keşfe götürülen bilirkişiler 27/07/2012 tarihli raporlarında özetle; santralin yapımında meydana gelen gecikmenin genelde test aşamalarında ortaya çıkan aksaklıklar sebebiyle oluştuğunun gözlemlendiği, imalata giren malzemelerde hatalı çıkması ve değiştirilmesinden kaynaklandığı, ... santralinde üretilmesi planlanan elektrik santralinin maliyetinin 10.525.889,68 TL olduğu bildirilmiştir.

...sayılı dosyasında; bilirkişi heyeti 12/04/2013 tarihli raporunda özetle; ... ikinci ünitesindeki jeneratörün hasar görmesinin nedeninin jeneratör rotorunun aşırı hızlanması nedeniyle kutuplar arasındaki fiber takozun yerinden çıkarak statör sargılarına sürtünmesi ve sargı izalosyonuna zarar vermesinden kaynaklandığı, ... 'in ikinci ünitesindeki jeneratörün arızasının giderilmesi için jeneratörün yerinden ayrılarak zarar gören kutup sargıları ve yalıtkan tabakaları sökülen stador sargılarının yeniden sarılması gerektiği bildirilmiştir.

...D.İş sayılı dosyasında; bilirkişi kurulu tarafından sunulan 20/06/2013 tarihli raporda santralin ikinci ünitesinin hasar görmesinin nedeninin jeneratör rotorunun aşırı hızlanması nedeniyle kutuplar arasındaki fiber takozun yerinden çıkarak statör sargılarına sürtünmesi ve sargı izalosyonuna zarar vermesinden kaynaklandığı, imalat hatasından kaynaklanan hasar olduğu, garanti kapsamında giderilmesi gerektiği, 15/03-26/05/2013 tarihleri arasında santralin üretim yapamaması nedeniyle üretim kaybını tutarın 518.166,27 TL olduğu bildirilmiştir.

... sayılı dosyasında; alacaklı...aleyhine 02/07/2010 tarih 126 nolu fatura bakiye alacağı, 07/12/2011 tarih 200 nolu, 19/04/2012 tarih 47 nolu ve 07/12/2012 tarih 145 nolu fatura alacaklarına dayalı olarak 617.496,96 TL asıl alacak, 8.374,27 TL işlemiş faiz, 762.675,79 TL asıl alacak, 899.346,33 TL asıl alacak, 17.110,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 2.305.003,35 TL alacağın işleyecek faiziyle birlikte tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı, karşı tarafın borca ve ferilerine itirazı sonucu takibin durduğu, itirazın iptali davasının süresinde olduğu anlaşılmıştır.

...aleyhine irat kaydedilen ...ait 09/02/2019 tarihli avans teminat mektubu nedeniyle 2.039.394,00 TL asıl alacak, 57.061,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.096.455,12 TL alacağın işleyecek faiziyle birlikte karşı taraftan tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın itirazı sonucu takibin durduğu, davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Kaldırma kararından sonra ... Santralinin bulunduğu yerdeki 2012 ve 2013 yıllarında su debilerini gösterir belgeler getirtilmiş, taraflar ticari defter ve kayıtların bulunduğu yerleri bildirmiştir.

Davalı - dava... ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporunda özetle; ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı,... sayılı dosyasında takibe konu 4 adet faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 4 adet fatura karşılığında davalı ... Elektirik Üretim A.Ş tarafından faturaların toplam bedeli olan 2.685.157,81TL 'nin ödendiği , bu faturalar nedeni ile davacının alacağının bulunmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Kaldırma kararından sonra mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporu ile ek raporda özetle. 1.06.2012 tarihinde yüklenicinin teslimatı ve geçici kabulü yapması gereken ... geçici kabulün ancak 28.09.2012 tarihinde gerçekleştirilebildiği, dolayısıyla 11.06.2012 tarihinde tamamlanması gereken işin 28.09.2012 tarihinde yüklenicinin kusuruyla 109 gün gecikmeyle tamamlandığı sonucuna ulaşıldığı ve davacı ... ... lehine gecikme cezasına hükmolunabileceği kanaatine varıldığı,

gecikme cezası sözleşmeye göre (2.950 Euro x 109 gün =) 321.550,00 Euro' olduğu ancak Sözleşmenin 6. Maddesinde ecikme cezası limitini sözleşme bedelinin %10’u ile sınırlandırdığından bu hüküm gereğince davalının ödeyeceği gecikme cezasının üst sınırının 295.000,00 Euro olacağı ve dava tarihi itibarıyla gecikme cezasının karşılığının 695.167TL olduğu,

Sözleşme gereğince imalatın 18.03.2010 tarihinde bilmesi gerekirken süresi içinde tamamlanmadığı. ancak taraflar arasında yapılan 20.12.2010 tarihli tespit tutanağına ğore davacının sorumluluğunda olan işlerin henüz tamamlanmadığı için işlerin 03.01.2011 tarihine kadar gerçekleşmesine karar verildiği, 01.06.2012 tarihli ... tarafından ... regülatörüne verilen enerjinin 31.05.2012 tarihinde verildiğinin belirtildiği, yüklenici firma olan ...’ın bu tarihten önce teknik olarak sorumluluğundaki işlere başlayabilmesinin mümkün olmadığı, yerinden inceleme esnasında ...n faaliyette olduğu,

imalatların tamamlandığının, 11.06.2012 tarihinde tamamlanması gereken işin 28.09.2012 tarihinde yükleniciden kaynaklı olarak 109 gün gecikmeyle tamamlandığı , dosyada mevcut debi değerlendirme raporları ve önceki raporlar birlikte değerlendirildiğinde gecikme nedeniyle üretim kaybınını 1.229.043.96TL olarak hesaplandığı,

Sözleşme konusu santralin ikinci ünitesinin arızalanması sebebiyle, tamiri ve yeniden devreye alınması için geçen sürede üretim kaybından dolayı davacı ... ...Üretim A.Ş'nin 518.166,20 TL zararın oluştuğu, 298.423,00TL sigorta ödemesi düşüldüğünde davacının kalan 219.743,27 TL üretim kaybı zararı hesap edildiği,

Taraflar arasındaki sözleşmenin 4.maddesinde. "Yüklenici, alacağı avans karşılığında işverene geçici kabul tarihine kadar geçerli olacak avans teminat mektubu verecektir. Ayrıca yüklenici işverene temrin programında planlanan geçici kabul tarihinden itibaren 2 yıl geçerli olmak üzere toplam sözleşme bedelinin %10'u tutarında kesin teminat mektubu verecektir." Hükmü mevcut olup, geçici kabulün. 2.Ünite için 28.07.2012 tarihinde.

1 ve 3. Ünite ıçm 28.09.2012 tarihinde yapıldığı, dava konusu avans teminat mektubunun davalı iş sahibi tarafından 07.12.2012 tarihinde işin geçici kabulünden sonra sözleşme hükümlerine aykırı olarak nakde çevrildiği, davacı yüklenicinin teminat mektubunun sözleşmeye aykırı şekilde tazmin edilmesi nedeniyle uğradığı 2.039.394.00 TL zararı davalı iş sahibinden talep edebileceği ,

Davaya ilişkin Davacının defter kayıtlarının Mali Müşavir ... Bilirkişi tarafından incelememesi sebebi ile bu hususta Mali Yönden Bilirkişi Raporu düzenlenmesi mümkün olamadığı, söz konusu defterlerin temini durumunda ek rapor ile gerekli inceleme ve değerlendirmelerin yapabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizce kapatılan ... sayılı yazısı ile gönderildiği bildirilen ...-2012 ve 2013 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlar tüm aramalara rağmen bulunamamıştır.

Davacı / davalı ... Elektirik Üretim A.Ş vekili 25.01.2019 tarihli dilekçesi ile geçici kabulden sonra santralın 2. Ünitesinde meyana gelen arıza sebebiyle üretilemeyen enerji bedelinin 298.423,00TL lik kısmının sigorta şirketi tarafından 04.11.2013 tarihinde ödendiğini bu kısım yönünden davanın konusuz kaldığını bildirmiş ve konusuz kalan miktar yönünden davalı lehine vekalet ücreti taktir edilmemesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ;

Asıl dosyada ; davacı ... Elektirik Üretim A.Ş tarafından taraflar arasında imzalanan 18/11/2008 tarihli sözleşme gereğince 11.06.2012 tarihinde tamamlanması gereken işin bu tarihte tamamlanmaması ve geç teslim edilmesi nedeni ile oluşan üretim kaybını talep edilmiş olup cezai şart alacağına ilişkin talebi bulunmamaktadır.

Davacı vekili 30/09/2020 tarihli dilekçesi ile işin gecikmesinden kaynaklanan zarara ilişkin taleplerini toplam 1.523.864,69 TL 'ye yükseltmiş olup bu bedelin 695.167,00TL lik kısmının cezai şart alacağına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut D.İş raporları, bilirkişi raporları, taraflar arasındaki yazışmalar birlikte değerlendirildiğinde santralın yapımında meydana gelen gecikmenin genelde test aşamalarında ortaya çıkan aksaklıklar ve imalata giren malzemelerde hatalı' çıkması ve değiştirilmesinden kaynaklandığı, bu hususun davalı ... sorumluluğunda olduğu yani gecikmenin davalının kusurundan kaynaklandığı ve gecikme nedeniyle üretim kaybınını 1.229.043.96TL olarak hesaplandığı, hesaplamanın 2012 yılı su debileri dikkate alınarak yapıldığı,

davacının ıslah dilekçesi ile ( 1.523.864,69 - 695.167,00TL= 828.697,69) gecikme nedeni ile uğranılan üretim kaybınına ilişkin olarak 828.697,69TL talep ettiği, dava dilekçesinde cezai şart talebinin bulunmadığı anlaşıldığından HMK 26. Maddesi de dikkate alınarak davanın 828.697,69TL yönünden kabulüne, koşulları oluşmayan manevi tazminat talebine ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen ... esas sayılı dosyasında; geçiçi kabul yapıldıktan sonra santralin ikinci ünitesinin hasar görmesinin nedeninin jeneratör rotorunun aşırı hızlanması nedeniyle kutuplar arasındaki fiber takozun yerinden çıkarak stator sargılarına sürtünmesi ve sargı izolasyonuna zarar vermesinden kaynaklandığı, bunun imalat hatası nedeniyle meydana geldiği, garanti kapsamında giderilmesi gerekliği. 15/03- 26/05/2013 tarihleri arasında santralin üretim yapamaması nedeniyle üretim kaybını tutarın 518.166,27 TL olduğu , bunun 298.423,00TL lik kısmının sigorta şirketi tarafından 04.11.2013 tarihinde ödendiğini anlaşıldığından ödenen kısım yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına , bakiye 219.743,27TL 'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Birleşen... esas sayılı dosyasında; takibe konu alacağın teminat mektubunun haksız yere paraya çevrilmesi nedeni ile teminat mektubu bedeli ile işlemiş faiz bedelinden oluştuğu, teminat mektubunun sözleşmenin 4.maddesinde. "Yüklenici, alacağı avans karşılığında işverene geçici kabul tarihine kadar geçerli olacak avans teminat mektubu verecektir.

Ayrıca yüklenici işverene temrin programında planlanan geçici kabul tarihinden itibaren 2 yıl geçerli olmak üzere toplam sözleşme bedelinin %10'u tutarında kesin teminat mektubu verecektir." hükmü gereğince verildiği, geçici kabulün. 2.Ünite için 28.07.2012 tarihinde.

1 ve 3. Ünite için 28.09.2012 tarihinde yapıldığı, dava konusu teminat mektubunun davalı iş sahibi tarafından 07.12.2012 tarihinde işin geçici kabulünden sonra sözleşme hükümlerine aykırı olarak nakde çevrildiği, davacı yüklenicinin teminat mektubunun sözleşmeye aykırı şekilde nakde çevrilmesi nedeniyle 2.039.394.00 TL zararı uğradığı, takip tarihinden önce asıl alacağın ödenmesi talebiyle davalı tarafa ihtar gönderilmediği anlaşılmıştır.

BK .117 maddesi gereğince takip tarihinde önce davalıya ihtar görderilerek davalının temerrüte düşürülmedi, davalının takip ile birlikte temerrüte düştüğü anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile 2.039.394.00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına faize ilişkin talebin reddine, alacak likit olup davalı tarafından geçici kabul tarihinden sonra nakde çevrildiğinden davacı lehine içra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Birleşen ... esas sayılı dosyasında; davacı ...nün ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu ve HMK 222, madde gereğince kayıt sahibi olan davacı adına delil olacağı ve davacının kendi defterlerine göre takibe konu faturalara ilişkin alacağının bulunmadığı, fatura bedellerin ödendiğine ilişkin ödeme belgelerinin dosyada mevcut olduğu ayrıca sözleşmenin 9. Maddesi gereğince i işin kabulü ve garanti geçici kabul tarihinden itibaren 24 aylık süre içerisindeki tüm bakım ve arıza işlemlerinin davacı temsan tarafından yapılması gerektiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Başkan ... · E-İmzalıdır · Üye ... · E-İmzalıdır · Üye ... · E-İmzalıdır · Katip ... · E-İmzalıdır