Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/177 K.2023/811

.....

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : 24/03/2021

KARAR TARİHİ : 30/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yatırım faaliyetleri kapsamında ... Bağlantı Hakkı İhalesine katılarak, 3,12 kr/kWh teklifi ile ihaleyi kazandıktan sonra taraflar arasında 24.10.2011 tarihinde “... KATKI PAYI ANLAŞMASI” başlıklı sözleşme imzalandığını, daha sonra taraflar arasında 19.08.2020 tarihli yeni ... KATKI payı anlaşması imzalandığını, ..... projesi için 22.12.2011 tarih ve ..... sayılı lisans alındığını, bu lisans kapsamında davaya konu ...

KATKI PAYI tutarının davalı tarafından hesap edilerek müvekkiline gönderildiğini, müvekkili söz konusu bedele itiraz etmişse de bu itirazın davalı tarafından kabul edilmediğini, davalının yaptığı hesaplamanın hukuka uygun olmadığını, ... projesinin Mart 2019 tarihinde işletmeye alındığını, sözleşmenin 3. Maddesi gereği ... tarafından düzenlenen 21.01.2021 tarihli ... fatura numaralı 11.551.339,18 TL bedelli fatura düzenlenerek müvekkili şirkete gönderildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3. Maddesinde;“.

Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutarı, her yılın 15 Ocak günü saat 17:00’ye kadar ... Anonim şirketi (...) tarafından şirkete faturalanacaktır. Şirket ödemeleri her yılın 31 Ocak günü saat 17:00’e kadar ...’ın .....

Şubesindeki ... no’lu hesabına yapılacaktır.” şeklinde düzenlendiğini, davalının evvela bu hali ile sözleşmeye aykırı davranarak sürelere uymadığını, müvekkilinin 05.02.2021 tarihinde davalıya ödemeyi ihtirazi kayıtla yaptığını, davalı tarafından yapılan işlemin hukuka uygun olmadığını, sözleşmenin 3. Maddesine göre; ... katkı payı tutarının toplam 4.768.760,31 TL (KDV dâhil) tahsil etmesi gerekirken davalı tarafın 11.551.339,18 TL (KDV dâhil) tahsil ettiğini, müvekkilinden 6.782.578,87 TL (KDV dâhil) fazla para tahsil edildiğini, 22 Eylül 2010 tarih 27707 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ...

Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. Maddesinin. “Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*..., kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ...

Katkı Payı E = bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi (kWh), ... = ... tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi “şeklinde olduğunu, sözleşme ile aynı formülün uygulandığını, ancak davaya konu fatura hesaplamasının bu iki düzenlemeye aykırı olarak yapıldığını, davalı tarafından hesaplamaya esas alındığı söylenen teklif mektubunun sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğuna dair ne sözleşmede ne de teklif mektubunda hiçbir şekilde atıf bulunmadığını,

ayrıca teklif mektubunun düzenlendiği yönetmelikte de teklif mektubunun sonradan imzalanacak sözleşme halinde de geçerliliğini koruyacağına dair herhangi bir ibare bulunmadığını, teklif mektubunun hiçbir hukuki etkisi ve/veya sonucu kalmadığını, teklif mektubuna göre hesap yapılmasının mümkün olmadığını, Sözleşme ve Yönetmelik’teki Formülde ... bedelinin başlangıç tarihinin teklif yılından başlayacağına dair bir ifade yer almadığını, aksine sadece bir önceki yıl ... oranın uygulanacağının açıkça yazıldığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, ...

A.Ş’nin 21.01.2021 tarihli ... fatura numaralı 11.551.339,18 TL bedelli faturası kapsamında fazla ödenen 6.782.578,87 TL’nin ödeme tarihi olan 05.02.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile idareleri arasında ... Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, ilgili mevzuat hükümleri ve sözleşme metninin incelenmesinden, anlaşmanın ...

Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin ekinde önceden basılı olarak yer aldığını, davacının davaya konu faaliyeti yürütebilmesi açısından bu anlaşmaların imzalanmasının zorunlu olduğunu, ne müvekkili şirketin ne de davacının söz konusu anlaşma üzerinde oynama yapma imkânı bulunmadığını, dava konusu ödemeye esas faturanın ödenmesinin gecikilmesinde yönetmelik madde 8 uyarınca 6183 sayılı kanun hükümlerinin uygulanacağını,

aynı yönetmeliğin 9. maddesinin "yarışma sonucunda kurum tarafından önlisans verilen tüzel kişi ile ... arasında önlisans verilme tarihinden itibaren ilk 3 (üç) ay içerisinde ek-3'te yer alan katkı payı anlaşması imzalanır." hükmünü amir olması ve söz konusu maddenin anlaşma üzerinde taraflara en ufak bir müzakere şansı tanımaması hususları göz önüne alındığında, ...

Katkı Payı Anlaşmalarının özel hukuku aşan bir rejime tabi olduğunu, sözleşmede özel hukuku aşan hükümler bulunduğunu, somut uyuşmazlıkta, dava konusu faturanın idari sözleşme niteliğinde olduğu açık olan ...

Katkı payı anlaşmasının ilgili hükümleri uyarınca tesis edildiği anlaşıldığından, idari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünün idari yargı mercileri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini, davacı şirket tarafından ... yarışmasına teklif verilmesi sırasında imzalanarak müvekkili şirkete sunulmuş olan teklif mektubunda;

toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi oranında güncelleştirilerek ödenmesi kabul ve taahhüt edildiğini, müvekkili ... tarafından ... katkı payı tutarının, Yarışma Yönetmeliği ve bu Yönetmeliğin ekleri, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşması hükümleri bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplanmasının konuya ilişkin mevzuatın gereği olduğunu, düzenlenen dava konusu ... katkı payı faturasının hukuka aykırılığı bulunmadığını, müvekkili ... tarafından yapılan tüm işlemlerin hukuka uygun olduğunu,

dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların yerinde olmadığını savunmuş, davanın öncelikle görev ve zamanaşımı yönünden usulden reddine, davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı ... tarafından anlaşma hükümlerine aykırı olarak fazla tahakkuk ettirilip tahsil edelen ... katkı payı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce 30/09/2021 tarihinde, davaya bakmaya idari yargı görevli olduğundan HMK.114.1-b HMK.115.maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvuru yapılması üzerine, incelemeyi yapan .....

Dairesi'nin 15/02/2023 tarih, .....sayılı kararı ile mahkemece, davalı şirketin idare değil, özel hukuk hükümlerine tabi bir ..... olduğu, uyuşmazlık konusunun idari bir işlem veya eylem niteliğinde bulunmadığı, tacir olan taraflar arasındaki sözleşmenin idari bir sözleşme olamayacağı gözönünde bulundurularak, yargı yolu yönünden görevli olduğunun kabulü ile,

uyuşmazlığın esası incelenip, taraf delilleri değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile: mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada, dosya elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek her iki tarafın iddialarına göre terditli rapor alınmıştır.

Bilirkişiden alınan raporda özetle; davalı şirket tarafından fatura düzenlenmesi sırasında esas alınan Teklif Formunda yer alan ''teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak ... endeksine göre güncellenmesi” yönündeki hükmün Yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı,

yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen ..... ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceği, davacının BAM ilamlarına göre 2020 yılı ... üretimi kapsamında davalı ...’a ödemesi gereken bedelin KDV dahil toplam 4.768.760,31 TL olarak, dava kapsamında istirdatını talep edebileceği alacak tutarının ise toplam 6.782.688,87 TL olarak hesaplandığı, ...

Katkı Payı Anlaşmasının 1. maddesinde tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile ... Katkı Payının ...’a ödenmesi öngörüldüğünden Anlaşmanın 3. maddesinde yer verilen Katkı Payı hesabında ilk yılın 2019 olmasına bağlı olarak 2019- 2020 yıllarındaki ... oranına göre Anlaşmada yer alan birim fiyatın kümülatif güncellenerek Katkı Payı Bedelinin tespiti gerekeceğinin düşünülmesi halinde davacının sorumlu olacağı ...

Katkı Payı bedelinin 5.333.381,53 TL ve istirdatını talep edebileceği bedelin 6.218.028,40 TL olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir.

Dosya kapsamına toplanan delillere, bilirkişi raporuna göre; davalı ... tarafından hazırlanan ve düzenleyici kurum ... tarafından onaylanarak 22 Eylül 2010 tarihli resmi gazetede yayımlanan "Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılan lisans başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde talep sahipleri arasında mevzuat gereği Yönetmelik hükümleri ile ekinde yer alan ...

Katkı Payı Anlaşma Tasarısı ile Teklif Mektupları kapsamında, sözleşmede yer alacak birim kWh başına kuruş cinsinden lisans sahibi olacak şirketin ödemekle yükümlü olacağı "... katkı Payı" yarışma konusu yapılmıştır. ... tarafından 2011 yılı içinde gerçekleştirilen yarışmada alınan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, davacının ...

Projesi için güç tahsis hakkını kazandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.maddesinde, "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 3,12 krş/kWh olarak belirlenen yanşma sonucuna esas ... Katkı Payı tutan aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır: Toplam ... Katkı Payı Tutan = kr*E*..., kr = Şirket tarafından ...’a kilovvatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş.

E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh). Denildiği anlaşılmıştır.

Sözü edilen hesaplama yöntemindeki birim fiyat davacı tarafından teklif edilen fiyat, tüketim miktan fiilen gerçekleşen üretim miktan ile ... tarafından yayımlanan ... (... tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi) endeksi olduğu, davalı şirketçe düzenlenen 21.01.2022 tarihli 15.441.061,29 TL tutarlı faturada, 2021 yılı toplam üretim miktarı ve davacının verdiği teklif fiyatının 2011 yılından itibaren (Ocak 2011 den başlamak üzere) 2021 yılı dahil kümülatif şekilde ... oranlan ile güncellenmesi ile tahakkuk ettirildiği, davacının verdiği teklif birim fiyatının 2011 yılından itibaren yapılan kümülatif güncellenmiş değeri esas alındığı görülmüştür

Taraflar arasında; birim fiyatın ... oranlan ile güncellenmesi kapsamında; birim fiyatın tespitinde uygulanacak güncellemede, davalının uyguladığı gibi teklif yılının mı, sözleşme yılının mı, geçici kabul tarihinin mi veya davacının talebinde olduğu gibi sadece hesaplamaya konu yıl öncesine ait ...’nin mi esas alınması gerekeceği konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Sözleşmenin 3. maddesinde, güncelleme için ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi alınması öngörülmüş, ancak güncellemeye konu önceki dönemle (Güncellemenin başlatılacağı tarih) ilgili bir hükme yer verilmemiştir.Buna karşılık, Yönetmeliğin 9. maddesinde güncellemenin Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksine yapılması öngörülmüştür.

Sözleşme ile teklif formunun ek yapılmamış olması ve sözleşmede aynı hükme yer verilmemiş olması nedeniyle yarışmadaki teklif ve taahhüdün geçersiz hale geldiği,bu kapsamda uyuşmazlığın sözleşme hükmü uygulanarak giderilmesi gerektiği, davacı tarafından teklif edilerek sözleşmeye derç edilen birim fiyatının her yıl güncellemesinin öngörüldüğü, yapılacak bir güncellemede de en son yapılan güncellemedeki değerin esas alınarak birim fiyatın belirlenmesinin dosya kapsamına, yarışma yönetmeliğine ve hakkaniyete uygun olduğu, davalı tarafın iddiası gibi birim fiyat belirlenmesi halinde;

yüksek enflasyon yasanan ülkemizde ... tesisinden elde edilecek gelirin, enerji fiyatları ve döviz fiyatı artısına bağlı olarak artmasına karşılık 20 yıl süre ile ... katkı payı artısının çok küçük gerçekleşeceği veya yıllık ... endeksine göre bir önceki yılında altında kalacağı, yaşanan enflasyon dikkate alındığında teklifin verildiği yıldaki paranın satın alma gücü ile fatura tarihindeki paranın satın alma gücü karşılaştırıldığında güncellenmiş birim fiyatın ilk teklif edilen 3,12 kuruştan daha az alım gücüne sahip olduğu,

bu durumun davalı ...’ın her yıl alması gereken gelirini azaltacağı, bu durumun yarışma yönetmeliğinin amacına da aykırı olduğu, davaya konu ...’in Geçici kabulü 2019 yılı içinde yapılarak eneği üretimine başlandığı, davaya konu fatura 2020 yılına ait olduğundan, Anlaşmadaki 3,12 Krş/kWh birim fiyatın ... ... oranlarının 2019 yılında % 11,84 ve 2020 yılında % 14,60 olduğu, bu oranlar kapsamında davaya konu 2020 yılı üretimi kapsamında uygulanması gereken birim fiyatın ilk üretim yılı 2019 itibariyle 3,12 * 1,1184 = 3,489408 Krş/kWh, 2. üretim yılı 2020 itibariyle 3.489408 * 1,146 - 3,998861568 Krş/kWh, bu değerlere göre;

davacının sorumlu olacağı 2020 yılına ait ... Katkı Payı Tutarının 113.027.540 * 3.998861568 = 4.519.814,86 TL ve fatura KDV’si 813.566,67 TL ilave edildiğinde toplam 5.333.381,53 TL olduğu, davacının, 05.02.2021 tarihinde ..... kanalıyla davalıya ihtrirazı kayıt koymak suretiyle, 11.551.339,18 TL ödemiş olduğu( ödenen tutar bilirkişi raporunda yazılmıştır.), bu kapsamda 11.551.339,18 - 5.333.381,53 =6.217.957,65 TL davacı tarafın fazla katkı payı ödediği,

davacı tarafın fazla ödemiş olduğu 6.217.957,65 TL yi ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı taraftan istirdatını talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıda yazılı karar verilmiştir.

Başkan ..... · e-imza · Üye ..... · e-imza · Üye ..... · e-imza · Katip ..... · e-imza