Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/123 K.2021/118

2-

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 19/02/2018

KARAR TARİHİ : 23/02/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili 19.02.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Ankara / Elmadağ İlçesinde yapımını üstlendiği elektrik iletim hattı yapım işinde kullanılmak üzere ... plakalı vinci kiraladığını, park halindeki vincin üzerine davalıların işlettiği taş ocağında yapılan patlatmada kopan kaya parçasının düşmesi sonucu vincin hasar gördüğünü vincin tamiri süresince müvekkili şirketin yeniden kiralamak zorunda kaldığı vinçler için ödediği vinç kira bedellerinin davalı şirketlerden tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığını davalıların haksız olarak icra takibine itiraz ettiklerini belirterek itirazın iptaline takibin devamına , %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Davalılar arasında 06.04.2017 tarihli ocak işletmesi ve agrega üretim sözleşmesi imzalandığını , müvekkilinin bu sözleşme kapsamında diğer davalıya ait taş ocağını işlettiğini davacıya ait olan aracın müvekkili firmanın patlatma yaptığı alana 1,5 Km uzaklıkta olduğunu , tüm tedbirleri aldığını alınacak başka önlem olmadığını, talep edilen vinç kira bedelinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Taahhüt Petrol Madencilik Gıda Nak. İç ve Dış TicaretA.Ş Vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ait taş ocağının işletilmesi ve agrega üretilmesi işinin yapılan sözleşme ile diğer davalı ... şirketine verildiği, ...'ın taş ocağını işletirken çevrenin ve üçüncü kişilerin zarar görmesini engelleyecek şekilde gerekli tüm önlemleri aldığını , aracın bölgede korumasız ve şoförsüz bırakıldığını kazanın meydana gelmesinde asıl kusurun davacı tarafta olduğunu , talep edilen kira bedellerinin fahiş olduğunu , dosyaya sunulan faturalardan da anlaşılacağı üzere davacının kiraladığı vinçlerin günlük bedellerinin değişken ve 590.00TL-1.000.00TL arasında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davalı ... İnş. ile diğer davalı ... arasında imzalanan taş ocağı işletmesi sözleşmesi çerçevesinde yapılan ticari faaliyet sırasında yapılan patlatmada kopan kaya parçalarının aynı mahalde başka bir sebeple çalışma yapan davacının kiralamış olduğu vince zarar verildiği iddiası ile, davacının hasar gören vinç yerine kiraladığı vinçlerin kira bedellerinin tahsili için yapılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

... Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibinde 39.161,00 TL alacağın talep edildiği davalıların yasal süre içinde borca itiraz ettiği İİK nun 67. Maddesindeki bir yıllık yasal süre içinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.

Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.

Davanın hukuki dayanağı TBK nın 49. Maddesinde düzenlenen haksız fiildir.

6098 sayılı TBK'nın, 49. maddesine göre: “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”

Uyuşmazlık : Davalıların çalışma sırasında usulüne uyğun olarak gerekli güvenlik tedbirlerinin alıp olmadıklarını, davalıların kusurlu olup olmadığı, zararın tamamından davalı tarafın sorumlu olup olmadığı, talep edilen kira bedelinin fahiş olup olmadığı noktasındadır.

HMK nın 266. Maddesi uyarında bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

İnşaat Mühendisi ve SMMM bilirkişiden alınan 03.12.2018 tarihli raporda.

Davalı tarafın patlatma yaparken dikkatsiz ve özensiz çalışması nedeniyle patlama alanından fırlayan taşların davacının kiralık vincine zarar verdiği olayda davalı tarafın %100 kusurlu olduğu, davacının ticari defterlerine kayıtlı 5 adet kiralama faturası toplamının 39.161,00 TL olduğu, davacının kiraladığı vincin yıllık 50.000 Tl +KDV ye kiralandığı , operatör masrafları , yakıt, bakım masraflarının kiracı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığı, günlük kira bedelin 137 TL olduğu , operatör, yakıt vs masrafları dahil edildiğinde davacıya maliyetinin günlük 417 TL olduğu,

yapılan piyasa araştırmasında aylık bazda bu tür vinçler kiralandığında günlük 550 TL +KDV olduğu 63 günlük kira bedelinin 40.886, 00 TL olduğu hesap edilmiştir.

Bilirkişi raporuna itiraz üzerine uyuşmazlığın niteliğine göre İş Güvenliği Uzmanı olan Maden Mühendisi ve Makine Mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Maden Mühendisi ve Makine Mühendisi bilirkişiden alınan 17.06.2019 tarihli rapor ve itiraz üzerine alınan 17.12.2019 tarihli ek rapor ve 01.07.2020 tarihli 2. Ek raporda özetle.

Patlatma sonucu fırlayan kaya parçasının basamak önünde (kazı alanı) kalması gerekirken malzemenin 1-1,5 km mesafedeki araca kadar ulaşması patlatmanın yanlış dizaynın neticesi olduğu, taş savrulmasının engellenmesi için gerekli önlemlerin, uygun çap ve boyutta delikler kullanılarak kaya içinde patlayıcı maddelerin dengeli homojen dağıtılması, uygun delik geometrisi hesaplanarak deliklere uygun yük verilmesi, en az, delik-ayna (yük) mesafesi boyutunda sıkılama boyu bırakılması ve uygun bir malzeme kullanılarak ağız sıkılaması yapılması, gecikmeli ateşleme yönteminin uygulanması gerekmektedir ve Patlatma Güvenliği;

patlatmadan önce patlatma sahası tamamen boşaltılması gerektiği, patlatmanın Taşeron firma ... tarafından yapılması halinde de davalının sorumluluğunun değişmeyeceği, davacının defterlerinde kayıtlı faturalar toplamının 39,161.001 TL olduğu, diğer harcamaların (mazot,yemek vb.)1,725.00 TL olduğu toplam 40.886,00 TL olduğu , davacı ... Elek. Elektronik Mim. Müh. İnş. Harita Şehir Bölge Planlama İmalat Taah. İth. Ve İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti’ne kusur izafe edilemeyeceği, Davalılar ... Lojistik Nakliye Mad. Turizm İnş. San. ve Tic. A.Ş.ile ... İnş. Taah. Petrol Mad. Gıda Nak. İç ve Dış Tic. A.Ş. 4857 sayılı İş Kanunun, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğine aykırı davranışı nedeniyle ... 'ın %100 kusurlu olduğu, kiralanan vinçten dolayı zararın 40.886,00 TL talep edilebileceği mütalaa edilmiştir.

Davalı ... İnşaat bilirkişi raporuna itirazında, davalı ... ile yapılan sözleşmenin 12 ve 15. Maddesindeki düzenlemelerde patlatmanın tekniğine uygun yapılacağı ve tüm tedbirlerin alınacağının , 3. Şahıslara gelecek maddi ve manevi zararlardan diğer davalının sorumlu olduğunu, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava dışı ... Sigorta Expertiz hizmetlerinden dava konusu vincin hasarını ilişkin hasar dosyası getirtilmiş bilirkişilerden 21.12.2010 tarihli ek rapor alınmıştır. Ek raporda, patlatma işini yapan ... Patlayıcı Maddde İnşaat Müh. Madencilik Nak.San. Tic. Ltd Şti nin %30, ...'ın %70 kusurlu olduğu, davalı ... İnşaatın asıl işveren, ...'ın taşeron olduğu ,asıl işveren olarak da diğer davalı ile müştereken ve müteselsilen zarardan sorumlu olduğu , vinç kiralarının saatlik, günlük, aylık olarak kiralanması halinde farklı olduğu, davacının takibe konu ettiği faturalardaki 39.161,00 TL tutarındaki kira bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, Davalılar arasında imzalanan Ocak İşletmesi ve Agrega Üretim Sözleşmesini davalı ...

İnşaat'ın işveren, ...'ın taşeron sıfatı ile imzaladıkları , sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğu, davalı ...'ın haksız fiil faili olarak zarardan sorumlu olduğu, diğer davalının asıl işveren olarak taşeronun eylemlerinden 3. Kişilere karşı sorumlu olduğu, davalılar arasındaki sözleşmedeki asıl işverenin sorumluluğunu kaldıran özel hükümlerin iç ilişkide geçerli olduğu, 3. Kişileri bağlamayacağı zararın tamamından birlikte sorumlu oldukları kabul edilmiştir.

Dava dışı alt taşeron ... ..Ltd Şti'nin %30 kusurunun da taşeron - alt taşeronun kendi iç ilişkilerinde geçerli olacağı, davalıların sorumluluğunun kaldırmayacağı ve azaltmayacağı kabul edilmiştir.

Zarar miktarı bakımından da hasar gören vincin tamirde kaldığı süre içinde davacının kiraladığı vinçler için davacı adına düzenlenen davacının defterlerine kayıtlı 5 adet vinç faturasının esas alınması gerektiği, bilirkişilerce faturalardaki kira bedellerinin incelendiği ve denetlendiği, piyasa rayiçlerine uygun olduğunun mütalaa edildiği, takibe konu edilen 39.161,00 TL den davalıların sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacının defterlerindeki mozot, yemek faturası gibi 1725,00 TL tutarındaki faturanın takibe konu edilmediği yalnızca kira bedelinin takip konusu edildiği , davalıların kira bedeli olan 31.161,00 TL için itirazlarında haksız oldukları kabul edilerek itirazın iptaline davanın kabulüne karar verilmiştir. İİK nun 67/2.

Maddesi uyarında icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de, zarar miktarı bilirkişi tarafından tespit ediliğinden kilit alacak olarak kabul edilmeyeceğinden davacının bu talebi kabul edilmeyerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.