Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/529 K.2021/738

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu hava limanı/meydanlarındaki temizlik hizmetlerinin davalılara yaptırıldığını, davalılar bünyesinde.... Havalimanında çalışmakta iken iş akitlerine son verildiği iddiasıyla bir kısım işçiler tarafından bir takım işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan davalar ve kararların kesinleşmesi neticesinde Şanlıurfa ...

Dairesinin 2017/13091 Esas sayılı dosyasına işçi ... için 05/01/2018 tarihinde 20.443,05 TL, Şanlıurfa ... Dairesinin 2017/13090 Esas sayılı dosyasına işçi ... için 06/12/2017 tarihinde 30.341,47 TL ödeme yaptıklarını ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.784,52 TL' nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

1-Davalılardan ... Tem. Hiz. Taah. Yem. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu ihtilafta Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, davada 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davalı şirketin kendisine kıdem tazminatı ödenen işçinin çalıştığı süre ile sınırlı olarak işvereni konumunda bulunduğunu, davacı Genel Müdürlüğün ise asıl işveren konumunda olduğunu, 4857 sayılı Kanunun 6. maddesine göre devir halinde devirden önce doğmuş borçlar yönünden 2 yıl süre ile sınırlı olduğunu, 4857 sayılı Kanunda 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle kıdem tazminatının kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceğinin hüküm altına alındığını,

idare tarafından kıdem tazminatı ve işçilik hak ve alacaklarına karşılık davalı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun kendi ihale dönemi ile ve o tarihteki ücret üzerinden olduğunu, rücu hakkının davacı Genel Müdürlük tarafından ödenen miktarın tamamını kapsamadığını, tarafların bu miktardan yarı yarıya sorumlu oldukları, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarının da bu yönde olduğunu, davalı şirkete dava tarihinden önce başvuru yapılmadığını, ödeme tarihinden itibaren avans faizi talebinin yerinde olmadığını,

faiz başlangıç tarihi olarak dava tarihinin faiz türü olarak da yasal faizin esas alınmasının gerektiğini belirtilerek davanın reddini savunmuştur.

2-Davalılardan ... Danışmanlık Tem. Oto. İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve... Endüstriel Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle.

Alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, Türk Borçlar Kanununun 61. maddesinde, birden çok kişi birlikte zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağının düzenlendiğini, aynı Kanunun 62. maddesinde ise, iç ilişkide tarafların sorumluluğu ve esaslarının belirlendiğini, bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümlerinin incelenmesi gerektiğini, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi genel işlem koşulları taşıdığından delil olarak kabul edilemeyeceğini,

Türk Borçlar Kanununun 20-25 maddeleri arasında düzenlenen genel işlem koşullarına ilişkin düzenlemelerin sözleşmenin zayıf tarafını korumak amacı ile, kamu düzeni amacı ile kabul edildiğini, bu nedenle Hizmet İşleri Genel Şartnameşinğı 38. maddesinde yer alan düzenlemelerin yazılmamış sayılması gerektiğini, alt işveren değişmesine rağmen yeni alt işveren nezdinde işyerinde çalışmaya devam edecek olan işçilerin belirlendiği hallerde sözü edilen işçiler bakımından iş sözleşmelerinin devralan işverene geçtiğini,

davalı şirketlerin asıl işveren alt işveren ilişkisine dayalı olarak başka yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin aynısı ile işe başlamak zorunda kaldığını, dava dışı işçinin de bu kapsamda çalıştığını, dava dışı işçiye ödenen miktar nedeniyle dava dışı işçinin çalıştığı işverenler arasında yer alan davalı şirketten tazminat talebinin yerinde olmadığını, davacı kurumun talebinin Medeni Kanunun 2. maddesine aykırı olduğunu, idarenin dava dışı işçiye yargı kararına istinaden ödediği genel bayram ve genel tatil günü ile fazla mesai alacağı ile idarenin işlemi arasında illiyet bağının bulunmadığını,

dava dışı işçiler tarafından açılan davalar nedeniyle yargılama gideri ve masraf olarak davacı idare tarafından yapılan ödemelerden davalı şirketin herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığını belirtilerek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçilere işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Şanlıurfa ... Dairesi, Şanlıurfa ... Mahkemesi, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü, Gaziantep Ticaret Sicil Müdürlüğü, Kilis Ticaret Sicil Müdürlüğü, Şanlıurfa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazımış, Şanlıurfa ... Müdürlüğünün 2017/13090 ve 2017/13091 takip sayılı dosyaları, Şanlıurfa ... Mahkemesinin 2017/394 ve 2017/396 esas sayılı dosyaları, müzekkere cevapları, ödeme belgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosya arasına alınmıştır.

Davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden çalışan dava dışı işçilerden ...'in ve ...'ün davacı ... Genel Müdürlüğü ve .......Ltd.Şt. aleyhine açtığı davalar sonucunda. Şanlıurfa ... Mahkemesinin 2017/396 E.-2017/1094 K. sayılı ve 06/09/2017 karar tarihli kararıyla; toplam 14.351,79-TL kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai tazminatı alacağı ödenmesine karar verildiği, Gaziantep BAM ....

HD.'nin 2017/2630 E. ve 2017/1981 K. Sayılı ve 13/12/2017 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği, dava dışı işçilerden ...'ün davacı ... Genel Müdürlüğü ve .......Ltd.Şt. aleyhine açtığı davalar sonucunda. Şanlıurfa ...

Mahkemesinin 2017/394 E.-2017/1093 K. sayılı ve 06/09/2017 karar tarihli kararıyla; toplam 21.241,75-TL kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai tazminatı alacağı ödenmesine karar verildiği, Gaziantep BAM .... HD.'nin 2017/2629 E. ve 2017/1768 K. Sayılı ve 15/11/2017 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi ... tarafından başlatılan Şanlıurfa ... Müdürlüğünün 2017/1391 esas sayılı dosyası incelendiğinde, dava dışı işçi tarafından başlatılan ilamlı icra takibi sonrası takip çıkışının 17.067,24-TL olduğu, davacı Genel Müdürlüğün icra dosyasına 05/01/2018 tarihinde 20.443,05-TL ödeme yaptığı, Dava dışı işçi ... tarafından başlatılan Şanlıurfa ... Müdürlüğünün 2017/1390 esas sayılı dosyası incelendiğinde, dava dışı işçi tarafından başlatılan ilamlı icra takibi sonrası takip çıkışının 25.341,37-TL olduğu, davacı Genel Müdürlüğün icra dosyasına 06/12/2017 tarihinde 20.341,47-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Yargıtay...Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay .... HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.

25/01/2021 tarihinde bilirkişi ...' dan aldırılan Rapora göre; "Davalı şirketlerin ihale dönemlerine göre her iki işçiye ödenen işçilik alacaklarından sorumlu olacakları miktarların hesaplandığı, buna göre davalı .... .'nin dava dışı işçilere yapılan 16.026,40-TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 30.341,47-TL' nin 06.12.2017 tarihinde, 20.443,05-TL'nin 05.01.2018 tarihinde ödendiği, dosya içeriğinde davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin mevcut olmadığını" rapor ve beyan etmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçilerin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında bilirkişi raporunda belirtilen dönemler içinde çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince ve taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri, idari şartname ve teknik şartnamelere göre işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması,

sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı ve ferilerinden işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden dönemler dikkate alınarak tüm işverenlerin sorumlu olduğu nazara alınarak yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği,

davacının ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, her bir ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutarlara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair her bir davalının sorumluluk miktarları ayrı ayrı belirtilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip.... · ✍e-imzalıdır Hakim.... · ✍e-imzalıdır