Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/410 K.2022/683

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı arasında "...

AVM ve Otel Projesi Seramik Cephe Yapımına İlişkin" taşeronluk sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin 6. Maddesi göre işin metrajının 5000 m2 iş bedelinin 31 USD/m2 olarak belirlendiğini, davacının davalı yana 6350 m2 iş yaptığını, bu hususun proje ile sabit olduğunu, yapılan iş bedelinin eksik ödendiğini, ayrıca işin ifası sırasında davalı yükümlülüğü kapsamında olan iskele kurulumuna ait işin davacı tarafından yaptırıldığını, bu işin toplam metrajının yaklaşık 1000 m2 olup, proje üzerinden hesabı gerektiğini, anılan sözleşme dışı işin değerinin 5 USD/m2 olduğunu,

bunun dışında işçilik ödemelerinin davalı tarafından yapılması gerekirken davalının kusuru nedeni ile gecikilmesi, işçilere iş yaptırılmaması nedeni ile davacı tarafından ödenen ekstra işçilik ödemeleri yönünden de davacıya ödemede bulunulmadığını ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 10.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalının ...

Uluslararası AŞ ile yaptığı sözleşme kapsamında dava konusu işin seramik cephe yapımı işinin yapımı konusunda taşeron sözleşmesi ile davacı ile anlaştığını, davacının sözleşme imzalanmasından önce projeyi inceleyerek buna ilişkin şerhi sözleşmeye attığını, söz konusu işin götürü usulde belirlendiğini, seramik cephe işinin 10 işçi ile 4,5 ayda tamamlanacağı ve proje kapsamında seramik + alt taşıyıcı + taş yünü + taş altı yatay profilleri ile klipslerin silikonlanması ve seramikların projeye uygun satılması işinin 31 USD/m2 bedelle yapılması konusunda davacının teklifte bulunduğunu, bu bedel ve şartlar üzerinden sözleşme yapıldığını,

davacının işi tamamlamadan işyerinden kaçtığını, davalının bu nedenle fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını, iskele kurum işinin davalının sorumluluğunda olmadığını, ...

Aş ile davacının görüşmeleri sonucu asma iskele kurulumu işinde davacı işçilerinin çalıştırılmasının davalının bilgisi ve iradesi dışında olduğunu, bu nedenle kendisinden bir talepte bulunulamayacağını, davalının iyi niyetli olarak davacı ile kesin hesabı yapmak üzere bir araya gelmeyi talep ettiğini ve fazla ödemelerde de bulunduğunu, ancak işin süresinde yetişmeyeceği anlaşıldığından davacının bıraktığını, işin 04/05/2015-26/05/2015 tarihleri arasında ayrı bir ekip kurularak ...

İnşaat tarafından işin bir kısmının davalı hesabına yaptırıldığını ve davalı hak edişlerinden 20.894,50 TL kesinti yapıldığını, sözleşme dışında yapılan ek iş bulunmadığını, sözleşmenin 4.7 madesi uyarınca asma iskele kurmak için davacının ek ücret isteyemeyeceğini, usulüne uygun davalıya ayıp ihbarının yapıldığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fazladan yapılan işin bedelinin ve davacı tarafından yapılan işçilik ödemelerinin davalıdan tahsili isteklerine ilişkindir.

Davacı alt taşeron, davalı ise üst taşeron yüklenicidir.

Yanlar arasında, 13.08.2014 tarihinde imzalanan sözleme ile davacı, davalının dava dışı ... Uluslararası A.Ş. ile yaptığı inşaat sözleşmesi uyarınca, davalının üstlendiği Cezayir Setif Park Mail AVM ve otel projesi işinin seramik cephe yapım işini sözleşmedeki götürü fiyat bedeli ile yapımını üstlenmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 13.08.2014 tarihli sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerekmektedir. Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içermekte olup yüklenicinin edimi eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise, teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır.

Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.

Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır.

Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Sözleşmede kararlaştırılan niteliklerin veya dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken lüzumlu vasıfların eserde bulunmaması ayıp olarak nitelendirilir. Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır.

İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Önemle ifade etmek gerekir ki, eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, işsahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebilecek olursa işsahibi, eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz. (TBK m. 476)

Tarafların iddia ve savunmalarının araştırılması için dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Talimat yoluyla 21/10/2020 tarihinde SMMM bilirkişi ...'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "Toplam yapılan (Seramik ) işin bedeli 191.645.00 USD karşılığı 467.760,82 TL olduğu, davacının, kendisine ve personellerine yapılan ödemenin , Defter kayıtlarından tespit edilen, 72.109,79TL ve Defter dışı ibraz edilen belgelerden, 457.900,45TL olmak üzere ödenen toplam. (-) 530.010,24TL olduğu, davacıya, 467.760,82TL (-) 530.010,24TL = 62.249,42TL şeklinde, fazladan yapılan ödeme olduğu" rapor edilmiştir.

26/05/2021 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi ...ve SMMM bilirkişi ...'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle. "İşin asıl sahibi olan ... İnş. A.Ş. nin, davalı... Alüminyum'un namı hesabına iş yaptırıp yaptırmadığı, bundan dolayı davalı hakedişinden 20.894,50$ kesilip kesilmediği (dosyaya dava dışı ... İnş. A.Ş. imzalı heyet tutanağı ibraz edilmiş) davacıya ait işçileri çalıştırıp çalıştırmadığı, sözü edilen cephe iskelesinin kurulmasını asıl işveren ...

A.Ş. tarafından mı kurdurulduğu, kurduruldu ise ayrıca davacı ... ...'nin de iskele kurulum işi yapıp yapmadığı, yaptı ise bedelinin ... İnş. A.Ş. tarafından ödenip ödenmediği, ödenmedi ise bu bedelin... Alüminyum A.Ş. tarafından mı ödenmesi gerektiği, yoksa ... İnş. A.Ş. tarafından mı ödenip ödenmeyeceği hususlarının sorulması gerektiği,

Dosyaya dava konusu işle ilgili olduğu belirtilen CD sunulmuş ise de, CD nin autocat ortamında hazırlandığı anlaşılmış olup açılamamıştır. Bu nedenle, dava konusu binanın mimari projesinin ozalit paftası halinde dosyaya ibraz edilmesi ve mümkünse heyete söz konusu CD nin incelenebilmesi ve dava konusu seramik işinin yapıldığı binanın mimari cephe ölçülerinin hesaplanabilmesi için, autocat çizimini bilen ve hesaplamayı yapabilecek mimar bilirkişinin görevlendirilmesi" rapor edilmiştir.

05/05/2022 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi ...ve SMMM bilirkişi ... ve Mimar Bilirkişi Ahmet Sarı'dan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "

- İşin götürü bedele göre yapıldığı;

-Yapılan işin bedelinin metraja göre 152.401 $ olduğu;

-Götürü bedele göre ise 155.000 $ olduğu,

-Davacıya yapılan ödemenin ise davalı tarafın defter kayıtlarından ve ibraz ettiği/beyan ettiği belgelerden,

Kök raporda toplam, 530.010,24.TL ödeme yapıldığının hesaplandığı,

Bunun $ karşılığı ise sözleşme tarihi olan, 13.08.2014 tarihi itibariyle, 530.010,24.TL./ 2.1588 - 245.511,50 $ Ödendiğinin tespit edilmiş olduğu" rapor edilmiştir.

Somut olayda; taraflar arasında imzalanan 13/08/2014 tarihli Taşeron Sözleşmesinin 3.7. maddesi uyarınca "Taşeronun çalıştıracağı kişilerin SSK ve Vergi masraflarının işverene ait olacağının" düzenlendiği, sözleşmenin 4.2. Maddesinede "Şantiyede gerekli cephe iskelesi, yeterli emniyeti haiz olarak ve cephe çalışmalarına imkan verecek şekilde kurulacak ve çevreden tecridi sağlanacaktır.

Gerekli hallerde asma iskele kurulumunu taşeron yapacaktır." düzenlemesinin bulunduğu, sözleşmenin 6.1. Maddesinde "Seramik+alt taşıyıcı (50x100 ve 50x50) + taşyünü(10x10) + taş altı yatay profiller: 31-$/m2 Klipslerin silikonlanması ve seramiklerin projesine göre yerine takılması, Yaklaşık metraj 5.000m2'dir. Metraj artışı olabilir.

Metraj artışı olması halinde fiyat farkı talep edilmeyecektir." dendiği, yine sözleşmenin 8.maddesinin son cümlesine göre "Normal mesai saati harici çalışma için Taşeron, İşverenden herhangi bir ücret talep edemez" düzenlemelerinin bulunduğu, dosyada tarafların bilgi ve belgelerinin toplanması,

tanıkların dinlenmesi ve bilirkişiler marifetiyle yaptırılan inceleme sonucunda davalının cephe iskelesi kurduğunu, işçilerine fazla ödeme yaptığını ve sözleşmedeki metrajdan fazla metrajda iş yaptığını ispatlayamadığı gibi bunları yapmış olsa bile sözleşmeye göre davalının fazla mesai ücretlerini ve asma iskele kurulumu için davacıdan ayrıca bir ücret talep edemeyeceğinin anlaşıldığı, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin götürü usulle düzenlenmiş olup sözleşmeye göre metraj artışı olması halinde davalının davacıdan fiyat farkı talep edemeyeceğinin kararlaştırıldığı,

taraflar tacir olup imzalarına havi sözleşmenin her iki tarafı da bağlayacağının tartışmasız olduğu, dolayısıyla davacının davalıdan talep edebileceği bir alacak bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.