Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/503 K.2023/348

Mahkememizce davacı vekilince açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ; müvekkil şirket ile davalının , davalıya ait ... civarındaki ...

madeni içinde kalsit madeni de olduğu ve bunun değerlendirilmesi konusunda anlaştıklarını , bu amaçla davalı talebiyle Çorum’da bulunan müvekkiline ait kalsit mikronize tesisinin bu madene taşındığını , bu tesisin taşınması ve kurulumu, kırma ve eleme tesisinin kurulmasının planlanması ve danışmanlık hizmeti,

hammadde depolarının projelendirilmesi, ürün stok depolarının planlanması ve kalsit ocağının açılması gibi işlerin müvekkili tarafından 400.000,00 TL bedelle yapılması konusunda da anlaştıklarının , buna ilave olarak da 22.242,00 TL değerindeki ambalaj

malzemelerin de davalıya verildiğini , yine yapılan bu anlaşma uyarınca gerekli kurulumun müvekkilince yapılması ve sonrasında mikronize kalsit işi için iki şirket arasında ortaklık anlaşması yapılacağının da kararlaştırıldığını , davalı tarafın müvekkili alacağı olan 400.000,00 TL’ye karşılık olarak ilgili makinelerin Leasing ödemelerini yaptığını , Leasing ödemelerinin bitmesi, kurulum için davacı müvekkile ödenmesi gereken 400.000,00 TL’nin ödenmesinden sonra ortaklık sözleşmesinin kurulması gerekirken davalının ortaklık anlaşmasına

yanaşmadığını , kalsit tesisi kurulumu tamamlanıp, kalsit üretimi ve satışı başladığında taraflar arasında 04.10.2017 tarihinde hesap

mutabakatının yapıldığını , bu hesap mutabakatında da “... Köyü Kalsit Tesisi KDV Dâhil Kurulum Bedeli” olarak 400.000,00 TL ve diğer harcamalar ile birlikte toplam 422.242,00 TL davalı borcu olduğu , davalı tarafın o tarih itibariyle 237.688,44 TL ödemeyi yaptığı , 90.770,67 TL kalan Leasing ödemesi ve bakiye

93.782,89 TL kurulum bedeli alacağı olmak üzere toplam 184.553,56TL davalı borcunun bulunduğunun kararlaştırıldığını, Haziran 2018 tarihinde ... taksit ödemeleri bitimi üzerine davalıca makinelerin devirlerinin yapılarak fatura kesilmesi

talebinin iletildiğini, ancak müvekkil tarafından, yapılacak ödemelerin tamamlanması halinde 04.10.2017

tarihli mutabakat gereği kalsit tesisi kurulum faturasının kesileceği, ek ön şart olarak, baştaki

anlaşma gereği kalsit işinin ortak yapılacağına ilişkin sözlü anlaşmanın resmiyete dökülmesininin talep edildiği , fakat davalı

tarafın ruhsat sahası içinde değerli maden bulduklarını belirterek ortaklıktan vazgeçtikleri beyanı üzerine, müvekkilince, kurulan tesisteki

makinelerin tarafına iade edilmesini ya da makine bedellerinin ödenmesini talep ettiğini , davalı tarafça bu talebin kabul

edilmediğini , 31.12.2018 tarihinde şirket binasında taraflarca toplantı yapıldığını, bu toplantıda davalının kalsit işinden

zarar ettiklerini ve ortaklık yapmayacaklarını belirttiğini , bunun üzerine kalan kurulum bedelinin taraflarına ödenmesi ve tesiste bulunan makinelerin tarafına iadesini talep

ettiklerini , bunun üzerine müvekkil şirket yetkilisine saldırıldığını , şirketin işlerini yürütmekte olan ...ın aynı zamanda davalı şirkette daimi nezaretçi olarak 11.01.2019

tarihine kadar çalıştığını , saldırı olayından sonra bu iş akdi fesih edildiğinden

...Sayılı dosyasında işçilik alacakları için dava açıldığını , daha sonra müvekkilinin 21.03.2019 tarihinde davalı tarafa... yevmiye

numaralı ihtarnamesini çekerek , kalan kurulum bedelinin ödenmesini ve makinelerin iade edilmesini talep ettiğini , ancak

makinelerin iade edilmediği gibi bir ödeme de yapılmadığının belirterek ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkını saklı tutarak, ... üretim tesisinin

kurulum bedeli ve makineler bedeline karşılık gelmek üzere şimdilik 1.000,00 TL’nin ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 29.12.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; kalsit üretim tesisinin kurulum bedeli bakiyesi 81.144,22-TL ve makina bedeli olan 519.150,00TL olmak üzere toplam dava değerini 599.294,22-TL daha arttırarak 600.294,22-TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının , müvekkilİ şirket ile iş ilişkisinin, dava dışı ...ın vekâletsiz iş görme hükümleri kapsamında vekili yöneticisi

sıfatıyla hareket ettiği eşi ... İlinde faaliyet (işleri bozulmuş, borç ödeme

acziyetine düşmüş) gösteren davacı firmaya ait kalsit öğütme makineleri ve müştemilatının, müvekkili şirkete satılması ve

kurulumunun yapılarak teslim edilmesiyle , dava dışı ...’ın da üretim ve pazar faaliyetlerinin maaş+prim

şeklinde yürütülmesi hususunda mutabık kalınmasıyla başladığını , dava dışı ... ile satış mutabakatı sağlandıktan sonra...firması ile leasing sözleşmesinin müvekkil

şirkete devri ile alakalı görüşmeler ve yazışmalar yapıldığı , ancak devir sürecinin uzayacağı, ekstra maliyetlerin çıkması ve

teminat istenmiş olmasından dolayı leasing sözleşmesinin devri yerine leasing ödemelerinin müvekkil şirket tarafından

davacı ...’ın nam ve hesabına Leasing firmasına yapılarak tamamlanması ve akabinde ...’ın envanterine

geçecek olan makinaların müvekkil şirkete kesilecek fatura ile devir işlemlerinin gerçekleşmesi yönünde anlaşıldığını , davacı firmanın vekâletsiz iş görme hükümleri kapsamında vekili ve yöneticisi sıfatı ile hareket eden ...ın

makineleri ve müştemilatını satarken sektör bilgisinin çok yüksek olduğunu belirterek müvekkil şirkette çalışması halinde

şirkete faydalı olacağını beyan ettiği , tesisin satın alınması akabinde dava dışı ..., bu çerçevede müvekkili

şirkette Maden Mühendisi sıfatıyla üretim ve pazarlama faaliyetlerinden sorumlu personel olarak işe başladığı ,... ödemelerinin 2018 yılının 7.ayında tamamlandığını , davacının makineler faturasını , ... firmasından

alıp müvekkil şirkete anlaşma şartları çerçevesinde devretmesi gerekirken, anlamsız bahane ve mazeretlerle süreci zamana

yayarak müvekkili şirketi dolandırmak istediğini , satışı ve ödemesi yapılan Kalsit Tesisi ve müştemilatının fatura ile devrinin yapmayarak vede tüm bunları bir dolandırıcılık

faaliyeti çerçevesinde planlamış olması, Yönetim Kuruluna da tehdit ve hakarette bulunmuş olunması sebebiyle, ... hem ... aleyhinde “Nitelikli Dolandırıcılık,

Tehdit, Hakaret, Güveni Kötüye Kullanma” suçlarından 02.04.2019 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğu , makinaların ve müştemilatının bakiye leasing ödemeleri dâhil davacı şirket ve dava dışı ... ile

yapılan mutabakat çerçevesinde tüm ödemelerinin müvekkil şirket tarafından yapıldığını , kalsit tesisine ait olup ...

kapsamında olmayan ve davacı şirketin envanterinde bulunan bir kısım makine ve müştemilatın faturasının da, müvekkil şirkete

keşide edildiğini , ancak büyük bir kısmının faturasının tüm ihbar ve ikazlara rağmen düzenlenmediğini , Kalsit öğütme makineleri ve müştemilatının satış +tesis kurulum bedeli olan 400.000,00 TL (bir kısmı leasing firmasına, bir

kısmı ... firmasına bir kısmı dava dışı ...’a) ödendiğini , tüm bu ödemeler bittikten sonra leasing firmasınca Kalsit öğütme makinaları ve müştemilatının faturasını davacı...firmasına keserek mülkiyetini devir ettiğini...

öğütme makinaları ve müştemilatının zilyetliğinin taraflarına devredilmiş olmasına karşın tüm ihtar ve ihbarlarımıza rağmen Leasingli kısmın faturalarının kesilmediğini, hesap mutabakatı yapılırken “...Köyü Kalsit Tesisi ve KDV Dahil kurulum bedeli” yazılması gerekirken sehven “...

Köyü Kalsit Tesisi KDV Dahil Kurulum Bedeli” yazılmış olmasından yola çıkarak, kendi nam ve hesabına haksız kazanç elde

etme düşüncesiyle müvekkili şirketi nitelikli şekilde dolandırmaya çalıştığını , ...’ın 24.10.2016 tarihinde göndermiş olduğu mailde makinelerin ve müştemilatının leasing ve diğer

maliyetlerinin “sıfır bedel” 628.000 TL olduğunu beyan ederek , müvekkil şirkete satış+sökme+kurulum “ikinci el bedeli” 475.000 TL olarak teklif gönderdiği, bu teklife istinaden yapılan görüşmelerde makinaların

satış+ sökme + kurulum bedeli olan toplam 400.000 TL’ye (o zamanki USD değeri yaklaşık 129.000 USD’dir) anlaştıklarını ve bu bedelin müvekkil şirket tarafından ödendiğini , tüm bu hususların belgeler ile sabit iken mutabakat metninde yapılan bir

hatadan dolayı makinelerin sadece kurulum bedeli olarak 400.000 TL’ye anlaşılmış olduğunu iddia etmek ticari hayatla,

akılla ve gerçeklerle bağdaşmadığını belirterek , davanın esastan reddine karar verilmesini

cevap ve talep etmiştir.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait maden ocağındaki makinelerin sökülmesi ve davalıya ait maden ocağına kurulmasına ait bakiye bedelinin ve makineler bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak; 04/10/2017 tarihli hesap mutabakatı, leasing sözleşmeleri, faturalar,... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ticaret sicil müdürlüğü kayıtları, telefon kayıtları, mailler, resmi kurum ile yapılacak yazışmalar, ticari defterler, banka kayıtları, bilirkişi incelemesi, tanık, keşif ve yemin isticvap, davalı vekili ise; ... soruşturma sayılı dosyasına, ...Dairesi kayıtlarına, İş leasing firması kayıtlarına, davalı ile makinaların ve müşteminatının satımı konusunda yapılan e mail yazışmaları, taraf ticari defter kayıtları, banka kayıtları, mutabakat metni, müvekkiline kesilen faturalar, whatsapp konuşmaları, 31.12.2018 tarihli tutanak, davacıya çekilen ihtarname, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık ve yemine dayanmıştır.

Taraflar arasında, davacıya ait .... civarındaki kalsit madenindeki tesisin, davalının...da bulunan kalsit mikronize tesisine taşınması, kurulumu, kırma ve eleme tesisinin kurulumu ve planlaması vs hususunda anlaştıkları ve davacının bu makine, ekipman ve eklerinin sökümü ile davalının tesisine kurulumunu sağladığı, konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Ancak davacı tarafında, bu anlaşma kapsamında davalı ocağına taşınan makine ve ekipmanların satışa dahil olmadığını , makinelerin işletmeye başlandıktan sonra yapılacak ortaklık anlaşması kapsamında kendisi tarafından ortaklık sermayesi olarak konulacağının kararlaştırıldığını , davalının işletmeye başlandıktan sonra bu anlaşmadan vazgeçtiğini ve makine ile ekipmanı iadeye yanaşmadığını, yine bedelini ödemeye de yanaşmadığı belirterek , sökme ve kurulum bedelinden ödenmeyen kısım ile makine bedeli alacağını talep ettiği, davalı taraf ise; tarafların baştan itibaren makine , söküm ve kurulum bedeli olarak anlaştıklarını ve bunun bedelinin 04.10.2017 tarihli mutabakat belgesiyle 400.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını iddia ettiği görülmektedir.

Taraflar arasındaki anlaşma içeriğine yönelik yazılı bir belge bulunmamaktadır.

Hesap mutabakatı başlıklı 04.10.2017 tarihli her iki tarafın imzasını içeren belgede ise ; " ........ köyü kalsit tesisi kdv dahil kurulum bedelinin 400.000,00-TL olduğu, ve buna ilave olarak bir kısım ambalaj malzeme bedeli 22.242,00-TL olmak üzere davacının toplam alacağının 422.242,00-TL olduğu,

davacı adına yapılan... ödemelerin 110.605,06-TL, yine davacı adına yapılan diğer ödemelerin 117.358,00-TL ve kurulumdaki personel maliyetinin 9.724,38-TL olmak üzere, toplam davalı tarafından davacı adına yapılan ödemenin 237.688,44-TL olduğu ,kalan alacak bakiyesinin 184.553,56-TL olduğu , yine davacının kalan leasing ödemelerinin 90.770,67-TL ve davacının kalan bakiye alacağının 93.782,89-TL olduğunun belirlendiği , bu belgenin sol at köşesinde not ;" Leasinge kalan bakiye ödendiğinde ...

Firmasının keseceği fatura ile hesap kapanmış olacaktır." İfadesinin yer aldığı görülmektedir .

Taraflar arasındaki e-mail yazışmaları incelendiğinde; davacı şirket temsilcisi Turgay Tuntaş'ın davalıya gönderdiği 16.11.2016 tarihli mailde; "iş leasing ile görüştüğünü leasing devri için gerekeni yapılacağını ve devrin yapılacağına2 ilişkin beyanın yer aldığı, yine 07.12.2016 tarihli mailde ; " tesisi sökmeye başladığını 18.12.2016 tarihinde tamamlanacağını, ordaki montajın kendisine ait olduğunu, çalıştırılacak ustaların sigortaları hususunun görüşüldüğü, kendisinin sigortasının yapılmasını ve iş başını, kurulum bitince yapabilip yapamayacağı hakkında bilgi istediği , Leasingli makinaların leasing ödemelerine ilişkin görüşmelerde bulunduğunu bildirdiği anlaşılmıştır.

Sözkonusu ticari ilişkide, tarafların kabulünde olan ve imzalarını içeren hesap mutabakatı başlıklı 04.10.2017 tarihli belge belirtildiği gibi ,... köyü kalsit tesisi kdv dahil kurulum bedeli olarak kararlaştırılan 400.000,00TL içerisinde söz konusu makina...vs.'ninde yer alıp almadığı, hususunda davacı;

bu makinelerin satım içinde olmadığını, bu bedelin taşıma ve kurulum bedeli olduğunu, davalının işletmesinde kurumundan sonra iki şirket arasında kalsit işi için ortaklık anlaşması yapılacağının kararlaştırıldığını ancak kurulum ve işletmeden sonra taraflar arasında ortaklık anlaşması yapılmadığından makina bedelinin ayrıca ödenmesi gerektiğini , davalı ise;

bu iddiayı kabul etmediğini 400.000,00TL'nin kurulum bedeli için öngörülmesinin mümkün olmadığını, bu bedelin içinde kurulum ve ikinci el olan makina bedelinin de bulunduğunu, buna göre yapılan hesap mutabakatı nedeniyle bakiye bir alacağının kalmadığını,yine makinaların leasing bedellerinin taraflarınca ödendiğini, ancak davacının faturaları kesip kendilerine vermediği için leasing firmasında makinaların mülkiyeti devrinin alınamadığını iddia edilmektedir.

Taraf delilleri toplandıktan sonra mahallinde teknik bilirkişi ile talimat mahkemesince yapılan keşif neticesinde hazırlanan raporda; söz konusu kalsit üretim tesisinin 2 ayrı üniteden oluştuğu, kırma tesisi ve mikronize kalsit üretim tesisi olduğu, mikronize kalsit üretim tesisinde bulunan makinaların dava konusu olmadığını , sonradan montajının yapıldığını, dava konusu olan makina ve ekipmanların satış tarihi olan 07.01.2017 tarihi itibariyle bedelinin 519.150,00-TL olduğu, yine kurulum bedelinin 50.000,00 TL ve dava konusu olan makina ve ekipmanların dava tarihi itibariyle bedelinin 962.800,00-TL olduğu tespit edilerek bildirilmiştir.

İş finansal kiralama firmasına yazılan yazıya verilen cevapta, Tumtaş .... LTd. Şti.'nin finansal kiralama sözleşmesinin ...'ye devrine ilişkin bir talebin olmadığı, kiralama taksitlerinin 2015-2016 yıllarında genel olarak ...' ın , 2017 ve2018 yıllarında ise farklı bir firma olan ... isimli firma tarafından yapıldığı, ayrıntılı bilgilerin iş bankasında talep edilebileceğini belirtilmiştir.

Tarafların ticari defter kayıt belgeleri ile dosya kapsamı üzerinde mahkememizce oluşturulan mali müşavir ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden alınan raporda; taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, ancak taraflar arasında itiraz konusu olmayan hesap mutabakatında belirtilen bedelin tesisin taşınması ,kurulumu ve danışmanlık hizmeti için mi? yoksa leasing ile alınmış olan kalsit öğütme makinaları ve müştemilatının satışına ilişkin mi olduğu hususun önemli olduğunu, teknik bilirkişinin mahalinde hazırladığı rapora göre, kurulum bedelinin 50.000,00TL olarak tespit edildiği nazara alındığında,

davacının sadece tesisin kurulması ve danışmanlık hizmeti için 400.000,00TL'ye anlaşma yapıldığı iddiasının kabul edilebilir olmadığını, yine davacının ödemekte olduğu leasing borçlarını davalıya devrettiğini, bir kısım leasing ödemelerinin davacı tarafından yapıldığını , yine davacı yetkilisinin mail yazışmalarında leasing devrinin yapılacağını, ancak bazı prosedürler olduğunu belirttiği, yine davacı yetkilisinin bir e-mailinde makine ekipman alım bedeli olarak bu bedelin olduğunun belirtildiği görülmekle, hesap mutabakatı belgesindeki bedelin sadece kurulum ve danışmanlık bedeli olmadığı,

makina ve ekipman satış bedelini de içerdiğinin anlaşıldığını belirterek, gerek cihaz teslimi ve kurulumu, gerekse tesisin işletilmesi hususlarında yazılı sözleşme bulunmadığı , 2017 ve 2018 yıllarında davacı tarafın leasing taksitlerinin davalı firma tarafından ödendiği, tüm yazışmalar mailler nazara alındığında, hesap mutabakatında belirtilen davacı alacağının makina ekipman bedeli ile kurulum bedeline ilişkin olduğunun kabul edilebileceği ve bu halde davalı tarafından davacıya ,ticari defter kayıtlarına göre (şahsi hesaba gönderilen 55.000,00 TL tutarı dahil olmak üzere 396.097,78-TL) ödeme yapıldığı,

ve bu mutabakat çerçevesinde tespit edilen davacı alacağı 422.242,00-TL den ödemeler düştüğünde, bakiye alacağın 26.142,22-TL olduğu , ancak şahsi hesaba yatan 55.000,00'TL'nin düşülmemesi halinde 81.144,22-TL bakiye alacağının kaldığı tespit ve hesap edilmiştir.

Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için dosya önceki heyete tevdi edilmiş, önceki heyetin 13.09.2022 tarihli raporunda; itirazların değerlendirilebilmesi için teknik bir bilirkişinin de heyete katılımı gerektiği bildirilmiş , heyete bir maden mühendisi ve bir makina mühendisi bilirkişinin de katılımıyla oluşturulan heyetin sunduğu raporda ise; mali müşavir tarafından defterler üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacının şahsi hesabına gönderilen 55.000,00TL hariç 341.097,98-TL ödeme yapıldığı, yine teknik anlamda kalsit tesisinin ... ... köyünden taşınma, makinaların montaj ve işletmeye alınması ve makina bedeli olarak 400.000,00TL'nin piyasa rayiçlerine göre makul olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasında çekişme bulunmayan hesap mutabakatı başlıklı belge içeriği, taraflar arasındaki e- mail yazışmaları , leasing firması yazı cevabı ile davalının leasing firmasına yaptığı ödemeler ve bilirkişi heyet raporları birlikte değerlendirildiğinde ; davacı şirkete ait ait ... buluna kalsit tesisinin , davalıya ait ...köyündeki kalsit tesisine taşınması için sökümü ile kurulumu hususunda yazılı bir anlaşmanın bulunmadığı,

davalının, taraflar arasındaki anlaşmanın tesiste bulunan makina ve ekipmanlar ile bunların sökümü ve kurulumu olmak üzere taraflar arasında hesap mutabakatından da anlaşılacağı gibi 400.000,00 TL bedelle olduğunu , buna karşılık davacının ise , bu bedelin yalınızca söküm ve kurulum hizmetine ilişkin olduğunu, makine bedelini içermediğini , makinelerin iadesi yada bedelinin ödenmesinde gerektiği iddia edilmektedir.

Taraflar arasında anlaşma tarihinden yaklaşık 10 ay sonra düzenlenen ve tarafların itiraz etmedikleri imzalarını içeren 04.10.2017 tarihi hesap mutabakatı başlıklı belgede "... Tesisi KDV dahil Kurulum bedeli 400.000,00 " olarak yazılı ise de , gerek teknik bilirkişilerin söküm ve kurulum bedelinin o tarih itibariyle 50.000,00 TL olabileceği yönündeki tespiti, gerekse de davalı adına yapılan Leasing taksit ödemleri ile belgenin sol alt kısmına düşülen "...kalan bakiye ödendiğinde ...Firmasının keseceği fatura ile hesap kapanmış olacaktır." şeklindeki not , bu anlaşma içeriğine leasing şirketinden finansal kiralama ile alınan davacıya ait ikinci el makinelerin de dahil olduğu anlaşılmıştır.

Yine davacının kurulum ve işletmeden sonra maden ocağının işletimi yönünde ortaklık kurulacağı iddiasının , davacı şirketin temsilcisi olan ... davalı iş yerinde iş akdiyle çalıştığı tarafların beyanları ile sabit olduğu gibi makinelerin söküm ve kurulum bedeline ilişkin bilirkişilerin yaptıkları tespit nazara alındığında samimi görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle gerek hesap mutabakatı , gerekse defter incelemesi neticesinde bilirkişilerce tespit edilen makina bedeli ve söküm/ kurulum bedelinin 400.000,00 TL içinde olmasının makul olduğu tespiti karşısında, yine tespit edilen ihtilaf bulunmayan ödemeleri toplamı 341.097,98-TL düşülmesi ile (55.000,00 TL ödemenin davacı şirketin yetkilisinin şahsına yapıldığı bu kişinin de şirkette işçi statüsünde çalıştığı nazara alınarak borçtan düşülmediğinde) davacı alacağının( 400.000,00 TL- 341.097,98TL =) 81.144,22 TL olduğu,

davacının ihtarname ile davalıyı temerrüte düşürdüğü de anlaşılmakla, davacının, davasının kısmen kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan 35173 · ✍e-imzalıdır · Üye ... · ✍e-imzalıdır · Üye ... · ✍e-imzalıdır · Katip ... · ✍e-imzalıdır