Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/580 K.2021/743

Ankara 4. Tüketici Mahkemesinin 2019/ 528 Esas 2020/ 262 Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili Tüketici Mahkemesinde verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin akrabası ...'ın davalı...Akyurt Şubesinden 03/09/2014 tarihinde kredi kullandığını, davacının da borcun 100.000,00 TL'sine müştereken ve müteselsilen kefil olduğunu, kullandırılan kredinin ödendiğini , borçlunun yeni bir kredi kullandığını , ödenmeyen kredi borcunun tahsili için Ankara ...

Dairesinin 2019/5565 esas sayılı dosyası ile asıl borçlu ve kefiller hakkında icra takibi başlatıldığını, icra takibinin derdest olduğunu, icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti için Anlara ...

Ticaret Mahkemesinde açtığı davanın derdest olduğunu, davacının maaşını davalı bankadan aldığını, davalının cebren maaşı bloke ettiğini , yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek müvekkilinin maaşı üzerine konulan blokenin kaldırılmasına, kesilen bedelin şimdilik 1000 TL sinin en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının maaşından yapılan kesintilerin istirdatı ve maaşına konulan blokenin kaldırılmasına istemine ilişkindir.

Kullandırılan kredi ticari kredi mahiyetinde olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilerek harç ikmali yaptırılarak yargılama devam olunmuştur.

Uyuşmazlık, Sözleşmenin 3.11. Maddesinin davalıya maaş hesabına bloke koyma hakkı verip vermediği , yapılan kesintilerin iadesi gerekip gerekmediği noktasındadır.

Davalı...A.Ş. ile dava dışı asıl borçlu ... arasında 03.09.2014 tarihinde Genel Kredi Sözleşmesi imzalanmıştır.

Kefalet Sözleşmesi: 03.09.2014 tarih ve K2 69122 numaralı Genel Kredi Sözleşmesi ile 03.09.2014 tarih ve K2 69122 numaralı Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında kullandığı ve/veya kullanacağı nakdi ve/veya gayrinakdi kredilerden kaynaklanan tüm borçlara müteselsil kefil olmuştur. Kefil ...’ın eş rıza beyanı 03.09.2014 tarihinde alınmıştır. Sözleşmede ,

Madde 3.11. Kefil, Banka ve muhabirleri nezdinde bulunan her türlü doğmuş ve doğabilecek alacağı, bloke hesabı, tahsil ve ve teminat senedi veya çek, havale, tahvil, hisse senedi veya her neviden vs alacağı üzerinde herhangi bir ihbar gerekmeksizin Banka'nın rehin, hapis, takas ve mahsup hakkı olduğunu kayıtsız şartsız kabul ve beyan eder.

Madde 3.12 Kefil, Banka ve Kredi Alan arasındaki GKS'nin, kefaletin niteliğine aykırı olmayan maddelerinin tamamının uygulanmasını ve bu maddelerde yer alan hususları aynen kabul ve taahhüt eder. Şeklinde hükümler yer almaktadır.

Kefaletten vazgeçme: Akyurt Noterliği’nin 30.11.2018 tarih ve 10698 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile, kefiller ihtarda belirtilen kefaletnamelerdeki kefaletlerinden vazgeçtiklerini bildirmişlerdir. Davalı banka kefaletin 10 yıl süre ile geçerli olduğunu belirterek kefaletten vazgeçmeyi kabul etmemiştir.

Davacının iddiasına göre kefil olunan borç sıfırlandıktan yeni kredi kullandırılmış, davacı kefil bu yeni krediden dolayı borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açmış olup dava derdesttir.

Kesintiler: Davacının, davalı banka nezdindeki hesabına geçen muhtar maaş ödemelerinden toplam 21.515,86 TL kesinti yapıldığı, yapılan kesintilerden 4.986,46 TL'sının hesaba geri iade edildiği, geriye kalan kesinti miktarı 16.529,40 TL nin iade edilmediği anlaşılmaktadır.

İcra Takibi: Davalı Bankanın, Ankara ... Müdürlüğünün 2019/5565 E. sayılı dosyasından, ..., ..., ... aleyhine 19.04.2019 tarihinde Ankara ... Müdürlüğünün 2019/4305 E sayılı dosyasıyla Tahsilde Tekerrür Etmemek Kaydı ile 100.000,00 TL asıl alacak, 1.709,59 TL işlemiş faiz 300,00 TL komisyon olmak üzere toplam 102.009,59 TL alacak için kambiyo senetlerine mahsus takip başlattığı, dosyadan gönderilen ödeme emri davacı ...'a 06.05.2019 TK 21. Md gereğince tebliğ edildiği, süresi içerisinde itiraz olmadığından takibin kesinleştiği tespit edilmiştir.

Bilirkişiler tarafından yapılan inceleme ve bilirkişilerin mütalaası: '' Kesinleşen Ankara ... Müdürlüğünün 2019/5565 E. Sayılı icra takibinde (davalı) alacaklı vekilinin talebi ile (davacı) borçlunun Ankara Valiliği Yatırım ve İzleme ve Koordinasyon Başkanlığından ...Muhtar maaşının 1/4 oranında haczedildiğine dair Ankara ... müdürlüğünün 2019/5565 E sayılı dosyasından 16.01.2020 tarihinde maaş haciz müzekkeresi yazıldığı, ancak maaşında başka haciz olması nedeni ile sıraya alındığı bildirilmiştir.

Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 21.01.2020 tarih ve 28882915-840-E.4505 sayılı cevabi yazısında Hacizin 2. Sırada işleme alındığını ilk sırada Akyurt İcra Müdürlüğünün 2019/277 E sayılı dosyasından 26.666,74 TL borcunun bulunduğu, borçlunun aylık maaşının 2.026,77 TL olduğunu ilk haciz bittiğinde kesinti yapılacağını bildirmiştir.

Davalı Bankanın, ... hesabına 16.07.2019 – 17.08.2020 tarih aralığında Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koodinasyon Başkanlı tarafından gönderilen muhtar maaş ödemelerinden, davacının 9266887-28 nolu risk takip hesabına toplam 21.515,86 TL kesinti yaptığı ve yapılan kesintilerden 4.585,69 TL’nı hesaba geri iade etmiş olduğu, 16.930,17 TL tespit edilmiştir.

Davacının kefalet sözleşmesinin Madde 3.11. Kefil, Banka ve muhabirleri nezdinde bulunan her türlü doğmuş ve doğabilecek alacağı, bloke hesabı, tahsil ve ve teminat senedi veya çek, havale, tahvil, hisse senedi veya her neviden vs alacağı üzerinde herhangi bir ihbar gerekmeksizin Banka'nın rehin, hapis, takas ve mahsup hakkı olduğunu kayıtsız şartsız kabul ve beyan eder" dediği ancak maaşla ilgili hususun yer almadığı tespit edilmiştir.

İİK Kısmen haczi caiz olan şeyler başlıklı 83. Madde "Maaşlar ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez"

Önceden yapılan anlaşmalar başlıklı 83/a Madde "82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir". Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 2014/15401 E, 2014/22606 K sayılı ilamında "Muhtarlık maaşı, 2108 Sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasası hükümlerine göre verilmekte olup, anılan yasada muhtarlık maaşının haczedilemeyeceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından İİK'nun 83. maddesi hükmüne göre kısmen haczi mümkündür. Ayrıca maaş üzerinde birden fazla haciz var ise hacizler sıraya konulur. Haciz sırasında önce olan hacze ilişkin kesintiler bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez." muhtarlık maaşının kısmen (1/4) haczedileceği tamamının kesilemeyeceğine karar vermiştir.

Davacı ile davalı arasında yapılan kefalet sözleşmesinin 3.11. Maddesinde maaş kesintisi ile ilgili hüküm bulunmadığı, aynı zamanda davacı hakkında icra takibi yapıldığı, takibin kesinleşmesi ile maaşına haciz konulduğu, haczin İİK 83. Md gereğince sıraya alındığı, davacının da icra takibinden önce yada sonra maaş kesintisine muvafakat ettiğine dair beyanın olmadığı, bu durumda maaş kesintisinin sırasının beklenmesi gerektiğinden, davalının rehin takas mahsup hakkının olmadığı kanaatine varılmıştır.'' şeklinde görüş bildirmişlerdir.

DEĞERLENDİRME

İİK'nın 83/a maddesinde haczi caiz olmayan mallar ve haklar ve kısmen haczi caiz olan şeyler bakımından aynı Yasa'nın 82. ve 83. maddelerinde yazılı mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmaların muteber olmadığı belirtilmiştir.

Somut olayda da davacı, davalı banka ile imzaladığı kredi sözleşmesinin düzenlenmesi sırasında kefil olarak takas ve mahsuba ilişkin muvafakat vermiş isede, önceden verilen bu muvafakat İİK'nın 83/a maddesi karşısında geçersizdir.

Taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinin 3.11 maddesinde maaş hesabına bloke konulmasına ilişkin açık bir düzenleme yer almadığı görülmektedir. Bu durumda sözleşme gereğince maaş haczine onay verildiği kabul edilmemiştir. (Yargıtay .... Hukuk Dairesi, E.2016/15029, K. 2018/3858, T. 23.5.2018)

5510 sayılı Yasa'nın 93. maddesinin, “Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler. 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez.

Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.” hükmünü haiz olduğu, İİK’nın 83/a maddesinde de, aynı Yasa’nın 82. ve 83. maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber olmadığının düzenleme altına alındığı, somut olayda, davacının 5510 sayılı yasa yürürlüğünden sonra hesabına konulan blokenin yukarıda belirtilen yasa maddeleri karşısında yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacının hesabına konulan blokenin fekkine karar verilmiştir.

(Yargıtay .... H.D nin 2019/3370 Esas ve 2020/1109 Karar)

Davacının maaş hesabına konan blokenin kaldırılması yanında yapılan kesintilerin de faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.