Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/14 K.2022/541

... VEKİLLERİ : Av.... Av. ... DAVALILAR : 1- ... VEKİLLERİ : Av... Av. ... : 2-... VEKİLİ : Av... : 3.... 4- ... 5....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/01/2021

KARAR TARİHİ : 24/06/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı....nün (....) 11.02.2009-31.01.2019 tarihleri arasında davalı şirketler ile imzalan Sayaç Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, Sayaç Okuma Hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında davalı şirketler bünyesinde "Sayaç Okuma Personeli" olarak çalışmış olan dava dışı ....'nun hak kazanmış olduğu Kıdem Tazminatını...'den talep ettiğini, müvekkili idare aleyhine kıdem tazminatı talebiyle dava açıldığını,...

K. Sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin ... sayılı İcra Dosyası üzerinden takibe konulduğunu ve takip sonrası müvekkili idare tarafından icra dosyası kapsamında dava dışı İsmail KIRATOĞLU'na 07.02.2020 tarihinde 63.873,91 TL Kıdem Tazminatı ödendiğini ileri sürerek dava dışı işçiye ödenen 63.873,91 TL Kıdem Tazminatının davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesi gerektiğini dava ve talep edilmiştir.

Davalı şirketlerde.... ile ... tarafından sunulan cevap dilekçelerinde özetle; Davac....nin tek işveren sıfatı ile Kıdem Tazminatından bizzat sorumlu olduğu ve Hizmet Alım Sözleşmelerinde herhangi bir personele ödenen Kıdem Tazminatının rücu edilebileceği yönünde bir hüküm bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi talep edilmişlerdir. Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının davalılar ile yaptığı hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

... esas sayılı dosyası,.... takip sayılı dosyası, hizmet alım sözleşmeleri, ... kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Dava dışı İsmail Kıratoğlu tarafından açılan ... karar sayılı dosya örneği incelendiğinde; davacı İsmail Kıratoğlu tarafından davalı ...aleyhine işçilik alacaklarının alacak tahsili istemiyle 25/07/2018 tarihinde dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda ''Davanın KABULÜNE, Net 33.011,45 TL kıdem tazminatı alacağının aktin fesih tarihi olan 31/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,'' şeklinde karar verildiği, verilen karar istinaf edilmekle .... karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun kesin olarak esastan reddine karar verilerek İş Mahkemesi kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

... takip sayılı dosyası incelendiğinde; .... karar sayılı ilamına dayanarak dava dışı işçi İsmail Kıratoğlu tarafından davacı aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinde kıdem tazminatı, yargılama gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 53.501,22-TL talep edildiği, davacı tarafından icra dosyasına 07/02/2020 tarihinde 63.873,91-TL yatırıldığı anlaşılmıştır.

23/03/2022 Tarihli Nitelikli Hesap Uzmanı Sinem Güneşol'dan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "HESAPLAMALAR:

A- KIDEM TAZMİNATI HESABI

Dava Dışı İsmail KIRATOĞLU'nun -Kesin Yargı Kararı ile tespit edilmiş olan- 8 yıl 2 ay 25 günlük Hizmet Süresinin,... İşe Giriş Bildirgeleri uyarınca dağılımı söyledir:

GİRİŞ

ÇIKIŞ

SÜRE

ŞİRKET

KIDEM TAZMİNATI

06.01.2010 09.10.2011 1 yıl 9 ay 4 gün .... 13.585,14 TL 10.10.2011 16.05.2014 2 yıl 7 ay 7 gün .... (Dava Dışı Firezza Gıda Aracı Nosu ile alt kayıtta yeralmıştır) 20.133,22 TL

17.05.2014 26.08.2014 3 ay 10 gün ... 2.134,87 TL 26.08.2014 27.08.2017 3 yıl ... 23.279,7 TL 27.08.2017 31.03.2018 7 ay 4 gün ... 4.740,98 TL TOPLAM

8 yıl 2 ay 25 gün

63.873,91 TL

Yukarıdaki tabloya göre; Dava Dış....'a ödenen Kıdem Tazminatının Davalı Şirketler arasındaki dağılımı şöyledir:

... 35.823,53 TL

... 23.279,7 TL

... Sistemli Dağıtım İş Ortaklığı 4.740,98 TL

B-FAİZ HESABI

Davacı ... ve Davalı Şirketler arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmelerinin "Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğı" başlıklı 31. maddesinde; "İdarenin herhangi bir zarara uğraması halinde bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre yüklenicilere tazmin ettirileceği" düzenlenmektedir.

Buna göre, yukarı hesaplanan Kıdem Tazminatı miktarına, Davacı...'in ödeme yaptığı 07.02.2020 tarihinden itibaren terditli olarak, Arabuluculuk Başvuru Tarihine (12.11.2020) kadar ve Dava Tarihine (08.01.2021) kadar, yıllık % 15 (yüzde onbeş) oranında avans faizi işletilerek hesaplama yapılmıştır.

Arabuluculuk Başvuru Tarihine (12.11.2020) kadar

.. 35.823,53 TL 4.164,49 TL

.... 23.279,7 TL 2.706,27 TL

...

.... 4.740,98 TL 551,14 TL

TOPLAM: 7.421,90 TL

Dava Tarihine (08.01.2021) kadar

... 35.823,53 TL 5.015,29 TL

... 23.279,70 TL 3.259,16 TL

...

.... 4.740,98 TL 663,74 TL

TOPLAM : 8.938,19 TL

VI- SONUÇ ve KANAAT

Davacı .... tarafından Davalı Şirketler bünyesinde "Sayaç Okuma Personeli" olarak çalışmış olan Dava Dışı....'na Kesin Yargı Kararı gereğince ödenmiş olan Kıdem Tazminatının, Davalı Şirketlerinden rücuen tahsil edilmesinin hukuken uygun olacağı,

Kıdem Tazminatı miktarına, Davacı ...'in ödeme yaptığı 07.02.2020 tarihinden itibaren yıllık % 15 (yüzde onbeş) oranında avans faizi işletilmesi gerektiği,

63.873,91 TL Kıdem Tazminatına, ödeme tarihi olan 07.02.2020 tarihinden itibaren;

A. Arabuluculuk Başvuru Tarihine (12.11.2020) kadar işlemiş faiz miktarının 7.421,90 TL

B. Dava Tarihine (08.01.2021) kadar olan işlemiş faiz miktarının 8.938,19 TL olduğu,

kanısına varıldığını" rapor ve beyan etmiştir.

Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

... Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde .... karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan... kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı dava dışı işçinin kıdem tazminatı istemiyle açmış olduğu davası neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen...'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda .... karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu,

yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatından ve ferilerinden işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak ve tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihlerinden itibaren tespit edilen tutara talep gibi avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce ... karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk miktarı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.