Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/165 K.2021/714

..... VEKİLİ : Av..... : 2- .... 3- .... 4-.... 5-.... 6- ....

DAVA

Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/03/2021

KARAR TARİHİ : 12/10/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/10/2021

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Genel Müdürlüğe bağlı Çukurova Tarım İşletmesi Müdürlüğün ihtiyacı için davalılarla 07.02.2012-21.12.2018 yılları arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, söz konusu yıllar arasında, davalıların işçisi olarak çalışan işçi ... 'ın 25/12/2018 tarihli dilekçesine istinaden 21/12/2018 tarihine kadar olan çalışmalarına ait kıdem tazminatının "Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik” hükümleri gereği değerlendirilerek 18.818,83-TL kıdem tazminatının 13.02.2019 tarihinde ilgilinin hesabına ödendiğini,

söz konusu ödemenin 15.805,97-TL lik kısmından davalı ... Akaryakıt'ın 4.696,99-TL, ... Oto'nun 3.290,97-TL, ... Oto-... İş Ortaklığı'nın 2.788,84-TL, ...'ün 2.796,55-TL, İşfen-...

İş Ortaklığı'nın 2.232,62-TL kıdem tazminatından sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.805,97- TL'nin ödeme tarihi olan 13.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte yukarıda belirtilen sorumluluk miktarlarıyla davalılardan tahsiline talep etmiştir.

CEVAP

Davalılardan ... Oto. Gıda Tar. Mak. Orm. Ürn. İnş. Giy. Teks. Elk. İlt. Pet. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle. 4857 sy. 112/2 maddesindeki düzenlemenin açık olup madde içeriğinden davacının ödediği kıdem tazminatından dolayı şirketlerine rücu edemeyeceğini, iddia edilen sözleşmenin herhangi bir maddesinde kıdem tazminatı olarak idarece yapılan ödemenin rücu edileceğine dair bir kayıt olmadığını, 4857 sy.

112/2 maddesinde yapılan kanuni düzenleme ile işçinin kıdem tazminatı alacağından kamu kurum ve kuruluşlarının bizzat sorumlu olduğunu ve müteselsil sorumluluğun bulunmadığının anlaşıldığını, bu nedenle iç ilişkide şirketlerine yüklenebilecek bir sorumluluk olmadığını, şirketleri ile ... arasında imzalanan sözleşmelerin işçi teminine ilişkin olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin asıl işveren-alt işveren ilişkisine dair hükümlerinin muvazaalı olduğunu,

müteahhit işçileri olarak adlandırılan çalışanların ise gerçekte bu davanın davacısı ... 'in kendi işçileri olduğunun kesinleşen muhtelif Mahkeme kararları ile tespit edildiğini ve bu kararlar nedeniyle işçilik haklarına ilişkin tazminatların ... tarafından anılan işlemin tarafı olan işçiye ödenmiş olması karşısında, ödenen bu tazminatın alt işveren olmadığı açıkça belli olan davalı şirketin, bu işçilerin halen kendi işçileri olduğu iddia edilerek alt işverenlik sözleşmesi hükümleri dayanak alınarak rücuen tahsilinin mümkün olmadığı,

bu şahsın iş sözleşmesinin 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olmadığını düşündüklerini, bu bağlamda davacı kurum kendisinin yanılgı ile takdir ettiği ve haksız olarak ödediği bir ödemeden dolayı kendilerine rücu edemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının rücuen tahsili ,istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Dava dışı ... 'ın SGK Hizmet dökümü getirtilmiş, davacının sunduğu ödeme belgeleri ve sözleşmeler üzerinden bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda ,Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz ettiği 30.01.2019 tarihli taşeron işçi kıdem tazminatı tahakkuk cetvelinde dava dışı işçi Haşan YILMAZ'ın tohum hazırlama ustası olarak asgari ücretin %40 fazlası yevmiye ile çalıştığı belirtilmiştir. Kıdem Tazminatı Yönünden; Davacının bir hizmet yılı için kıdem tazminatı 94,71 TL X 30 = 2.841,30 TL (Brüt) olup, bu miktar akdin fesih tarihinde bir hizmet yılı için mevzuatça belirlenen kıdem tazminatı tavanını aşmadığından hesaplama 2.841,30 TL esas alınarak yapılmıştır.

1475 sayılı yasanın 14. Maddesine göre kıdem tazminatı; 2.841,30 TL /365X2436 = 18.962,76 TL(Brüt) (Damga Vergisi 143,93 TL ). 18.818,83 TL (Net) hesaplamıştır.

Tarım İşçilikleri Hizmet Atımlarına Ait Sözleşmenin İş Kanunu, SGK ve Diğer Kanunlar ile Yönetmeliklerle İlgili Hükümler başlıklı 7. maddesi: "İş Kanunu, SGK ve diğer Kanunlar ile Yönetmeliklerle ilgili hükümler idari şartnamenin 36. maddesinde belirtilmiştir..." ve İdari Şartnamenin 36.3. maddesi "Yüklenici çalıştıracağı işçilerin ücretlerini ve SGK primlerini mevzuatlar çerçevesinde ödeyecektir. İşçiler Yüklenici nam ve hesabına İdareden bağımsız çalışmakta olup, ödenmeyen ücret, SGK primleri, meydana gelebilecek tüm iş kazalarından münhasıran Yüklenici sorumludur." hükmünü içermektedir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada Davacının rücu alacağının 15.805,97 TL hesaplanmış, 4.696,99 TL'nin davalılardan ... Akaryakıt , 3.290,97 TL'nin ... Oto. ,2.788,84 TL'nin ... Oto. Gıda Tar. Mak. Orm. Ürn. İnş. Giy. Teks. Elk. İlt. Pet. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti.- ... Taşıma Temizlik, 2.796,55 TL'nin ...Petrol ,2.232,62 TL'nin ... Lojistik Tahmil Tah. ve Tic. Ltd. Şti.-İşfen İnş. Taah. Nak. Tem. Hiz. Tiz. Ltd. Şti. Adi Ortaklığından tahsilinin gerektiği mütaaa olunmuştur.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalılardan ... Oto vekili bilirkişi raporuna itirazında 4857 sy nın 112. Maddesine eklenen 4734 sy nın 62. Maddesinin (e) bendi uyarınca 11.09.2014 tarihinden sonra imzalanan sözleşmelerde açık hüküm bulunmadığından ödemenin rücu edilemeyeceğini savunmuş ise de savunmasına dayanak madde, Anayasa Mahkemesi Başkanlığının 19/9/2019 tarihli, 2019/73 sayılı Kararı ile, 21/02/2019 tarihli 7166 sayılı Kanun’un 11 ve 12. maddesi ile yapılmış olan düzenleme (4857 sayılı Kanun’un 112. maddesine eklenen 6. Fıkra ve Geçici 9. maddenin birinci cümlesi) Anayasa’nın 2.,10. ve 36. Maddelerine aykırı düşmesi sebebiyle iptal edilmiştir.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay ....HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).

Netice olarak davacının davasının kabulüne, dava dışı işçinin çalıştığı dönemlere isabet eden miktarlarının davalılardan ( iş ortaklığı olan davalıların da iş ortaklığının tüzel kişiliği olmadığından ortaklığı oluşturan şirketlerden tahsilde tekerrür olmamak üzere müteselsilen) ödeme tarihinden itibaren (rücu davalarının niteliği gereği ayrıca temerrüt aranmayacağından) işleyecek avans faizi (taraflar tacir olduğundan ticari faiz) tahsiline karar verilmiştir.