Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/225 K.2022/1056

2- ... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVALI

... - ......

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/04/2021

KARAR TARİHİ : 27/12/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 29/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacılar ile dava dışı Orman Bakanlığı arasında Karaman ili İbrala Barajı İçme Suyu Arıtma Tesisi Sözleşmesi olduğunu, bu sözleşme kapsamında klima santral revizyonu işinin anahtar teslim 50.000,00 TL + KDV bedelle yapılması için de davalı ile anlaşıldığını, davalının bugüne kadar işe başlamadığını, idare ile davacılar arasında yapılan geçici kabul tutanağının ikinci sayfasında yer alan iklimlendirme ünitesi eksikliklerinden anlaşılacağı üzere davalının edimlerini yerine getirmediğinin açıkça anlaşıldığını,

iş yapılmadığı halde davalıya bu iş için verilen çekin iade edilmeyip icra takibine konu edildiğini ,... esas sayılı dosyasından takibe konu 44.000,00 TL bedelli çekin iptali ve davacıya iadesi, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Alacağın kambiyo senedine dayandığını, çekin mücerret olduğunu, davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilemesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. (İİK 72)

... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde: Davalı tarafından iş ortaklığı aleyhine 25/02/2019 tarihinde başlatılan kambiyo senetlerine özgü takipte 44.000,00 TL asıl alacak, 3.290,96 TL işlemiş faiz, 132,00 TL komisyon olmak üzere toplam 47.422,96 TL istendiği, takibin dayanağının 27/09/2018 tarihli, 1738 seri nolu, 44.000,00 TL bedelli çek olduğu, ödeme emrinin davacı ...' ye 08/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

İş ortaklığının tüzel kişiliği bulunmadığından icra takibinde ortaklığın taraflarının borçlu gösterilmesi gerekmektedir. İncelenen icra dosyasının takip talebinde iş ortaklığı taraf olarak gösterilmiş ise de ödeme emrinde şirketler ayrı ayrı borçlu gösterildiği ve ayrı ayrı tebligat çıkarıldığından dava şartlarında bir noksanlık görülmemiştir.

Davacılar çekin avans olarak verildiğini iddia etmiş, davalı ise çeklerin illetten mücerret olduğunu, ispat yükünün davacıya ait olduğu beyan etmiştir.

Dava konusu çekin sözleşmenin peşinatı olarak verildiği bedelsiz olduğunu ispat yükü davacıya aittir.

Bilindiği gibi, eser sözleşmesi ilişkisinde bir eseri meydana getirmeyi üstlenen yüklenici (TBK 470); üstlendiği edimi iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek (TBK 471) ve meydana getirilen eseri teslim etmek (TBK 479/1), iş sahibi de eserin teslimi ile muaccel olan iş bedelini ödemek (TBK 479/1) borcu altındadır. Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TBK 6).

Diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altındadır (HMK 190). Bu nedenle teslim olgusundan lehine hak çıkaracak olan yüklenici, eseri iş sahibine, sözleşmeye uygun olarak teslim ettiğini kanıtlamak zorundadır. Fatura düzenlenmesiyle eserin yapıldığı ve teslim edildiği kanıtlanmaz. Faturaya itiraz edilmemesi de akdi ilişkiyi ve eserin teslimini kanıtlamaz.

İrsaliyeli fatura veya irsaliye belgesindeki teslim imzası ise teslimi kanıtlar.

İtiraz edilmeyen fatura ticari defterlere kaydedilmişse bu kez faturanın delil olması hükümlerine göre değil ticari defterlerin delil olması hükümlerine gidilir. Kesin delillerden olan ticari defterler ile akdi ilişkinin ve teslim olgusunun ispatlanması mümkündür. Türk Ticaret Kanunu 21 ve Vergi Usul Kanunu 229.maddesi gereğince fatura, malın teslimi veya işin yapılması üzerine düzenlenmesi gereken belgedir. Bu nedenle düzenlenen ve defterlere kaydedilen bu belge, teslimi de kanıt için karinedir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, Dava dilekçesi ekindeki 30/04/2018 tarihli teklifte davacı iş ortaklığı ile davalı şirketi temsilen Kadir Toprakçı arasında imzalanan klima santral revizyonu işinin 50.000TL+KDV'ye yapmaya taahhüt ettiği, %50 'si peşin, %50'si ise işin tesliminde ödenecek şekilde anlaşıldığı, davacıların yüklenici olduğu Karaman İbrala Barajı İçme Suyu Arıtma Tesisi İkmal İnşaatının 14/12/2018 tarihi geçici kabul tutanağında EK-1 de detayı verilen noksan ve kusurlu işlerin bulunduğunun tespit edildiği,

davacı tarafından sunulan 14/12/2019 tarihli Öngüç Klima-Faruk Öngüç arasında imzalanan sözleşmenini arıtma tesisini iklimlendirme santralinin eksik ekipmanlarının tamamlanarak, ısıtma ve soğutma yapabilecek şekilde otomatik olarak çalıştırılması konusunda yapıldığı, sözleşme bedelinin KDV dahil 76.700TL olduğu görülmüştür.

HMK 220. Maddesi gereğince tarafların ticari defterlerin incelenmesine, davaya konu teklifin geçici kabul eksikleri ile ilgili olup olmadığı, Öngüç Makine ile imzalanan sözleşmenin aynı iş olup olmadığının tespiti için makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. karar verilmiştir.

Karaman Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat ile davalı şirketin ticari defterleri SMMM bilirkişi tarafından yerinde incelenmiş, taraflar arasında ticari ilişkin bulunduğu, 2018 yılında 6 Adet fatura düzenlendiği, dava konusu çeke davalı defterlerinde rastlanmadığı, davalının düzenlemiş olduğu faturaların açık fatura olduğu, davalının teklifteki klima santral revizyonu için 17/07/2018 tarihinde KDV dahil 59.000TL'lik fatura düzenlediği, davacı tarafından faturaya itirazda bulunulmadığı, davacının 29/05/2018 tarihinde 15.000TL havale yaptığı, kalan borç tutarının 44.000TL olduğu ve davalıya çek verdiği sonucuna ulaşıldığı,...le yapılan sözleşme sonrası işin tamamlandığı kanaati oluştuğu bildirilmiştir.

SMMM bilirkişi ve Makine Mühendisi tarafından düzenlenen 02/09/2022 tarihli raporda ticari defterler ve dosyadaki deliller incelenerek geçici kabuldeki işlerin tamamlandığı, davacı iş ortaklığına ait defterlerde...e yapılan iş bedelinin ödendiği, 8HP Klima Santrali faturası incelenerek dava konusu çekin davacılar ile davalı arasında yapılan sözleşmedeki iş bedelinin bakiye 44.000TL tutarındaki alacak bakiyesine istinaden verildiği, davalının davacıya düzenlediği 59.000TL tutarındaki faturanın kabul görmesi halinde çekin bedelsiz kalmadığı, davalının teklif formundaki edimleri tamamlamadığının kamu tarafından da tespit edildiği belirtilmiştir.

Davalının davacıya düzenlediği 59.000 TL tutarındaki faturanın teklife konu fatura olduğu ve davacıların bu faturayı defterlerine kaydettikleri , iade etmedikleri anlaşılmıştır. Faturanın deftere kaydedilmesi taraflar arasında sözleşme var ise işin yapıldığına karinedir. Aksini faturadaki işin yapılmadığını iddia eden tarafa aittir. Bilirkişi raporuna göre geçici kabuldeki klima revizyonu eksiklikleri dava dışı...Makine tarafından yapılmış ve bedeli de bu şirkete ödenmiştir.

Davalı da zaten savunmasında bu teklifteki işin kendisi tarafından yapıldığını iddia etmemiştir. Çek bir ödeme aracıdır. Teklif adı altında imzalanan sözleşmede çekin bu iş için verildiği belirtilmemiş ise de bilirkişi raporunda da izah ediliği üzere çekin sözleşme ile ilgisi tespit edilmiştir. Davalı taraf çekin hangi sebeple verdiğini hangi borcun tasfiyesi için verildiğini açıklamamış, sadece kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğu savunması yapmıştır.

Taraflar arasında imzalanan bir sözleşmenin varlığı inkar edilmemiş olup bu sözleşmedeki işlerin davalı tarafından yerine getirilmediği sözleşmeden çok sonra düzenlenen geçici kabul eksiklikleri ile anlaşılmaktadır. Geçici kabul eksiklikleri tespit edildikten sonra davacı dava dış... Makine ile yeni bir sözleşme yapmış ve bu sözleşme akabinde iş tamamlanmıştır.

Bilirkişi raporunda Öngüç Makine ile yapılan sözleşmenin davalı ile yapılan sözleşmenin konusu işler olduğu tespit edilmiş, iki sözleşme arasındaki fiyat farkının sonraki sözleşmenin aradan 20 ay gibi bir süre geçtikten sonra yapılması sebebi ile olağan olduğu belirtilmiştir. Davalının davacıya düzenlemiş olduğu faturadaki işin yapılmadığı da bu şekilde ispatlanmıştır. Bu durumda verilenlerin iadesi gerekmektedir. Dava konu çek davacı defterlerine kayıtlı değildir.

Davalının defterlerinde kayıtlıdır. Davalının defterlerine göre de davalı başka bir sebeple de olsa davacı taraftan çek bedeli kadar alacaklı değildir. Dava konusu çekin bu sebeple verildiği kabul edilerek bedelsiz kalan çekten dolayı davacının davalıya borcu olmadığı kabul edilerek menfi tespit davası kabul edilmiştir.