Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/457 K.2022/387

Av. ... DAVALILAR : 1- ... 2- .... 3-... 4-.... VEKİLİ : Av.... : 5-... VEKİLİ : Av. ..... 7- ... 8-.... 9-... 10-...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/08/2021

KARAR TARİHİ : 20/05/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 20/0602022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerini teminen yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde yüklenici firmalar bünyesinde çalışmakta olan ....'ün sözleşmesinin 31.10.2020 tarihinde sona erdirildiğini, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik'in 8. Maddesi kapsamında değerlendirilerek 01.12.2020 tarihinde 33.688,29 TL kıdem tazminatı,

257,65 TL damga vergisi olmak üzere toplam 33.945,94 TL kıdem tazminatı, 1.492,52 TL izin ücreti ile izin ücreti tutarına ilave olarak 14,30 TL damga pulu, 376,70 TL gelir vergisi tutarı olmak üzere toplam 1.883,52 TL izin ücreti tutarı ile birlikte toplamda 35.829,46 TL ödeme yapıldığını, davalılar ile yapılan sözleşme gereği işin anahtar teslim bir iş olduğunu, imzalanan sözleşme gereği tüm sorumluluğun davalılarda olduğunu ileri sürerek ödenen tutarın davalılardan işçinin çalıştığı dönem oranınca tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı..... vekili cevap dilekçesinde; zaman aşımı def'inde bulunduklarını, dava dışı işçinin davalı işveren nezdinde çalışması olmadığını, işyeri devirlerinde makul süreyi aşan kesintinin varlığı halinde iş yeri devri olmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılması gerektiği ve davalı şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 11.09.2014 tarihinden sonra akdedilen personel çalıştırılması esasına dayalı alt işveren sözleşmelerinde alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatlarının rücu edilemeyeceğini, imzalanan sözleşme ve teknik şartnamelerde yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığını, kıdem tazminatından asıl işverenin sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenleme bulunmadığını, avans faiz talebinin yerinde olmadığını, dava dışı işçinin yıllık izinlerini kullanma konusundaki yetkinin davacı kuruma ait olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ... kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Hizmet alım sözleşmesine bağlı olarak dava dışı işç.... 05/05/2014 ve 31/10/2020 tarihleri arasında işçi olarak davalılar yanında çalıştığı, davacının dava dilekçesi ekinde sunulan ödeme belgesine göre dava dışı işçinin banka hesabına kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti adı altında işçilik haklarından kaynaklı 01/12/2020 tarihinde 35.180,81-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.

05/05/2022 tarihli hesap bilirkişisi ...dan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "İşçilik alacaklarına ilişkin davalının sorumluluğun kapsamı konusunda takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;

“Yarı yarıya sorumluluk ilkesinin kabulü halinde davacının aşağıdaki tabloda belirtilen miktarda rücu talebinde bulunabileceği hesaplanmıştır.

Davalı Rücu Miktarı(%50)

... 1.740,27TL

... 5.227,96TL

.. 1.289,09TL

...3.186,91TL

... 5.091,89TL

... 1.378,62TL

“Tam sorumluluk ilkesinin kabulü halinde davacının aşağıdaki tabloda belirtilen miktarda rücu talebinde bulunabileceği hesaplanmıştır. Davalı Rücu Miktarı(%100)

... 3.480,53TL

... 10.455,92TL

... 2.578,12TL

... 6.373,82TL

... 10.183,78TL

... 2.757,23TL olarak hesaplandığı" rapor edilmiştir. Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

.... Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. .. esas, .... karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan ... kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve ferileri nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda ...karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu,

yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatından işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması, yıllık izin ücretinden son işverenin sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce .... karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.