Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/622 K.2022/715

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı kurum tarafından dava dışı işçi ...' a kıdem tazminat ödemesi yapıldığını, davalı şirketlerin sözleşme, şartname ve kanun hükümlerine göre işçili kalacaklarından sorumlu olduğunu belirterek, işçiye yapılan ödemenin şimdilik 10.000,00 TL' sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir. Davalılardan ..., ..., ... Kurumsal, ... Kurumsal Hiz. şirketleri vekili cevap dilekçesinde özetle: Görev ve zamanaşımı itirazlarında bulunmuş, esasa dair itirazlarında davalıların işçilik alacaklarından sorumlu olmadıklarını, iş kanuna göre sorumluluğun davacı şirkette olduğunu, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇ E

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.

Davacı ve davalılar tacir niteliğinde olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilerek davalının itirazları reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

TBK nun 146. Maddesindeki süre dolmadığından zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Sözleşmeler:

Davalı ... ile yapılan Sözleşmelerin 22'inci maddesinde (22.1), "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." düzenlemesi bulunduğu,

Sözleşme'nin 34.8'inci maddesinde "Yüklenici, işçi çalıştırılması ile ilgili tüm hususlarda, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tamamen uyacak olup, işçi hakları ile ilgili İdare sorumlu tutulamayacaktır." düzenlemesi bulunduğu görülmüştür.

Sözleşme'nin 37.10'uncu maddesinde "İşçi çalıştırılması ve işçilerle ilgili Ceza ve Hukuk Yasaları, İş Kanunu, Vergi Kanunları ve Sosyal Sigortalar Mevzuatı, ilgili sair yasalar, Belediye Nizamnameleri ve sair tüzük, nizamname hükümlerinin uygulanmasından doğacak her türlü mali ve hukuki sorumluluk doğrudan doğruya Yükleniciye aittir" düzenlemesi bulunduğu görülmüştür.

Davalı .... Ltd. Şti. ile yapılmış 04/02/2011 imza tarihli, 05/02/2011 işe başlama tarihli 150 gün süreli hizmet alım Sözleşme'nin 22'inci maddesinde (22.1), "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." düzenlemesi bulunduğu,

Sözleşme'nin 36.3 maddesinde, "Yüklenici işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle (işten çıkarma, işten ayrılma, istihdam edilenin haklı nedenle sözleşmeyi feshi vb.) yürürlükteki mevzuat hükümleri gereği Kurum da sorumlu tutulabileceği, tüm zararlarda (Kıdem, ihbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) Kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihata gerek olmadan tamamen nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder. Açılacak davalarda Kurumumuzun hukuki sorumluluğu yoktur." düzenlemesi bulunduğu,

Davalı Maviege... Ltd. Şti. (yeni unvanı: .... A.Ş.) ile yapılmış 27/06/2013 imza tarihli, 01/07/2013 işe başlama tarihli 90 süreli hizmet alım sözleşmesinin Sözleşme'nin 22'inci maddesinde (22.1), "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." düzenlemesi bulunduğu,

Sözleşme'nin 36.3 maddesinde, "Sözleşme süresince yüklenici şirket, bünyesinde çalıştıracağı işçilerin işe alınması, işten çıkarılması neticesinde doğabilecek tüm yükümlülükler, (...) yüklenici şirkete ait olacaktır." düzenlemesi bulunduğu,

Davalı .... Ltd. Şti. ile yapılmış 03/10/2013 imza tarihli, 02/02/2014 işe başlama tarihli 730 gün süreli hizmet alım sözleşmesi sunduğu,

Sözleşme'nin 22'inci maddesinde (22.1), "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." düzenlemesi bulunduğu,

Sözleşme'nin 36.3 maddesinde, "Sözleşme süresince yüklenici şirket, bünyesinde çalıştıracağı işçilerin işe alınması, işten çıkarılması neticesinde doğabilecek tüm yükümlülükler, (...) yüklenici şirkete ait olacaktır." düzenlemesi bulunduğu,

.... Ltd. Şti. ile yapılmış 19/02/2018 imza tarihli, 19/02/2018 işe başlama tarihli 3 ay süreli hizmet alım sözleşmesi sunduğu, Sözleşme'nin 22'inci maddesinde (22.1), "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." düzenlemesi bulunduğu,

Sözleşme'nin 36.5 maddesinde, "Sözleşme süresince yüklenici şirket, bünyesinde çalıştıracağı işçilerin işe alınması, işten çıkarılması neticesinde doğabilecek tüm yükümlülükler, (...) yüklenici şirkete ait olacaktır." düzenlemesi bulunduğu, görülmüştür.

Bir kısım davalılar vekili ise, sözleşmelerde bu konuda bir düzenleme bulunmadığını, ileri sürmüştür.

Dava dosyasına sunulan hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ile dava dışı işçinin SGK hizmet dökümü üzerinde HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişi raporunda; Dava dışı işçi ...'ın SGK kaydı esas alındığında, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı süre esas alınarak her bir davalı bakımından rücuya esas miktar;

Altın… Ltd. Şti. 525,03 TL

...… Ltd. Şti. 280,83 TL

En-kay… Ltd. Şti. + ...… A.Ş. İş. Ort. 4.175,82 TL

...… A.Ş. 4.627,59 TL

...… Ltd. Şti. 5.042,73 TL

...… A.Ş. 14.420,01 TL

En-kay… Ltd. Şti. 366,30 TL

...… A.Ş. 366,30 TL

...… Ltd. Şti. 366,30 TL

...… A.Ş. 10.061,04 TL

...… Ltd. Şti. 8.766,78 TL ...… Ltd. Şti. 1.074,48 TL Toplam 50.073,21 TL olarak hesap edilmiştir.

Davacı vekili rapor alındıktan sonra raporunu ısah etmiş talebini 50.073,21 TL ye çıkarmıştır. Bilirkişi raporu ve ıslah taraflara tebliğ edilmiş davalılardan ..., ..., ... Kurumsal, ... Kurumsal Hiz. Şirketleri vekili rapora ve ıslaha itiraz etmiş, zamanaşımı itirazında bulunmuş dava dışı işçinin davacının işçisi olduğunu davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay ...HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).

Bilirkişiden alınan rapor ve hesaplamaya itibar edilerek dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı dönemler ve yukarıda esaslar esas alınarak sorumlu oldukları miktar için dava kabul edilmiştir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması, bazı sözleşmelerde açıkça yükleniciye sorumluluk verilmiş olması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmekle bu esaslara göre düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne, müteselsil sorumlulukta ödeyenin diğerine rücu durumunda ayrıca temerrüt ihtarı gerekmediğinden ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsile karar verilmiştir.