Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/650 K.2022/1026

Av. ... - [... DAVALI : ... - ...

VEKİLLERİ

Av. ... - Av. ... - Av. ... - Av. ... ...

DAVA

Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli)

DAVA TARİHİ : 08/09/2017

KARAR TARİHİ : 20/12/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin davalı idare tarafından ihaleye çıkarılan sözleşmenin yüklenicisi olduğu, işin teslim edilip geçici kabul tutanağının düzenlendiğini, sözleşme gereğince kesin teminatın yarısının iade edildiğini, ancak daha sonra davalının acele kamulaştırma nedeni ile hak sahiplerine ödendiği belirtilen ağaç zarar ziyan bedelleri ve bilirkişi ücretlerinin tahsili için 249.272,16TL ödeme yapılması talebinde bulunulduğunu, müvekkilinin karşı ihtarname göndermesi üzerine, davalının bu miktar alacak için teminat mektubunu nakde çevirdiği,

sözleşme, yapım işleri genel şartnamesi ve idari şartname hükümlerine göre müvekkilinin ağaç bedeli ve diğer masraflardan sorumlu bulunmadığını belirterek nakde çevrilen bedelin, 10/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmsini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yargı yolu itiarzında bulunmuş, esasa dair itirazlarında teknik şartnamenin 3.1 maddesi gereğince davacının ağaç ve bitki örtüsü bedellerinden sorumlu olduğunu, teminat mektubunun teknik şartname hükümlerine göre paraya çevrildiğini, davanın reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise temerrüd gerçekleşmediğinden işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmesini, davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini istemştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun usulsüz nakde dönüştürüldüğü iddiası ile açılan teminat bedelinin iadesine ilişkin alacak davasıdır.

Uyuşmazlık. 154 kV Elif Havza - Erzurum 1 Elektrik İletim Hattı sözleşmesinin, Tel Çekimi ve Sehimlendirme Teknik Şartnamesi 3.1.

Maddesindeki ‘‘Güzergâh ile ilgili irtifak hakkı tesisi, buna ilişkin masraflar, güzergâh boyunca Yükleniciye sürekli çalışma imkanının sağlanması, güzergahtaki ağaçların kesim izninin temini ve sadece güzergah üzerindeki ormanlık alanlar için Orman Genel Müdürlüğünün yerel birimlerine ödenecek ağaç bedelleri ile istimlak edilecek direk yeri üzerinde bulunan her türlü ağaç ve bitki bedelleri İş Sahibinin sorumluluğunda olacaktır.

Güzergâh dışındaki ormanlık alanlarda yapılacak ağaç kesimleri ile güzergâh boyunca 3. şahıslara ait her türlü ağaç ve bitki örtüsünün bedeli yüklenici tarafından ödenecektir.’’ hükmünün ne şekilde yorumlanacağı veya uygulanacağı , davanın kabulüne karar verilmesi halinde faiz başlangıcının hangi tarih olacağı noktasındadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda ; Netice olarak davacının sözleşmedeki ''güzergâh boyunca 3. şahıslara ait her türlü ağaç ve bitki örtüsünün bedeli yüklenici tarafından ödenecektir'' hükmünün yalnızca bu kısmın lafzı anlamı değil maddenin tamamı bir bütün olarak değerlendirilerek , davacının tellerin geçtiği güzergahtaki ağaç bedellerinden sorumlu olmayacağı , acele kamulaştırma bedellerinin idare tarafından ödenmesi gerektiği kabul edilerek teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiği kabul edilmiştir. Tahsil edilen teminat mektubu bedelinin davacıya iadesine karar verilmiş ise de karar... tarafından eksik inceleme nedeni ile kaldırılmıştır.

... Hukuk Dairesi ;

... Taraflar arasındaki sözleşme eklerinden olan tel çekimi teknik şartnamesinin 3.1 maddesine göre; güzergah üzerindeki ormanlık alanlar için Orman Genel Müdürlüğü'nün yerel birimlerine ödenecek ağaç bedelleri ile istimlak edilecek pilon yeri üzerinde bulunan ağaç ve bitki bedelleri davalı iş sahibinin sorumluluğundadır. Kesilmesi gereken ağaçlar güzergah dışında devlet ormanlarında veya güzergah üzerinde üçüncü kişilere ait ise bu durumda yüklenici davacı sorumludur. Ağaçlar güzergah dışında ise sözleşmede aksine hüküm yoksa 3. Kişilere verilen zararlardan genel hükümlere göre yüklenici sorumlu olacağından davacı sorumludur.

Mahkemece sözleşme eki şartname hükümlerini kamulaştırma esaslarına göre Yanlış şekilde yorumlayan denetime elverişli bulunmayan bilirkişi raporu esas alınarak sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; ''Davalının iddiasına dayanak yaptığı kamulaştırma dosyaları celp edilerek gerekirse teknik bilirkişinin de dahil edildiği bilirkişi heyetinden denetime elverişli rapor alınarak her bir acele kamulaştırma dosyası yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması suretiyle kesilen ağaç ve bitki örtülerinin sözleşme ve eki teknik şartname hükümleri ile plan ve projelere göre ; güzergah üzerinde bulunup bulunmadığı, pilon yerlerinde kalıp kalmadığı, devlet ormanı ya da 3. Kişilere ait yerlerde olup olmadığı tespit edilerek ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi'' belirtilerek karar kaldırılmıştır.

BAM Kaldırma kararı sonrasında alınan 20/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda;

1- Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşyerinin Yükleniciye Tesl alt başlığının altında olan madde 6.nın 5. fıkrasında “İş için gerekli olması nedeniyle, el konulacak taşınmaz malların kamulaştırılmasına veya geçici işgaline ait harita, plan, cetveller ve diğer bütün işlemler, sözleşmede aksi yazılı olmadığı takdirde idarece yapılır ve kamulaştırılacak veya geçici olarak el konulacak yerler, işlemler tamamlandıkça iş programına uygun olarak kısım kısım yükleniciye teslim edilir. “ denilmektedir.

Burada dikkat çeken “sözleşmede aksi yazılı olmadığı taktirde” ifadesidir. Bu bağlamda diğer sözleşmelerde bunun aksine bir madde olup olmadığı araştırılmıştır. Yapılan araştırmada “Tel Çekimi Teknik Şartnamesi”nin “3- İş Sahibi Tarafından Yapılacak İşler” başlığı altındaki 3.1 maddesinde “Güzergah ile ilgili irtifak hakkı tesisi, buna ilişkin masraflar, güzergah boyunca yükleniciye sürekli çalışma imkanının sağlanması,

güzergahtaki ağaçların kesim izninin temini ve sadece güzergah üzerindeki ormanlık alanlar için Orman Genel Müdürlüğünün yerel birimlerine ödenecek ağaç bedelleri ile istimlak edilecek direk yeri üzerinde bulunan her türlü ağaç ve bitki bedelleri İŞ SAHİBİ'nin sorumluluğunda olacaktır. güzergâh dışındaki ormanlık alanlarda yapılacak ağaç kesimleri ile güzergâh boyunca 3. şahıslara ait her türlü ağaç ve bitki örtüsünün bedeli yüklenici tarafından ödenecektir.

Bu ibare Yapım İşleri Genel Şartnamı fıkrasında “sözleşmede aksi yazılı olmadığı takdirde” ifadesini desteklemektedir. Fiyat Teklif cetvelinde olmasa dahi 3. şahıslara ait ağaç bedellerinin ödenmesinin “YÜKLENİCİ” sorumluluğunda olduğunu göstereceği kanısına varılmıştır.

2- “Hat Sökülmesi Teknik Şartnamesi”nin 3.1 maddesinde de “Tel Şartnamesin” 3.1 maddesi gibi aynı şekilde ifade bulunmaktadır. Ayrıca “Hat Si imesi Teknik Şartnamesi”nin 4-5 maddesinde “Diğer Zarar Ziyan” başlığı altında “Güzergâhtaki ormanlık alanlar için Yerel Orman İdarelerine İŞ SAHİBİ'nce ödenecek ağaç bedelleri dışında hat güzergahına isabet edip Yüklenici tarafından kesilecek olan diğer tüm ağaç ve bitki örtüsü ile ilgili zarar-ziyan bedelleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır” ifadesi bulunmaktadır. Hat üzerindeki 3, şahıslara ait meyveli veya meyvesiz ağaçların kesilmesi 3. şahıslar tarafından aslında bir zarar ziyan olduğu olduğunda idare bu ağaçların bedellerinin ödenmesini de yüklenicinin sorumluluğunda olduğunu bildirmiştir....

...Sonuçta .... ye hitaben Yazdığı 14.06.2017 tarih ve... sayılı ve ... Ödemesi konulu yazısının ekinde toplam ağaç tutarının yasal faizi ile birlikte 249.272.16 TL olduğu bildirilmiştir. Fakat ...parsele ait yasal faizi ile birlikte 19.597,61 TL ödemenin neden yapıldığının anlaşılmamakla birlikte iki rakam arasındaki farkın (249.272,16 TL - 229.674.55 TL- 19.597,61 TL) bu parsele ait bedelden kaynaklandığının görüldüğü, bu farkın davaya konu olmaması halinde (19.597,61 TL) davacının teminatını nakde çevirme tarihi oian 10.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep etme hakkı olduğu belirtilmiş davalı vekili rapora itiraz etmiş itirazında, 114 ada 8 parselin dosyası için alınan;

Ek raporda;... sınırlarında ola...parselin Muhdesat Bilgileri kısmında “taşınmaz üzerindeki ağaçlar ...aittir” ibaresi olduğundan, bu parsel üzerindeki ağaçların belirli miktar ve oranda zara ziyana uğradığının bilirkişi raporundan anlaşıldığından, ödenen bilirkişi ücretinin de ağaçlarda meydana gelen zarar- ziyan oranı miktarının ve neticede parasal tutarı belirleme maksadıyla ödendiğinden, bu parsel için toplam ödenen (fağaç bedeli-16.508.16 TL, Bilirkişi ücreti-350 TL) 16.858,16 TL * 1,1625 (vasal faiz çarpanı)) 19.597.61 TL'nin de “Tel Çekimi Teknik Şartnamesi”nin “3- İş Sahibi Tarafından Yapılacak İşler” başlığı altındaki 3.1 maddesine göre değerlendirilmesi gerektiği, yani “YÜKLENİCİ” sorumluluğunda olduğunun kanısına varıldığı'' mütalaa olunmuştur.

Davacı vekili bilirkişi rapor ve ek raporlarına itiraz etmiş, önceki karar gibi avanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Netice olarak bilirkişi rapor ve ek raporunda Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararında belirtilen incelemeler yapılmış ödenen bedellerin pilon yeri bedeli olmadığı irtifak hakkına konu olan tellerin geçtiği güzergahtaki ağaç bedelleri olduğu ve Tel Çekimi Teknik Şartnamesi”nin “3- İş Sahibi Tarafından Yapılacak İşler” başlığı altındaki 3.1 maddesine göre değerlendirilmesi gerektiği, buna göre de “YÜKLENİCİ” sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından , davalının teminat mektubunu nakde çevirerek mahkeme kararına göre 3. Kişilere ödediği bedelleri davacıdan tahsil etmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.